روز جهانی گرسنگی که هر سال در ۲۸ مه (۷ خرداد) برگزار میشود، فرصتی است برای یادآوری یکی از مهمترین بحرانهای انسانی در جهان امروز: گرسنگی و ناامنی غذایی، در حالی که بخش قابلتوجهی از تولید مواد غذایی جهان به مصرف کشورهای ثروتمند میرسد یا حتی به دور ریخته میشود، صدها میلیون انسان در گوشه و کنار این سیاره، هر روز با شکم گرسنه به خواب میروند.
بر اساس آمارهای نهادهای بینالمللی مانند سازمان ملل و برنامه جهانی غذا (WFP)، بیش از ۸۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان با گرسنگی مزمن یا سوءتغذیه روبهرو هستند. این رقم، نه تنها یک عدد، بلکه فاجعهای انسانی است که ناشی از ترکیبی از بحرانهای اقلیمی، جنگ، نابرابری اقتصادی و ناکارآمدی ساختارهای سیاسی است.
گرسنگی در ایران؛ واقعیتی انکارناپذیر
اما گرسنگی پدیدهای نیست که فقط در کشورهای بحرانزده آفریقا یا جنوب آسیا وجود داشته باشد. در ایران امروز نیز فقرغذایی به پدیدهای فراگیر بدل شده است. تورم بیسابقه، کاهش قدرت خرید، سقوط ارزش ریال و مدیریت ناکارآمد، سفرهی بسیاری از خانوارهای ایرانی را کوچک کرده و بسیاری را از حداقلهای معیشتی محروم کرده است.
در برخی مناطق حاشیهنشین شهرها و بهویژه در استانهای محروم مانند سیستان و بلوچستان، ایلام، خوزستان و کرمان، گزارشهایی از سوءتغذیه کودکان و کمبود غذای کافی برای خانوادهها منتشر شده است. طبق اعلام برخی منابع داخلی، درصد کودکانی که دچار لاغری یا کموزنی هستند، بهویژه در جنوب کشور، نگرانکننده است.
پدیده «نان خالی» یا «شکمسیر با چای» دیگر فقط یک اصطلاح نیست؛ برای بسیاری از خانوادهها، به تنها راه زندهماندن تبدیل شده است. در حالی که قیمت اقلام اساسی مانند گوشت، لبنیات، برنج و حتی تخممرغ بهشدت افزایش یافته، درصد زیادی از مردم توان تهیه سبد غذایی استاندارد را ندارند.
در همین زمینه
دین فاسد خامنهای، افشای سیاستی برای گرسنگی دادن مردم ایران
دولت و گرسنگی؛ مسئولیتی فراموششده
گرسنگی در ایران نه ناشی از کمبود منابع است، نه فقدان امکانات طبیعی. ایران کشوری با ظرفیتهای عظیم کشاورزی و نفتی است. اما آنچه مردم را گرسنه نگه میدارد، سوءمدیریت، فساد ساختاری و اولویت دادن به سیاستهای خارجی و امنیتی بر نیازهای انسانی و اجتماعی است.
در حالی که بودجههای کلان صرف نهادهای نظامی، مذهبی و تبلیغاتی میشود، طرحهایی مانند حمایت معیشتی، یارانههای نقدی و تأمین مواد غذایی، یا ناکارآمدند یا بهشدت محدود و تبعیضآمیز اجرا میشوند.
صدای خاموش گرسنگان
گرسنگی نهتنها یک بحران زیستی، بلکه تهدیدی برای کرامت انسانی و ثبات اجتماعی است. کودکی که امروز گرسنه است، فردایی برای آموزش، رشد و مشارکت در جامعه ندارد. زنی که توان تأمین غذای شب فرزندانش را ندارد، درگیر فقر عاطفی و روانی مداوم خواهد بود.
در روز جهانی گرسنگی، صدای این انسانها باید شنیده شود؛ چه در اردوگاههای پناهجویان در آفریقا، و چه در خانههای فرسودهی جنوب تهران یا حاشیههای زاهدان. مبارزه با گرسنگی، تنها از راه سیاستهای انسانی، عدالت اقتصادی و عزم جهانی ممکن است؛ و تا زمانی که این عزم در ایران شکل نگیرد، هر روز، روز گرسنگی خواهد بود.
