آمار رسمی از ترک خدمت و مهاجرت، ابعاد تازهای از کمبود پرستار را آشکار میکند
بحران کمبود نیروی پرستاری در ایران به دلیل مهاجرت پرستاران بار دیگر با انتشار آمارهای رسمی از سوی مقامهای وزارت بهداشت در کانون توجه قرار گرفته است. آمارهای منتشر شده نشان میدهد که روند ترک خدمت، بازنشستگی و مهاجرت پرستاران همچنان ادامه دارد و مسئولان حکومتی نیز نسبت به پیامدهای آن برای نظام سلامت هشدار میدهند. در شرایطی که مراکز درمانی کشور با کمبود نیروی انسانی روبهرو هستند، موضوع مهاجرت پرستاران به یکی از مهمترین چالشهای حوزه درمان تبدیل شده است.
بر اساس اظهارات عباس عبادی، معاون پرستاری وزارت بهداشت که در رسانه حکومتی ایرنا و رسانه حکومتی عصر ایران در تاریخ ۲۳ خردادماه ۱۴۰۵ منتشر شده است: «در سال گذشته هزار و ۸۰۰ پرستار ترک شغل کردهاند. همچنین ۸۰۰ نفر استعفا دادهاند و ۳۸۰ پرستار نیز کشور را ترک کردهاند. این آمار در کنار بازنشستگی هزار و ۶۰۰ پرستار و ثبت ۲ هزار و ۴۰۰ مورد تعویق طرح پرستاری، تصویری نگرانکننده از وضعیت نیروی انسانی در نظام سلامت ارائه میدهد».
مهاجرت پرستاران و افزایش کمبود نیرو
معاون پرستاری وزارت بهداشت، کمبود نیرو را مهمترین چالش این حوزه دانسته است. به گفته او، کمبود پرستار زمینهساز فرسودگی شغلی، ترک خدمت و مهاجرت پرستاران شده است. وی تأکید کرده «که پایین بودن نسبت پرستار به تخت بیمارستانی، بازنشستگی نیروها، استعفاها و افزایش مرخصیهای بدون حقوق، فشار مضاعفی بر کادر درمان وارد کرده است».
موضوع مهاجرت پرستاران در سالهای اخیر بارها از سوی نهادهای مختلف مطرح شده است. بسیاری از پرستاران به دلیل شرایط کاری دشوار، فشارهای شغلی و محدودیتهای حرفهای، مسیر خروج از کشور را انتخاب میکنند. این روند در حالی ادامه دارد که مراکز درمانی با کمبود شدید نیرو مواجه هستند و بسیاری از بخشهای بیمارستانی با اضافهکاری اجباری و فشار کاری گسترده اداره میشوند.
بیشتر بخوانید
عبادی اعلام کرده است که «خروج هر پرستار از کشور سالانه حدود ۴۰ میلیارد ریال خسارت برای کشور به همراه دارد. این رقم شامل هزینههای آموزشی و سرمایهگذاریهایی است که برای تربیت نیروی متخصص انجام شده اما در نهایت به دلیل مهاجرت پرستاران از چرخه خدمات درمانی کشور خارج میشود».
هشدار درباره امنیت نظام سلامت
یکی از مهمترین بخشهای سخنان معاون پرستاری وزارت بهداشت، اشاره به تهدید امنیت نظام سلامت بود. او اعلام کرد که «کمبود پرستار میتواند به افزایش مرگومیر، افزایش خطاهای پزشکی و پرستاری و همچنین افزایش هزینههای درمانی برای شهروندان منجر شود».
این مقام وزارت بهداشت تأکید کرد که «مسئله پرستاری دیگر صرفاً یک مطالبه صنفی نیست و به موضوعی مرتبط با کیفیت خدمات درمانی و امنیت سلامت جامعه تبدیل شده است». وی افزود که کاهش تعداد پرستاران فعال، فشار بیشتری بر نیروهای باقیمانده وارد میکند و این وضعیت میتواند کیفیت مراقبت از بیماران را تحت تأثیر قرار دهد.
در همین راستا، وزارت بهداشت اعلام کرده که در سال گذشته مجوز استخدام ۱۲ هزار پرستار را دریافت کرده است. با این حال، کارشناسان حوزه سلامت معتقدند که جذب نیرو به تنهایی نمیتواند مشکلات موجود را حل کند، زیرا همزمان روند مهاجرت پرستاران باتجربه نیز ادامه دارد.
تغییر رویکرد در مدیریت نیروی انسانی
معاون پرستاری وزارت بهداشت در بخش دیگری از سخنان خود بر لزوم تغییر نگاه به مطالبات حرفهای پرستاران تأکید کرد. او گفت «تجربه جهانی نشان میدهد که ماندگاری پرستاران تنها به مسائل مالی وابسته نیست و عوامل حرفهای، سازمانی و اجتماعی نیز در این زمینه نقش تعیینکننده دارند».
با این حال، انتشار آمار رسمی از ترک خدمت، بازنشستگی و مهاجرت پرستاران نشان میدهد که بحران نیروی انسانی در حوزه درمان همچنان یکی از مهمترین چالشهای نظام سلامت کشور است. روندی که در صورت ادامه، میتواند فشار بیشتری بر بیمارستانها و مراکز درمانی وارد کند و دسترسی شهروندان به خدمات درمانی را با دشواریهای بیشتری روبهرو سازد.
آمارهای رسمی منتشر شده از سوی وزارت بهداشت نشان میدهد که مهاجرت پرستاران و خروج نیروهای متخصص از نظام درمانی به مرحلهای رسیده که حتی مقامهای حکومتی نیز آن را تهدیدی برای امنیت نظام سلامت توصیف میکنند. استمرار کمبود نیرو، فرسودگی شغلی و خروج سرمایههای انسانی از کشور، تصویری از بحرانی عمیق را ترسیم میکند که پیامدهای آن مستقیماً متوجه بیماران و کیفیت خدمات درمانی خواهد بود.
