جهش نرخ ارز، افزایش هزینه نهاده‌های دامی، فشار تازه‌ای بر معیشت خانوارها وارد می‌کند
موج تازه گرانی لبنیات بار دیگر فشار اقتصادی بر خانوارهای ایرانی را افزایش داده است. بر اساس اظهارات رئیس انجمن صنفی گاوداران ایران، قیمت پیشنهادی هر کیلوگرم شیرخام درب دامداری به ۶۸هزار تومان رسیده است. همچنین نرخ آن درب کارخانه ۷۰هزار تومان اعلام شده است. هم‌زمان، گزارش‌ها از رسیدن قیمت شیر بطری به ۱۲۰هزار تومان حکایت دارند.
گرانی لبنیات؛ از نهاده‌های دامی تا سفره مردم
احمد مقدسی، رئیس انجمن صنفی گاوداران، افزایش هزینه‌های تولید را عامل اصلی درخواست افزایش قیمت شیرخام می‌داند. به گفته او، نرخ ارز از حدود ۱۲۵هزار تومان در اواخر دی‌ماه گذشته هیچ ثباتی نداشته است و الان در بالاترین نرخ خود رسیده است. این افزایش، هزینه تأمین ذرت، سویا، کلزا و مکمل‌های خوراک دام را بالا برده است.
بیشتر بخوانید
آیا آمریکا به‌زودی جنگ دیگری را با رژیم ایران آغاز خواهد کرد؟
او همچنین گفته است قیمت برخی نهاده‌ها از ۹هزار تومان به ۴۰هزار تومان افزایش یافته است. قطع عرضه دولتی سبوس نیز دامداران را به خرید از بازار آزاد سوق داده است. اکنون هزینه هر کیلوگرم سبوس با احتساب حمل‌ونقل، حدود ۴۰هزار تومان اعلام می‌شود.
این ارقام نشان می‌دهند که گرانی لبنیات فقط نتیجه تصمیم یک تولیدکننده یا کارخانه نیست. سیاست ارزی، شیوه تأمین نهاده‌ها و کاهش حمایت مستقیم دولت بحران زده ای است که نیز بر هزینه تولید اثر می‌گذارند. البته سهم دقیق هر عامل، بدون بررسی مستقل هزینه‌ها و زنجیره توزیع مشخص نمی‌شود.
سیاست‌های اقتصادی و فشار بر معیشت مردم
وقتی نرخ ارز افزایش می‌یابد و مواد اولیه با هزینه بیشتری تأمین می‌شوند، فشار به بخش‌های مختلف تولید منتقل می‌شود. در نهایت، مصرف‌کننده بخش بزرگی از این فشار را در قیمت کالاها احساس می‌کند. در اقتصادی که دستمزدها با سرعت افزایش هزینه‌های زندگی هماهنگ نیستند، پیامد این روند برای خانوارهای کم‌درآمد سنگین‌تر است.
گرانی لبنیات فقط مسئله افزایش قیمت نیست؛ موضوع دسترسی مردم به غذای ضروری نیز مطرح است. اگر شیر، پنیر و ماست از توان خرید خانوار خارج شوند، خانواده‌ها ممکن است مصرف این محصولات را کاهش دهند. این وضعیت می‌تواند کیفیت تغذیه، به‌ویژه تغذیه کودکان، را تحت تأثیر قرار دهد.
چه کسی هزینه سیاست‌های اقتصادی را می‌پردازد؟
قرار است قیمت شیرخام در کارگروه امنیت غذایی بررسی شود. اما تصویب یک نرخ تازه، به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که فشار اقتصادی از دوش مردم برداشته شود. افزایش قیمت خرید شیرخام ممکن است بخشی از هزینه دامداران را جبران کند، ولی هم‌زمان هزینه تولید محصولات لبنی را نیز بالا ببرد.
گرانی لبنیات در پیوند با افزایش نرخ ارز، رشد هزینه نهاده‌های دامی و تغییر سازوکار حمایت دولتی رخ می‌دهد. پیامد این روند را مردم در سفره‌های کوچک‌تر و قدرت خرید ضعیف‌تر تجربه می‌کنند. تا زمانی که تورم مزمن و بی‌ثباتی اقتصادی در حکومت بحران زده ایران ادامه داشته باشد، هزینه ناکارآمدی سیاست‌های ضد مردمی بیش از همه بر دوش خانوارهایی خواهد بود که درآمدشان از قیمت‌ها عقب مانده است.
منابع
- رسانه حکومتی اقتصاد۲۴سوم آبان ۱۴۰۵«موج تازه گرانی لبنیات؛ قیمت شیر بطری به ۱۲۰هزار تومان رسید!»
- اظهارات احمد مقدسی، رئیس انجمن صنفی گاوداران ایران
