کمبود پرستار؛ ۱۰۰ هزار جای خالی در نظام سلامت و ۷۰ هزار پرستار خانه‌نشین
کمبود پرستار اکنون یکی از جدی‌ترین چالش‌های نظام سلامت ایران است. رئیس سازمان نظام پرستاری در ۲۱ مهر ۱۴۰۵ از نیاز دست‌کم ۱۰۰ هزار نفری خبر داد. هم‌زمان، دبیرکل خانه پرستار از حدود ۷۰ هزار پرستار خانه‌نشین می‌گوید.
کمبود پرستار؛ شکاف ۱۰۰ هزار نفری و مجوزهای محدود استخدام
رئیس سازمان نظام پرستاری برای هر تخت بیمارستانی به ۱.۸ پرستار نیاز را مطرح کرده است. بر این اساس، کمبود پرستار حداقل به ۱۰۰ هزار نفر بالغ می‌شود. وضعیت پایتخت دشوارتر است؛ در تهران به ازای هر تخت تنها ۰.۸ نیروی پرستاری وجود دارد. به گفته او، سختی زندگی و کار در پایتخت باعث شده بسیاری از پرستاران حاضر به کار در تهران نباشند.
دبیرکل خانه پرستار شمار پرستاران خانه‌نشین را حدود ۷۰ هزار نفر و در گفت‌وگویی دیگر ۷۰ تا ۸۰ هزار نفر برآورد کرده است. به گفته او، آگهی‌های استخدام دانشگاه‌ها نیز تکمیل نمی‌شود. او علت اصلی را جذابیت پایین شغل می‌داند. بدین ترتیب، کمبود پرستار در کنار نیروی آموزش‌دیده و بیکار ادامه دارد.
میانگین حقوق پرستاران، طبق همین اظهارات، ۲۵ تا ۲۸ میلیون تومان است. این رقم با نرخ ارز امروز حدود ۱۰۰ دلار ارزش دارد. رئیس نظام پرستاری نیز گفته سال گذشته توافق بر افزایش ۱۰۰ درصدی تعرفه‌ها بود. اما افزایش واقعی به حدود ۶۷ درصد رسید.
نجاتیان همچنین اعلام کرده سالانه حدود ۵ هزار پرستار شغل خود را ترک می‌کنند. بنا بر اظهارات وی، ماهانه حقوق پرستاران جوابگوی هزینه ۱۰ روز در ماه نیز نیست. بخشی از این افراد مهاجرت نمی‌کنند. آن‌ها یا خانه‌نشین می‌شوند یا به شغلی غیرمرتبط روی می‌آورند.
فشار کاری بر پرستاران شاغل و پیامد برای بیماران
در مرکز طبی کودکان دانشگاه علوم پزشکی تهران ۴۲۰ پرستار فعالیت می‌کنند. سرپرست پرستاری مرکز طبی کودکان این دانشگاه اعلام کرده است که با کمبود ۴۰ پرستار مواجه است. او نسبت پرستار به تخت را در بخش‌های عمومی حدود ۱ به ۸ و در مراقبت‌های ویژه ۱ به ۳ عنوان کرده است. به گفته او، سختی کار در بیمارستان‌های کودکان بیشتر است.
دبیرکل خانه پرستار می‌گوید پرستاری که باید از ۵ بیمار مراقبت کند، اکنون مسئول ۲۰ تا ۳۰ بیمار است. او هشدار داده که خسارت‌ها تا حد مرگ بیماران پیش می‌رود. مدیر پرستاری دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز کمبود نیروی انسانی و ناهماهنگی شمار پرستاران با تخت‌ها را از مهم‌ترین دغدغه‌ها می‌داند.
بیشتر بخوانید
فساد سازمانی در حکومت ایران؛ چه کسانی پشت پرده قدرت سود می‌برند؟
گزارش‌ها حاکی است هر استعفا بار کاری نفرات باقی‌مانده را سنگین‌تر می‌کند. اضافه‌کاری اجباری جای نیروی کم را می‌گیرد، اما فشار کار کاهش نمی‌یابد. هزینه‌کرد بودجه درمان و بهداشت در حاکمیت ملایان شفاف نیست و معلوم نیست بودجه تصویب‌شده را کارگزاران حکومت در کجا مصرف می‌کنند. نجاتیان از منظر مالی خواستار شفافیت در منابع نظام سلامت شده است. او می‌گوید مردم باید بدانند این پول‌ها کجا و چگونه هزینه می‌شود. کمبود پرستار، در عمل، بر کیفیت مراقبت از بیماران اثر مستقیم دارد.
اولویت ملایان بهداشت و درمان مردم یا… ؟
پایان سخن آنکه در حالی که بهداشت و درمان یکی از ارکان اصلی زندگی مردم ایران را تشکیل می‌دهد اما با وجود کمبود پرستار طی سالیان اخیر به رغم خانه‌نشین بودن ۷۰ هزار پرستار بیکار، نشان می‌دهد حاکمیت ملایان هیچ اهمیتی برای سلامت مردم قائل نیست. البته این سخن نیز گزافه است. از حاکمیتی که در اعتراضات ۱۴۰۱ و دی ۱۴۰۴ شماری از پزشکان و پرستاران را که به معترضان مجروح کمک کرده بودند به قتل رساند و برای بسیاری احکام زندان و تبعید صادر کرد، نمی‌توان انتظار داشت سیستم بهداشت و درمان مردم را در اولویت قرار دهد.
اولویت ملایان چنان‌که مردم ایران شاهد آن هستند سالیان است که پروژه‌های جاه‌طلبانه برای بقاء مانند پروژه ۲ تریلیون دلاری هسته‌ای، پروژه پرهزینه موشکی و پهپادی، تامین هزینه‌های گروه‌های نیابتی است. از این روست که مردم ایران به جای تن‌دادن به این حکومت در سالیان اخیر همواره خواهان پایان‌دادن به آن و جایگزینی با یک حکومت دموکراتیک هستند.
منابع
- ۱. نظام پرستاری: سالانه حدود پنج هزار پرستار شغل خود را ترک می‌کنند، ایران‌وایر، ۱۳ مهر ۱۴۰۵
- ۲. تشریح مهم‌ترین چالش‌های پرستاری؛ از کمبود نیرو تا ترک خدمت، خبرگزاری مهر، ۲۱ مهر ۱۴۰۵
- ۳. کمبود پرستار در مرکز طبی کودکان؛ نسبت پرستار به تخت یک به هشت است، باشگاه خبرنگاران جوان، ۲۱ مهر ۱۴۰۵
- ۴. کمبود نیروی انسانی و عدم تناسب تعداد پرستاران با تخت‌های بیمارستانی از مهم‌ترین دغدغه‌های جامعه پرستاری، شهرآرانیوز، ۲۱ مهر ۱۴۰۵
- ۵. پرستاران در صف مطالبات، مردم‌سالاری آنلاین، ۲۲ مهر ۱۴۰۵
