اعتراض خانوادههای اعدامشدگان قتلعام ۶۷ به بسته بودن درهای گورستان خاوران
دهها نفر از خانوادههای دادخواه نسبت به بسته شدن درهای گورستان خاوران اعتراض کردند. گورستان خاوران محل دفن جمعی صدها و شاید هزاران زندانی اعدام شده است که در جریان قتلهای دهه ۶۰ و ۶۷ اعدام شدند
وزارت اطلاعات حکومت ایران از ابتدای سال ۱۴۰۲ با حفر قبرهای تازه در گورستان خاوران، شهروندان بهائی را مجبور به دفن درگذشتگان خود در این محل کرده است. این گورستان محل دفن جمعی قربانیان اعدامهای تابستان ۱۳۶۷ است و در بخش قدیمی قبرستان بهائیان تهران، گلستان جاوید، قرار دارد.
خانوادههای دادخواه تاکید کردند که مسعود مؤمنی، نماینده وزارت اطلاعات در قبرستان بهائیان، با رفتار «اهانتبار» دسترسی به این محل را محدود کرده است. آنها همچنین اعلام کردند که با کشیدن دیوارهای بتنی بلند، نصب دوربینها و بستن درهای گورستان از ورود بازماندگان جلوگیری میکنند.
حکومت ایران در سه دهه گذشته تلاش کرده است که محل گورهای جمعی زندانیان سیاسی را تخریب یا تغییر کاربری دهد. در تابستان ۱۳۶۷، گروهی چهار نفره با فرمان خمینی هزاران زندانی سیاسی را اعدام و اجساد آنها را بهصورت مخفیانه در گورهای دستهجمعی دفن کردند.
اعضای هیئت مرگ و ترس از افشای جنایات
این اعدامشدگان اغلب از اعضای سازمان مجاهدین خلق و زندانیان چپگرا بودند. با گذشت سه دهه از این وقایع، حکومت ایران همچنان در حال تخریب گورستان است که بهعنوان شناختهشدهترین محل دفن این قربانیان محسوب میشود.
حسینعلی نیری، مرتضی اشراقی، ابراهیم رئیسی و مصطفی پورمحمدی از اعضای هیئت مرگ بودند. بر اساس گزارشها، در ۳شهریور ۱۴۰۳ از ورود خانوادههای دادخواه به گورستان خاوران جلوگیری شد.
منصوره بهکیش، از خانوادههای دادخواه، اعلام کرده است که روز جمعه ۲شهریور این خانوادهها قصد داشتند به گورستان خاوران بروند، اما مأموران امنیتی با بستن درهای گورستان مانع ورود آنها شدند.
تصاویر منتشر شده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد که خانوادهها گلها و عکسهای عزیزانشان را پشت درهای بسته قرار دادهاند. این اقدام در ماههای اخیر نیز تکرار شده است. در اردیبهشتماه مأموران خواهان ارائه کارت ملی توسط خانوادهها شده بودند.
خانوادههای قربانیان اعدامهای ۱۳۶۷، شهریور هر سال، به ویژه در ده روز نخست این ماه، برای گرامیداشت یاد عزیزانشان در گورستان خاوران جمع میشوند.
تعداد این اعدامشدگان در منابع مختلف حدود ۳۳۷۰۰ نفر ذکر شده است. حکومت ایران اجساد این قربانیان را بهصورت مخفیانه به گورستان خاوران منتقل کرده و آنها را در گورهای دستهجمعی دفن کرده است.
ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور پیشین حکومت ایران، یکی از اعضای هیئت مرگ بود. وظیفه این هیئت تصمیمگیری درباره سرنوشت زندانیان در جلسات کوتاه و بدون تشریفات قضایی بود.
در همین زمینه
خاوران بازهم بغضش در تنهایی شکست!
امحاء آثار جنایت علیه بشریت در گورستان خاوران
حکومت ایران در سالهای اخیر، علاوه بر آزار خانوادههای این اعدامشدگان، بهدفن اجساد جدید بهائیان در گورستان خاوران اقدام کرده است. به گفته خانوادهها، حکومت ایران قصد دارد آثار اعدامهای دهه ۶۰ را محو کند.
این موضوع بهویژه برای خانوادههای دادخواه اهمیت ویژهای دارد. آنها گورستان خاوران را محلی مقدس برای گرامیداشت یاد قربانیان میدانند. با این وجود، اقدامات حکومت ایران در راستای محو این آثار ادامه دارد. ایجاد قبرهای تازه و تخریب محوطه گورستان خاوران، نگرانیهای زیادی را ایجاد کرده است.
فعالان حقوق بشر نیز بارها به این موضوع اعتراض کردهاند. آنها معتقدند حکومت ایران با این اقدامات قصد دارد تاریخ این جنایات را انکار کند. با این حال، خانوادهها همچنان با برگزاری مراسم در این محل تلاش میکنند یاد و خاطره عزیزان خود را زنده نگهدارند.
به گفته منابع مطلع، گورستان خاوران یکی از نمادهای بارز بیعدالتی در حکومت ایران است. این مکان یادآور جنایات دهه ۶۰ و سرکوب سیستماتیک مخالفان سیاسی است. حضور خانوادهها در این محل نشاندهنده مقاومت در برابر فراموشی است.
از سوی دیگر، محدودیتهای اعمالشده توسط حکومت ایران نشاندهنده هراس از افشای بیشتر این جنایات است. فعالان تأکید دارند که جامعه بینالمللی باید به این موضوع توجه بیشتری نشان دهد. آنها خواهان اقداماتی برای حفاظت از گورستان خاوران و دیگر گورهای جمعی هستند.
گورستان خاوران بهعنوان یکی از اسناد تاریخی جنایات حکومت ایران شناخته میشود. حفظ این مکان و مقابله با تخریب آن، وظیفهای است که بر دوش جامعه بینالمللی و فعالان حقوق بشر قرار دارد. این تلاشها نشاندهنده اهمیت یادآوری تاریخ و جلوگیری از تکرار چنین جنایاتی است.
