اظهارات تازه دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا درباره احتمال انجام یک عملیات نظامی دیگر علیه رژیم ایران، بار دیگر گمانه‌زنی‌ها درباره شعله‌ور شدن دور تازه‌ای از جنگ را افزایش داده است. اما آیا واشینگتن واقعاً در آستانه حمله‌ای جدید قرار دارد، یا تهدیدهای متقابل بخشی از فشار نظامی و سیاسی برای وادار کردن رژیم ایران به عقبنشینی است؟
دونالد ترامپ روز جمعه اول آبان، در یک گردهمایی انتخاباتی در فلوریدا، گفت: «ممکن است یک عملیات خشم حماسی کوچک دیگر انجام دهیم.» او درباره زمان، اهداف و دامنه احتمالی این عملیات توضیحی نداد، اما ساعاتی پیش‌تر تأکید کرده بود که آمریکا می‌تواند جنگ را به‌سرعت پایان دهد. او در عین حال این پرسش را مطرح کرد که آیا واشینگتن باید کار را تمام کند یا اجازه دهد رژیم ایران به‌تدریج تحلیل برود.
این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که ترامپ پیش‌تر گفته بود آمریکا تا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر، برابر با ۱۲ آبان، حمله تازه‌ای به ایران انجام نخواهد داد. افزایش قیمت سوخت در پی جنگ نیز به عاملی برای فشار سیاسی بر دولت او تبدیل شده است؛ موضوعی که می‌تواند محاسبات کاخ سفید درباره هزینه و زمان هرگونه اقدام نظامی را پیچیده‌تر کند.
در سوی مقابل، علی عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح رژیم ایران، روز شنبه دوم آبان مدعی شد که تهران تحت هیچ شرایطی اجازه ورود شناورهای نظامی آمریکا به خلیج فارس را نخواهد داد. هم‌زمان، مقام‌های اطلاعاتی آمریکا درباره افزایش تهدیدهای منتسب به ایران علیه شهروندان و کارکنان آمریکایی هشدار داده‌اند. واشینگتن نیز با کاهش شمار کارکنان غیرضروری برخی نمایندگی‌های دیپلماتیک خود در منطقه، تدابیر امنیتی را تشدید کرده است.
در همین زمینه
جنگ یا مذاکره؛ آیا مجتبی خامنه‌ای توان پیشبرد خط خود را دارد؟
جنگ یا صلح؛ کدام در چشم انداز است؟
اما پرسش اصلی این است: آیا رژیم ایران از یک عملیات نظامی محدود آمریکا بیش از آنکه بترسد، ممکن است در محاسبات سیاسی خود آن را فرصتی برای تغییر فضای داخلی آمریکا بداند؟
با نزدیک شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای، گسترش دوباره جنگ و افزایش احتمالی قیمت انرژی می‌تواند فشار بر ترامپ را افزایش دهد و توجه افکار عمومی آمریکا را از دستاوردهای ادعایی دولت او به هزینه‌های جنگ منحرف کند. از این منظر، ممکن است شعله‌ور شدن یک درگیری محدود، برخلاف ظاهر آن، در محاسبات سیاسی حاکمیت ایران کاملاً نامطلوب نباشد؛ به‌ویژه اگر تصور کند پیامدهای اقتصادی و انتخاباتی آن برای ترامپ سنگین خواهد بود.
در مقابل، واشینگتن تاکنون، با وجود تهدیدهای متقابل و اقدامات تحریک آمیز سپاه پاسداران و افزایش نگرانی‌های امنیتی، از اعلام تصمیم قطعی برای آغاز دور تازه‌ای از حملات خودداری کرده است. این خویشتنداری می‌تواند ناشی از ملاحظات انتخاباتی، هزینه‌های اقتصادی جنگ یا محاسبات نظامی باشد.
بنابراین، آیا ترامپ برای نمایش قدرت و تشدید فشار بر رژیم ایران به عملیاتی محدود روی خواهد آورد، یا هزینه‌های سیاسی و اقتصادی چنین اقدامی او را به ادامه خویشتنداری سوق خواهد داد؟ پاسخ هنوز روشن نیست؛ اما هر دو طرف با محاسباتی روبه‌رو هستند که ممکن است یک تصمیم نظامی محدود را به بحرانی بسیار گسترده‌تر تبدیل کند.
هشدار روز گذشته ۸کشور اروپایی و منطقه در مورد دور جدید جنگ در منطقه دلالت بر آن دارد که بار دیگر سایه جنگ به منطقه نزدیک شده است.اما در شرایط گرگ و میش کنونی که نه چشم‌اندازی از صلح وجود دارد و نه علامتی از عقبنشینی رژیم، باید خود را برای تحولات بسیار سنگین آماده کرد.
