۸۳۰شب – بیستمین روز اعتراضات؛ زاهدان: خامنهای قاتله ولایتش باطله
شهر زاهدان بار دیگر صحنه خشم فروخورده مردمی شد که سالها سرکوب را تجربه کردهاند. اعتراضات زاهدان در روز جمعه ۲۶دیماه ۱۴۰۴، همزمان با پایان نماز جمعه، به خیابانها کشیده شد. این تجمعها در فضایی بهشدت امنیتی شکل گرفت. حضور سنگین نیروهای نظامی نتوانست مانع بروز اعتراضات مردمی شود.
اعتراضات زاهدان پس از نماز جمعه
پس از پایان نماز جمعه، گروهی از شهروندان زاهدانی در خیابانهای اطراف مسجد مکی تجمع کردند. معترضان شعارهایی صریح و بیپرده سر دادند. شعار «خامنهای قاتله، ولایتش باطله» در میان جمعیت طنین انداخت. شهروندان همچنین فریاد زدند «توپ تانک فشفشه، آخوند باید گم بشه».
این شعارها نشاندهنده عبور آشکار مردم از کلیت ساختار جنایتکار حاکم است. معترضان خواست خود را بدون ابهام بیان کردند. شعار «مرگ بر خامنهای» و «مرگ بر دیکتاتور» از دیگر صداهای غالب در اعتراضات زاهدان بود. اعتراضات مردم در زاهدان در شرایطی برگزار میشود که حکومت خامنه ای در وحشت از سرنگونی دست به کشتار وحشیانه ای در شهرهای ایران زد اما همچنان خواست مردم درشعارهایشان پیام روشنی داشت، سرنگونی حکومتی که جز با کشتار و دستگیری و شکنجه و زندان قادر به ادامه حیات نیست.
محاصره نظامی زاهدان در روز اعتراض
همزمان با شکلگیری اعتراضات زاهدان، فضای شهر حالت نظامی به خود گرفت. نیروهای نظامی و امنیتی از ساعات اولیه روز در سطح شهر مستقر شدند. مسیرهای منتهی به مسجد مکی تحت کنترل شدید قرار گرفت. خودروهای نظامی در خیابانها حضور گسترده داشتند.
این استقرار سنگین، رفتوآمد شهروندان را با محدودیت جدی روبهرو کرد. نیروهای مسلح ایستهای بازرسی ایجاد کردند. نهادهای امنیتی تلاش کردند هرگونه تجمع را مهار کنند. با این حال، اعتراضات شکل گرفت و شعارها در شهر پیچید.
تشدید فضای امنیتی پیش از اعتراضات زاهدان
فضای امنیتی زاهدان به روز جمعه محدود نماند. از روزهای قبل، نشانههای آمادهباش کامل در شهر دیده میشد. گزارشهای محلی از افزایش حضور نیروهای لباسشخصی حکایت داشت. این اقدامات نگرانی گستردهای در میان شهروندان ایجاد کرد.
در روز پنجشنبه ۲۵دیماه۱۴۰۴، نیروهای امنیتی به مغازهها مراجعه کردند. این نیروها در محلههای معترضخیز زاهدان و چابهار حضور یافتند. آنها کارتهای حافظه دوربینهای مدار بسته را جمعآوری کردند. این اقدام بدون ارائه حکم قضایی انجام شد.
جمعآوری دوربینها؛ فشار پنهان بر جامعه محلی
نیروهای لباسشخصی به کسبه توضیح شفاهی دادند. آنها وعده بازگرداندن کارتهای حافظه پس از بررسی را مطرح کردند. هیچ مدرک قانونی ارائه نشد. همین موضوع خشم را در میان مردم افزایش داد.
شهروندان این اقدام را تلاشی برای شناسایی معترضان میدانند. جمعآوری تصاویر، بخشی از فشار امنیتی پیش از اعتراضات زاهدان تلقی میشود. چنین رفتارهایی فضای سرکوب را عریانتر کرده است. جامعه محلی این اقدامات را نقض آشکار حقوق شهروندی میداند.
۵عصر- دیدبان حقوق بشر؛ شواهد فزاینده از کشتار جمعی معترضان
سازمان دیدهبان حقوق بشر با انتشار گزارشی تازه، از شواهد فزاینده وقوع «کشتارهای جمعی» توسط نیروهای امنیتی رژیم در سراسر ایران خبر داد و اعلام کرد استفاده از سلاح گرم علیه معترضان غیرمسلح، عامدانه و در چارچوب یک سیاست حکومتی انجام شده است.

این گزارش که روز جمعه ۲۶ دی ۱۴۰۴ منتشر شد، تأکید میکند نیروهای امنیتی رژیم ایران پس از تشدید اعتراضات سراسری از ۱۸ دیماه، «بهطور هماهنگ اقدام به کشتار گسترده معترضان کردهاند و گمان میرود هزاران معترض و رهگذر کشته شده باشند». بهگفته این سازمان، شواهد موجود نشان میدهد بسیاری از قربانیان با اصابت گلوله به سر و بالاتنه جان باخته یا بهشدت مجروح شدهاند.
دیدهبان حقوق بشر اعلام کرده است محدودیتهای شدید ارتباطی و قطع کامل اینترنت باعث شده ابعاد واقعی این کشتارها پنهان بماند. با این حال، بر اساس این گزارش، برخی مقامهای ایرانی خود اذعان کردهاند شمار کشتهشدگان به هزاران نفر رسیده است.
لاما فقیه، مدیر برنامههای دیدهبان حقوق بشر، در واکنش به این یافتهها گفته است:
«کشتار جمعی نیروهای امنیتی ایران از ۱۸ دیماه در تاریخ این کشور بیسابقه است و بار دیگر نشان میدهد حاکمانی که مردم خود را قتلعام میکنند، تا زمانی که پاسخگو نشوند به ارتکاب جنایت ادامه خواهند داد.»
ضرورت واکنش جامعه جهانی در مقابل جنایت
او همچنین از جامعه جهانی خواسته است واکنشی فوری نشان دهد و تأکید کرده:
«کشورهای عضو سازمان ملل باید فوراً نشست ویژهای در شورای حقوق بشر برگزار کنند تا موضوع حقوق بشر و پاسخگویی در ایران در کانون واکنش بینالمللی قرار گیرد.»
بر اساس گزارش منتشرشده، دیدهبان حقوق بشر طی روزهای ۲۲ تا ۲۴ دیماه با ۲۱ نفر، از جمله شاهدان عینی، بستگان قربانیان، روزنامهنگاران، مدافعان حقوق بشر و کادر درمان گفتوگو کرده است. این افراد تصاویر، پیامهای صوتی و روایتهایی از وقایع را در اختیار این سازمان قرار دادهاند. همچنین ۵۱ عکس و ویدئوی تأییدشده بررسی شده و جراحات قربانیان توسط کارشناسان مستقل پزشکی قانونی وابسته به شورای بینالمللی توانبخشی قربانیان شکنجه ارزیابی شده است.
این گزارش میافزاید با وجود قطع گسترده ارتباطات، شواهدی از کشتار معترضان در استانهایی چون تهران، البرز، کرمانشاه، خراسان رضوی، گیلان، کهگیلویه و بویراحمد، مرکزی و مازندران به دست آمده است. یکی از شاهدان عینی در کرمانشاه در پیامی صوتی گفته است:
«اینجا دارند شلیک میکنند، گاز اشکآور همهجا را گرفته. من در راه برگشت از محل کار در خیابان گیر افتادهام. همه مسیرها بسته است و نیروهای امنیتی دارند تیراندازی میکنند.»
دیدهبان حقوق بشر همچنین به ویدئوهایی از تهران اشاره کرده که کیسههای متعدد اجساد و پیکرهای انباشتهشده را در محوطه و اطراف مرکز پزشکی قانونی کهریزک نشان میدهد. بهگفته این سازمان، تنها در چند ویدئو از همان محل، دستکم ۴۰۰ جسد قابل شمارش بوده است، هرچند به دلیل رویهمچیدهشدن پیکرها، شمار واقعی بیشتر برآورد میشود.
کیسههای انباشته از پیکر انسان!
در ادامه گزارش آمده است رسانههای وابسته به حکومت از کشته شدن دستکم ۱۲۱ نفر از نیروهای امنیتی خبر دادهاند، آماری که امکان راستیآزمایی مستقل آن وجود نداشته است. با این حال، دیدهبان حقوق بشر اعلام کرده گزارشهایی را بررسی کرده که نشان میدهد مقامها در مواردی خانوادههای قربانیان را تحت فشار قرار دادهاند تا برای تحویل گرفتن پیکر عزیزانشان، آنها را بهدروغ عضو بسیج معرفی کنند.
این سازمان با استناد به اصول سازمان ملل درباره بهکارگیری زور تأکید کرده است:
«استفاده گسترده، هماهنگ و مرگبار از سلاح گرم علیه معترضان غیرمسلح نشان میدهد که مقامها عمداً و بهعنوان یک سیاست حکومتی از نیروی کشنده استفاده کردهاند.»
لاما فقیه در پایان هشدار داده است:
«تصاویر هولناک خانوادههایی که در یک سردخانه روباز میان صدها کیسه جسد به دنبال عزیزان خود میگردند، باید وجدان جهان را تکان دهد تا مسئولان این جنایات، از جمله در بالاترین سطوح قدرت، مورد پیگرد قرار گیرند و به عدالت سپرده شوند.»
۱۲ظهر- تشدید فضای سرکوب برای پوشاندن ابعاد جنایت
در ادامه اعتراضات و قیام سراسری مردم ایران که از ۷ دی در شهرهای مختلف کشور جریان دارد، روز جمعه ۲۶ دی ۱۴۰۴ شاهد ادامه اعتراضها و جنگ و گریزها، تشدید سرکوب حکومتی و بازتابهای داخلی و بینالمللی این تحولات بود. گزارش حاضر، مهمترین رویدادها و اخبار منتشرشده در این روز را بهصورت جمعبندیشده ارائه میکند.

شلیک مستقیم به معترضان
ویدئوهای منتشرشده از شهر دزفول در استان خوزستان، صحنههایی تکاندهنده از شلیک مستقیم مأموران سرکوبگر خامنهای به سوی مردم معترض را نشان میدهد. این تصاویر که مربوط به میدان ساعت (امام) دزفول است، بیانگر استفاده عریان نیروهای حکومتی از سلاح گرم علیه تجمعکنندگان و تشدید خشونت سازمانیافته علیه قیام مردمی است.
فضاسازی رسانهای نهادهای وابسته به سپاه
خبرگزاری وابسته به سپاه پاسداران در اطلاعیهای مدعی شد که معترضان «دارای انواع سلاحهای سرد و گرم» بوده و درصدد «تسخیر زاغههای مهمات و مراکز نظامی» هستند. این رسانه همچنین اعلام کرده است که شماری از معترضان در جریان حمله به کلانتریها و اماکن نظامی دستگیر شدهاند. این ادعاها در چارچوب تلاش حاکمیت برای توجیه سرکوب خونین و نسبتدادن اعتراضات مردمی به اقدامات مسلحانه ارزیابی میشود.
در همین زمینه
اعلام اسامی شهدای مجاهد خلق در جریان قیام
در جریان قیام سراسری مردم ایران، اسامی شش تن از مجاهدان جانباخته اعلام شد. از جمله:
مجاهد شهید زهرا (رها) بهلولیپور دانشجوی دانشگاه تهران ۱۸ساله شهادت در خیابان فاطمی تهران – ۱۸دیماه ۱۴۰۴
مجاهد شهید یاسین میرزایی قلعهزنجیری دانشجو شهادت در کرمانشاه – ۱۸دیماه ۱۴۰۴
مجاهد شهید رضا قنبری کارگر ۱۷ساله شهادت در درگیری در کرمانشاه – ۱۳دیماه ۱۴۰۴
مجاهد شهید رسول کدیوریان کارگر ۱۷ساله شهادت در درگیری در کرمانشاه – ۱۳دیماه ۱۴۰۴
مجاهد شهید رضا کدیوریان کارگر ۲۰ساله شهادت در درگیری در کرمانشاه – ۱۳دیماه ۱۴۰۴
مجاهد شهید دیار پورچهریق شغل آزاد ۳۲ساله اهل سلماس شهادت در بلوار کشاورز تهران – ۱۹دیماه ۱۴۰۴
بازتابهای بینالمللی؛ تعطیلی سفارت پرتغال
در واکنش به شرایط ناپایدار و تشدید بحران، دولت پرتغال روز پنجشنبه ۲۵ دیماه سفارت خود در ایران را تعطیل کرد. وزارت خارجه پرتغال اعلام نمود که شهروندان این کشور پیشتر ایران را ترک کردهاند یا در حال خروج هستند. این اقدام نشانهای از نگرانی فزاینده دولتهای خارجی نسبت به وضعیت امنیتی و سیاسی ایران در پی قیام سراسری است.
تحولات روز ۲۶ دی ۱۴۰۴ نشاندهنده ورود قیام سراسری مردم ایران به مرحلهای حساستر است؛ مرحلهای که از یکسو با گسترش اعتراضها و ایستادگی مردم در شهرهای مختلف همراه است و از سوی دیگر، با تشدید سرکوب، شلیک مستقیم به معترضان و تلاش حاکمیت برای وارونهنمایی واقعیتها. همزمان، واکنشهای بینالمللی حاکی از افزایش انزوای رژیم و توجه جهانی به ابعاد بحران در ایران است.







