کامیونداران رفسنجان در تنگنای سهمیه سوخت؛ از اعتراض تا فشار بر سفرهها
سوخت کم شد و اعتراض بالا گرفت. یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵، کامیونداران رفسنجان مقابل دفتر امام جمعه این شهر تجمع کردند. فیلم دیگری از اعتراض کامیونداران و کمپرسیداران منتشر شد که با کاهش سهمیه سوخت روبهرو شدهاند. گرانی لاستیک، روغن و قطعات یک سو، کاهش سهمیه سوخت نفس کار را بریده است. ادامهی فعالیت به مرز تعطیلی رسیده است.
تجمع کامیونداران رفسنجان و موج اعتراضهای سوختی
تجمع کامیونداران رفسنجان یکشنبه ۲۴ آبان مقابل دفتر امام جمعه این شهر برگزار شد. معترضان از کاهش سهمیه سوخت و افزایش چشمگیر هزینهی نگهداری خودروهای سنگین شکایت داشتند. شرایط نامناسب اقتصادی و معیشتی نیز از دلایل این تجمع بود. ناوگان سنگین بیش از هر ناوگان دیگری به گازوئیل وابسته است.
بیشتر بخوانید
از خرید قسطی تا درمان حذفشده؛ زندگی مردم ایران در محاصره فقر
همان روز دستکم ۹ تجمع اعتراضی در شهرهای مختلف کشور برگزار شد. در میناب، رانندگان خودروهای شخصی و کرایهای مقابل فرمانداری تجمع کردند. آنان سهمیه ۲۰ لیتری را با هزینههای رفتوآمد ناسازگار میدانستند. همچنین خواستار شارژ مستقیم سهمیه در کارت سوخت بهجای توزیع کوپن و صف شدند.
گزارشهایی از صفهای طولانی در جایگاههای بنزین چند شهر منتشر شده است. در بندرعباس نیز شهروندان با توقف خودروها در بزرگراه به دشواری سوختگیری اعتراض کردند. محدودیت دسترسی به سوخت در کنار گرانی، فعالان حملونقل را بیش از پیش تحت فشار گذاشته است.
سهمیه کمتر، سوخت گرانتر از بازار آزاد
نایبرئیس کانون کامیونداران کشور در شهریور ۱۴۰۵ از کاهش سهمیه گازوئیل بدون توضیح مشخص خبر داد. به گفته او، سهمیه پایه ۲ هزار لیتری حذف شده است. اکنون به یک راننده ۲۰۰ لیتر و به رانندهی دیگر ۱۵۰ لیتر میرسد. او این وضع را سرگردانی رانندگان میان سازمان راهداری و شرکت ملی پخش توصیف کرد.
قیمت رسمی گازوئیل تغییر نکرده، اما کمبود سهمیه رانندگان را به بازار آزاد میکشاند. در آنجا همان سوخت با قیمتی بسیار بالاتر عرضه میشود. هر رانندهای که سهمیهاش تمام شود، یا باید بایستد یا گرانتر بخرد. تعیین سهمیه بر پایه مسیر نیز پیشتر اجرا شد و رانندگان را چند روز در جاده سرگردان کرد.
سازمان راهداری صحت پیمایش رانندگان را تأیید میکند، اما شرکت نفت این دادهها را نمیپذیرد. جدول مصرف کامیونی که ۲۰ ساله بوده، برای کامیون ۴۰ ساله هم ادامه دارد. رانندگان میگویند قاچاق گسترده سوخت با کامیونها دلیل کافی برای کاهش سهمیه نیست. برای کامیونداران رفسنجان، سوخت چنان ارزشمند است که دستگیری پنج سارق گازوئیل در ۲۴ آبان ۱۴۰۵ خبرساز شد.
گرانی لاستیک، روغن و قطعات
نایبرئیس کانون انجمنهای صنفی کامیونداران از افزایش ۲۰۰ تا ۲۲۰ درصدی قیمت لاستیک خبر داد. این افزایش از شهریور سال گذشته تا آن مقطع رخ داده بود. به گفته او، سهمیهی روغن نیز حدود پنج تا شش ماه قطع بود. گاه سهمیه لاستیک در سامانه ثبت میشود، اما کالایی برای تحویل وجود ندارد.
کرایهها سه یا چهار سال افزایش نیافت. سپس در برخی مسیرها ۲۰ درصد و در برخی ۳۰ درصد بالا رفت. کامیوندار میگوید این افزایش سلیقهای مشکل را حل نمیکند. هزینهی بیمه، تعمیر و دستمزد نیز در محاسبهی هزینهی هر سفر وارد میشود.
در ۶ آبان ۱۴۰۵ اختیار بازنگری قیمت و سهمیهی فرآوردههای نفتی به کارگروه ویژهی انرژی واگذار شد. معاون وزیر نفت در ۲۳ آبان گفت دولت تصمیم تازهای درباره بنزین نگرفته است. دربارهی سهمیه گازوئیل کامیونداران رفسنجان و دیگر شهرها اعلام تازهای نیامده است.
از معیشت راننده تا سفرهی مصرفکننده
گازوئیل نهاده اصلی حملونقل جادهای، کشاورزی، ماشینآلات صنعتی و بخشی از ساختوساز است. هر افزایش هزینه سوخت، هزینه فعالیت کامیون را بالا میبرد. سپس فشار به کرایه حمل و هزینهی توزیع منتقل میشود. اگر کاهش سهمیه و افزایش قیمت همزمان رخ دهد، هزینه هر سفر دوگانه بالا میرود.
اگر شرکتهای حملونقل و تولیدکنندگان نتوانند هزینه را جذب کنند، بخشی از آن به قیمت فروش میرسد. این انتقال برای همهی کالاها یکسان و فوری نیست. با این حال، مواد غذایی و کالاهای صنعتی در معرض این فشارند. هر هفته توقف، یعنی درآمد کمتر برای خانواده راننده. و در نهایت مصرفکنندکنندگانی که کامیونها بارها را برای آنها به شهرهای مختلف حمل میکنند.
کارگزاران حکومتی پشت میز سهمیه دستوری تعیین میکنند، اما هزینه واقعی آن را رانندگانی میپردازند که هر روز در جادهاند. کامیونداران میگویند بارها پیشنهاد دادهاند و نتیجه مطلوبی نگرفتهاند. کاهش سهمیه، گرانی قطعات و کرایهی ناهمگون، درآمد خانوار کامیونداران رفسنجان را زیر فشار گذاشته است.
منابع
- ۱. دستکم ۹ تجمع اعتراضی برگزار شد، خبرگزاری هرانا، ۲۴ آبان ۱۴۰۵
- ۲. گروههای مختلفی از شهروندان در چند تجمع اعتراضی به خیابان آمدند، ملیون ایران، ۲۴ آبان ۱۴۰۵
- ۳. دستگیری باند ۵ نفره سارقان گازوئیل در رفسنجان، باشگاه خبرنگاران جوان برنا، ۲۴ آبان ۱۴۰۵
- ۴. آیا تصمیم جدیدی درباره بنزین گرفته شده است؟ توضیحات معاون وزیر نفت درباره قیمت، سهمیه و کارت سوخت، اندیشه معاصر، ۲۴ آبان ۱۴۰۵
- ۵. کانون کامیونداران: سهمیه سوخت کامیونداران کم شد، عصر ایران، ۲۲ شهریور ۱۴۰۵
- ۶. سهمیه سوخت کامیونداران کم شد، ایسکانیوز، ۲۲ شهریور ۱۴۰۵







