جاده‌ای که به انقلاب ختم می شود
آنچه امروز در ایران جریان دارد، یک اعتراض زودگذر یا واکنشی هیجانی به یک بحران مقطعی نیست. ما با پدیده‌ای به‌مراتب عمیق‌تر روبه‌رو هستیم: یک قیام مردمی اصیل که ریشه در بن‌بست‌های ساختاری، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دارد و در قلب خود از یک نیروی جنگنده، سازمان‌یافته و جان‌برکف نیرو می‌گیرد. همین عنصر تعیین‌کننده است که باعث شده علی‌رغم سرکوب سنگین و کشتار عریان، قیام نه‌تنها متوقف نشود، بلکه مسیر گسترش در سطح و عمق را طی کند.
از بازار تهران تا گسترش سراسری
این قیام از ۷ دی‌ماه و از نقطه‌ای آغاز شد که برای رژیم به‌شدت خطرناک است: بازار. بازاری که همواره شاخص حساسیت اجتماعی و اقتصادی بوده و اعتراض در آن، نشانه رسیدن جامعه به بن‌بست کامل است. از همان نقطه، قیام مسیری صعودی را طی کرد؛ مسیری که با وجود سرکوب، نه متوقف شد و نه کند.
امروز، پس از گذشت ۲۰ روز، دامنه اعتراضات به حدود ۲۰۰ شهر رسیده و در تهران شاهد تجمع‌های هم‌زمان روزانه در ۲۰ تا ۳۰ نقطه هستیم. این وضعیت عملاً نیروهای سرکوبگر را پراکنده، فرسوده و در بسیاری نقاط به موضع تدافعی کشانده است.
یکی از ویژگی‌های برجسته این قیام، گسترش در سطح اجتماعی است. برخلاف بسیاری از قیام‌های پیشین که محدود به اقشار یا گروه‌های مشخصی بودند، این بار با یک قیام ملی واقعی مواجه‌ایم. از بازاری و کارگر گرفته تا زنان، جوانان و اقشار مختلف اجتماعی، همگی در صحنه حضور دارند.
در برخی شهرها، تظاهرات ده‌ها هزار نفره شکل گرفته و در کلان‌شهرهایی مانند مشهد و شیراز، محله‌های متعدد به‌طور هم‌زمان درگیر اعتراض بوده‌اند. همین تنوع اجتماعی است که عنوان «قیام ملی» را نه یک شعار، بلکه توصیفی دقیق از واقعیت می‌کند.
تعمیق قیام؛ رادیکالیسم آگاهانه
قیام جاری تنها در سطح گسترش نیافته، بلکه در عمق نیز رادیکال‌تر شده است. از همان روزهای نخست، مردم نشان دادند که به شعارهای حداقلی یا اصلاح‌طلبانه قانع نیستند. هدف‌گیری مستقیم اصل نظام و شخص خامنه‌ای، شاخص این رادیکالیسم است.
شعارهایی چون «مرگ بر دیکتاتور»، «مرگ بر خامنه‌ای»، «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» و «فقر و فساد و گرونی، می‌ریم تا سرنگونی» به شعارهای عمومی قیام تبدیل شده‌اند. این یک تحول کیفی تعیین‌کننده است که نشان می‌دهد جامعه به‌روشنی راه‌حل را شناخته و تا انتهای خط پیش رفته است.
رژیم ابتدا کوشید با ترفندهای مقطعی آن را مهار کند، اما خیلی زود به ابزار همیشگی خود روی آورد: سرکوب عریان. قطع کامل اینترنت که بنا بر گزارش‌ها از مرز ۱۲۰ ساعت گذشته، بخشی از تلاش رژیم برای پنهان‌کردن ابعاد جنایت است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، کشتار وسیعی صورت گرفته است. سازمان مجاهدین خلق ایران در اطلاعیه شماره ۴۱، از بیش از ۳ هزار جان‌باخته خبر داده است. اگرچه به‌دلیل قطع ارتباطات، دستیابی به آمار دقیق دشوار است، اما واقعیت را نمی‌توان برای همیشه پنهان کرد.
تهدید، انگ‌زنی و شکست پروژه ارعاب
پس از قطع اینترنت، مقامات و کارگزاران رژیم یکی پس از دیگری به میدان آمدند و معترضان را با اتهام «محاربه» و تهدید به اعدام هدف قرار دادند. اطلاعات سپاه نیز با صدور اطلاعیه، مردم را آشکارا تهدید به کشتار کرد.
اما تلاش برای الصاق برچسب «اجنبی» به قیام‌کنندگان نه مردم را فریب داد و نه افکار عمومی جهان را. واکنش‌های بین‌المللی، از اعتراض مقامات سیاسی کشورهای مختلف تا مواضع نهادهای حقوق بشری، نشان داد که این ترفند نیز کارایی خود را از دست داده است.
خامنه‌ای در شرایطی به سرکوب عریان متوسل شده که جامعه ایران زیر فشار خردکننده اقتصادی قرار دارد. تورم بالای ۵۰ درصد، گرانی افسارگسیخته غذا و دارو، سقوط سطح معیشت و نابودی طبقه متوسط، واقعیت‌های انکارناپذیر امروز ایران‌اند.
بیش از ۷۰ درصد مردم به زیر خط فقر رانده شده‌اند و چرخ زندگی دیگر نمی‌چرخد. قیام دقیقاً از همین نقطه آغاز شده است: جایی که جامعه به این جمع‌بندی می‌رسد که دیگر چیزی برای از دست دادن ندارد.
سرکوب؛ شکست استراتژیک رژیم
سرکوب ممکن است در کوتاه‌مدت هزینه را برای مردم بالا ببرد، اما در سطح استراتژیک، رژیم را به شکست نزدیک‌تر کرده است. خشونت عریان این حقیقت را برای جامعه روشن کرد که اصلاحی در کار نیست و تنها راه، تغییر بنیادین است.
همین امر موجب تغییر شکل مبارزه شده است. اعتراضات از حالت صرفاً دفاعی خارج شده و در بسیاری نقاط، نیروهای سرکوبگر در موضع تدافعی قرار گرفته‌اند. اعترافات خود رژیم درباره «درگیری تمام‌عیار شهری» گویای این واقعیت است.
کانون‌های شورشی؛ موتور استمرار قیام
در قلب این قیام، نیرویی سازمان‌یافته و جان‌برکف حضور دارد که موتور حرکت آن است. فشارهای اقتصادی و اجتماعی شرط لازم‌اند، اما شرط کافی نیستند. عنصر تعیین‌کننده، نیرویی است که برای چنین شرایطی آماده شده و در عمل نیز کارآمدی خود را اثبات کرده است: کانون‌های شورشی.
این نیروها بودند که امید، جسارت و توان مقاومت را به جامعه تزریق کردند و اجازه ندادند خیابان خالی شود. قیام جاری، نقطه اثبات درستی این استراتژی است.
آنچه امروز در ایران می‌گذرد، یک نبرد آزادی‌بخش پیچیده و چندلایه است. از یک‌سو رژیمی درمانده که با سرکوب می‌خواهد زمان بخرد و در پشت آن، تلاش‌هایی برای انحراف یا مصادره قیام. و در سوی دیگر، مردمی که اراده کرده‌اند آزادی خود را پس بگیرند و نیرویی سازمان‌یافته که اهل عقب‌نشینی نیست.
نتیجه این نبرد نه در میزهای مذاکره خارجی، بلکه در دل همین مبارزه و در نقش تعیین‌کننده مردم و نیروهای پیشتاز رقم خواهد خورد. نشانه‌های این پیروزی را می‌توان از همین امروز دید.
