جمعآوری دستفروشان در شیراز؛ وقتی آخرین راه درآمد خانوادهها هم زیر فشار است
جمعآوری دستفروشان در شیراز این روزها به یکی از مهمترین موضوعات مدیریت شهری این کلانشهر تبدیل شده است. مسئولان شهرداری و فرمانداری شیراز از اجرای طرح ساماندهی معابر پرتردد شهر خبر دادهاند. هدف یا بهتر است بگوییم بهانه این طرح، رفع سد معبر و بازگرداندن نظم به خیابانهای شیراز اعلام شده است. اما پرسش اصلی این است که برای دستفروشانی که تنها منبع درآمدشان همین کسبوکار خیابانی است، چه جایگزینی در نظر گرفته شده است؟ در شرایطی که بازار کار کشور با بحران جدی روبهرو است، برچیدن بساط این افراد بدون تدارک شغل جایگزین میتواند معیشت هزاران خانواده را با خطر روبهرو کند.
روند جمعآوری دستفروشان و ابعاد طرح ساماندهی
بر اساس مصوبه ضد مردمی شورای تأمین شهرستان شیراز و «شورای اسلامی شهر»، طرح ساماندهی دستفروشان از تابستان امسال کلید خورده است. محورهای اصلی این طرح ستمگرانه شامل خیابان زند، حاشیه بازار تاریخی وکیل و مسیرهای گردشگری پرتردد شهر است. به گفته مسئولان حکومتی، هدف اصلی این اقدام، رفع سد معبر و کاهش بینظمی در معابر عمومی است. رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر شیراز بر لزوم اجرای منطقهبهمنطقه این طرح تأکید کرده است.
بیشتر بخوانید
شوک برق به مرغداران؛ قبضها از چند میلیون به ۱۸۶ میلیون تومان رسید
محمدحسن اسدی، شهردار شیراز، بینظمی شهری را خط قرمز مدیریت شهری توصیف کرده است. او بر ضرورت هماهنگی میان شهرداری، پلیس و مقامات قضایی برای اجرای این طرح تأکید دارد. این اقدام در عمل به جمعآوری دستفروشان از معابر اصلی میانجامد.
دستفروشان بدون شغل جایگزین؛ معیشتی در معرض خطر
مقامات رژیم صحبت از «ساماندهی» دستفروشان میکنند، اما پشت این واژه، واقعیتی تلخ پنهان است: جمعآوری کسانی که برای تأمین هزینههای زندگی خود راه دیگری ندارند، بدون آنکه شغل یا درآمد جایگزینی برایشان فراهم شود.
بسیاری از دستفروشان تنها از همین راه هزینه زندگی خانواده خود را تأمین میکنند. وقتی بساط یک دستفروش جمع میشود، مسئله فقط چند متر پیادهرو نیست؛ درآمد یک خانواده قطع میشود. این طرح در شرایط کنونی با این سطح از تورم و گرانی و فقر مردم واقعا ضد مردمی و ستمگرانه است
دستفروشی در بسیاری از موارد محصول انتخاب آزادانه نیست؛ نتیجه اقتصادی است که فرصتهای شغلی پایدار و رسمی برای همه فراهم نکرده است. فردی که امکان استخدام، سرمایه کافی یا شغل ثابت ندارد، برای زنده ماندن به خیابان و دستفروشی پناه میبرد. برخورد انتظامی یا جمعآوری بساط، بدون حل ریشههای اقتصادی این وضعیت، فقط صورت مسئله را پاک میکند.
مسئله اصلی اینجاست: آیا سیاست شهری قرار است فقر را کاهش دهد یا فقط فقر را از مقابل چشم شهروندان جمع کند؟
نمیتوان درآمد یک خانواده را حذف کرد و سپس نام این اقدام را «ساماندهی» گذاشت. این منتهی دجالگری و ستم به مردم بی دفاع است.
وضعیت نامساعد ایجاد اشتغال در ایران و بیتوجهی به معیشت مردم
بر اساس تازهترین گزارش مرکز آمار ایران، نرخ بیکاری کشور از ۷.۳ درصد در بهار ۱۴۰۴ به ۹.۳ درصد در بهار ۱۴۰۵ افزایش یافته است. در همین بازه، شمار شاغلان کشور حدود ۴۵۰ هزار نفر کاهش یافته است. این آمار در شرایطی منتشر میشود که طرح جمعآوری دستفروشان در شیراز نیز همزمان در حال اجراست.
طبق همین گزارش، نرخ بیکاری زنان به۱۶.۷ درصد و نرخ بیکاری جوانان به ۲۳.۴ درصد رسیده است. جمعیت غیرفعال اقتصادی کشور نیز به مرز ۴۰ میلیون نفر نزدیک شده و نرخ مشارکت اقتصادی کاهش یافته است. این ارقام نشان میدهد در کنار جمعآوری دستفروشان، باید به ریشههای ساختاری بیکاری نیز توجه شود.
کارشناسان بازار کار میگویند این آمار، بحران عمیقتری را در پسزمینهی نرخهای رسمی پنهان میکند. در چنین شرایطی، جمعآوری دستفروشان بدون طرح موازی برای ایجاد شغل، بار دیگر بیکفایتی کارگزاران حاکمیت ملایان را آشکار میکند. وقتی اقتصاد رسمی نمیتواند شغل کافی ایجاد کند، حذف مشاغل غیررسمی راهحل نخواهد بود.
با وجود چنین شرایطی معیشت هزاران خانوادهی کمدرآمد شیرازی، در معرض آسیب جدی قرار میگیرد و بسیاری از خانوارهای دهکهای فقیر حتی از تامین معیشت خود نیز باز میمانند و به سوی چرخه فقر سوق داده میشوند.
این در حالی است که حکومت ملایان به جای ایجاد مشاغل برای افراد جویای کار یا صاحبان مشاغل کاذب و دستفروشان، سرمایههای مردم ایران را هزینه گروههای نیابتی خود مانند حوثیها و حشدالشعبی میکند تا در خارج از مرزها مطامع ملایان را پیش ببرند در حالی که مردم ایران در گرسنگی به سر میبرند.
منابع
- ۱. «زنگ خطر برای بازار کار؛ ۴۵۰ هزار شغل آب رفت و بیکاری زنان به ۱۶.۷ درصد رسید»، اقتصاد۲۴، ۲۸ شهریور ۱۴۰۵
- ۲. «ساماندهی دستفروشان شیراز؛ مطالبهای برای نظم شهر و معیشت»، خبرآنلاین، ۱۵ شهریور ۱۴۰۵
- ۳. «شهردار شیراز: بینظمی شهری خط قرمز مدیریت شهری است»، خبرگزاری دانشجو ۱۷ شهریور ۱۴۰۵
- ۴. «ساماندهی فعالیت برخی دستفروشان در اطراف اماکن تاریخی و فرهنگی شیراز»، خبربان، ۲۵ شهریور ۱۴۰۵
