تشکیل فرماندهی سپاه هسته ای بعد از مدت‌ها کشمکش بین وزارت اطلاعات و سپاه پاسداران شکل گرفت و این سنگر را هم اطلاعات سپاه پاسداران خامنه‌ای تصاحب نمود. گمانه‌های متعددی در رابطه با شکل گیری این ارگان جدید وجود دارد.
برخی از رسانه‌ها معتقدند که برای بستن شکاف‌های امنیتی که وزارت اطلاعات توان مقابله با آن را نداشت صورت گرفته است. اما یک گمانه دیگر که قوی‌تر هم به نظر می‌رسد، بستن شکاف‌های امنیتی برای پنهان کاری بیشتر و دور نگه داشتن آن از چشم جامعه جهانی در گسترش پروژه‌های هسته‌ای حکومت ولایت فقیه می‌باشد.
از شکاف‌های امنیتی تا تشکیل سپاه هسته ای
فعالیت‌های هسته‌ای حکومت ولایت فقیه طی سال‌های متمادی مورد تهاجم قرار می‌گرفت. این تهاجمات ناشی از نفوذ به داخل مدارهای امنیتی سیستم بود.
در رابطه با ضرباتی که حکومت ولایت فقیه متحمل شده سایت رادیو فردا پاره‌‌ای از آنها را به این صورت گزارش می‌کند: «افشاگری سازمان مجاهدین خلق درباره غنی‌سازی نطنز (سال ۸۱)، سرقت لپ‌تاپ حاوی ابعاد نظامی برنامه هسته‌ای ایران (سال ۸۴)، افشای تأسیسات زیرزمینی فردو (سال ۸۸)، ویروس «استاکس‌نت» (سال ۸۹)، ترور چهره‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای (سال‌های ۸۵ تا ۹۰)، سرقت آرشیو هسته‌ای ایران و افشای تورقوزآباد، آزمایشگاه جابر ابن حیان در لویزان و سایت مریوان در آباده (سال ۹۷)، افشای پرونده شکنجه مازیار ابراهیمی و بازداشت‌های نمایشی (سال ۹۸)، انفجار سالن سانتریفیوژ نطنز و ترور فخری‌زاده (سال ۹۹)، افشای دروغ‌های امنیتی درباره پرونده ترور اردشیر حسین‌پور (سال ۹۹)، و انفجار در تأسیسات برق نطنز (سال ۱۴۰۰) ».
درباره؛ سپاه هسته ای و ترور فخری زاده بیشتر بخوانید
به دنبال این ضربات، حکومت ولایت فقیه به دنبال چاره جویی برآمد و کشمکش بین وزارت اطلاعات و سپاه پاسداران را که سابقه طولانی هم داشت به پایان رساند. در این رابطه با پخش خبری مربوط به نفوذ به سیستم امنیتی فردو تشکیل «فرماندهی سپاه حفاظت و امنیت مراکز هسته ای» اعلام شد.
خبرگزاری حکومتی فارس در این رابطه گزارش نمود که «شبکه‌ای که قصد خرابکاری در تأسیسات هسته‌ای فردو را داشت، توسط سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دستگیر شدند… فرماندهی سپاه هسته ای با همکاری فرماندهی ضدجاسوسی سازمان اطلاعات سپاه، توانست مانع یکی از خرابکاری‌های بزرگ در تأسیسات هسته‌ای کشور شود، چرا که این شبکه تلاش داشت تا قبل از تعطیلات نوروز اقدامات خود را عملی کند».
دلایل واگذاری حفاظت از سایت‌های هسته‌ای به سپاه پاسداران
بنا به نوشته رسانه‌های خارجی و رسانه‌های حکومتی کشمکش فراوانی بین سپاه پاسداران و وزارت اطلاعات در این مورد وجود داشت. این دو ارگان امنیتی همدیگر را متهم به اهمال کاری در حفاظت از امنیت سایت‌های هسته‌ای می‌کردند.
پیامد این دعواها ورود شورای عالی امنیت حکومت بود که طبق قانون این شورا تعیین حریم و رده‌های حفاظتی مراکز هسته‌ای برعهده شورای عالی امنیت حکومت است. بحران‌های ایجاد شده بین وزارت اطلاعات و سپاه به دلیل ناتوانی مستمر دستگاه‌های اطلاعاتی ولایت فقیه در پیشگیری از حوادث و سرقت و افشاگری اطلاعات هسته‌ای بود. ارگان های اطلاعاتی حکومت فاقد توانمندی برای بستن شکاف‌های امنیتی پروژه‌های هسته‌ای بودند. کشتن متخصصان هسته ای حکومت مانند قتل اردشیر حسین پور یا هلاکت فخری زاده، حکومت را وادار می‌کرد که با سناریو سازی‌های مضحک روی شکاف‌های امنیتی سرپوش بگذارد اما نتیجه‌ای نگرفت.
پس از انفجار در شبکه برق نطنز سیستم‌های حفاظتی حکومت از غفلت بیرون آمدند و خواستار تغییرات گسترده در ساختار حفاظت از برنامه‌ها و تأسیسات هسته‌ای شدند.
ضرورت تشکیل سپاه هسته ای
وزارت اطلاعات خطاهای ایجاد شده و ضربات وارد آمده به سیستم امنیتی پروژه‌های هسته‌ای را به سپاه نسبت می‌داد و سپاه پاسداران، وزارت اطلاعات را مقصر می‌دانست. در این رابطه سایت رادیو فردا به نقل از منابع و رسانه‌های حکومتی می‌نویسد: «محسن رضایی گفت که کشور دچار «آلودگی امنیتی» شده و باید «پاکسازی امنیتی» صورت گیرد.
علیرضا زاکانی گفت ایران «بهشت جاسوسان» شده است؛ فریدون عباسی، رئيس سابق سازمان انرژی اتمی، درباره خرابکاری‌های متعدد در تأسیسات نطنز افشاگری کرد. [محمد مرندی عضو تیم مذاکره کننده هسته‌ای ایران کیست؟]
وب‌سایت مشرق‌نیوز، از رسانه‌های نزدیک به سپاه، با انتقاد از سوابق عملکرد وزارت اطلاعات خواست مدیریت چنین بخش‌هایی از «مدیریت دولت‌ها خارج شود».
خبرگزاری حکومتی فارس هم به نمایندگی از مخاطبانش تیتر زد «امنیت مراکز هسته‌ای به سپاه سپرده شود».
با وجود این دعواها بین ارگان‌های امنیتی حکومت ولایت فقیه که قابل انکار هم نبود، غلامرضا جلالی رئیس سازمان پدافند غیرعامل خبرداد که «با توجه به «ناهماهنگی بین لایه‌های تولید کننده امنیت» در حوزه هسته‌ای، «طرحی در شورای عالی امنیت ملی مطرح و به تصویب رسید».
سرانجام رسانه‌های حکومتی با یک نمایش و بلوف که در این رابطه سابقه دار هستند، خبر تشکیل فرماندهی سپاه حفاظت مراکز هسته‌ای را اعلام کردند و دست وزارت اطلاعات را در این زمینه کوتاه شد و حفاظت از تأسیسات هسته‌ای به فرماندهی سپاه هسته ای سپرده شد. البته برخی منابع آگاه معتقدند که ورود سپاه پاسداران در تأمین امنیت پروژه‌های هسته‌ای هم مانع از نفوذ نخواهد شد و امنیت کامل برقرار نخواهد گردید، چون ضعف سرداران سپاه در زمینه‌های مختلف زمینه را برای ایجاد شکاف‌های دیگر باز خواهد نمود.
در عین حال واگذاری حفاظت امنیت پروژه‌های هسته‌ای تلاشی است در جهت بستن شکاف‌های هرچه بیشتر تا فعالیت‌های هسته‌ای حکومت ولایت فقیه بیشتر پنهان مانده و جامعه جهانی نسبت به فریب کاری‌های هسته‌ای حکومت ولایت فقیه در بی خبری باقی بمانند و حکومت خامنه‌ای به اهداف هسته‌ای خود بصورت کامل اما دور از چشم جامعه جهانی برسد.
با این حال باید تشکیل سپاه هسته ای را گامی مذبوحانه از طرف خامنه ای برای بستن شکاف‌هایی تلقی کرد که هرگز امکان بسته شدن وجود ندارد.
