پول گندم هنوز معلق است؛ قیمت کود اوره در یک شب ۱۲۷ درصد جهش کرد
پول گندم کشاورزان ماه‌ها پس از تحویل محصول هنوز چنان که باید تسویه نشده است. در همین حال قیمت کود اوره در کمتر از ۲۴ ساعت جهشی ۱۲۷ درصدی کرده است. بر پایه گزارش‌های منتشرشده در ۱۷ آبان ۱۴۰۵، نرخ هر کیسه ۵۰ کیلویی اوره از یک میلیون و ۵۵۲ هزار تومان به سه میلیون و ۵۱۷ هزار تومان رسیده است.
پول گندم؛ تسویه‌ای که دو روایت دارد
روایت رسمی این است که در ۱۳ آبان با واریز ۱۶.۹ همت دیگر، مجموع پرداختی دولت به ۴۰۴.۷ همت رسید. سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها اعلام کرد که ۱۰۰ درصد مطالبات گندم تحویلی تا ۹ آبان پرداخت شده است. اما این اعلام با شنیده‌های میدان یکسان نیست. چند روز پیش‌تر رئیس فراکسیون کشاورزی مجلس از حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان مطالبات پرداخت‌نشده گفته بود. رئیس اتاق اصناف کشاورزی هم هشدار داده بود که کشت آغاز شده، کشاورزان به نقدینگی نیاز دارند و مطالباتشان معوق مانده است. یعنی پولی که باید پیش از شروع کشت در جیب کشاورز می‌بود، ماه‌ها دیرتر و هم‌زمان با فصل خرج رسیده است.
۱۴۷۱ تومان کمتر از هر کیلو
مسئله فقط تأخیر نیست. رئیس بنیاد ملی گندمکاران می‌گوید از مطالبات هر کیلو گندم در مجموع ۱۴۷۱ تومان کسر شده است. ۷۰۰ تومان از این مبلغ بابت بیمه است، در حالی که طبق مصوبه شورای قیمت‌گذاری قرار نبود هزینه بیمه از کشاورز گرفته شود. با احتساب خرید تضمینی بیش از ۸ میلیون و ۴۸۱ هزار تن در سال زراعی ۱۴۰۴-۱۴۰۵، جمع این کسورات حدود ۱۲.۵ همت می‌شود. در گزارشی دیگر، کشاورزان به کسر بخشی از مطالبات معوق خود به بهانه کیفیت محصول اعتراض کرده‌اند.
کود اوره؛ جهش یک‌شبه
نرخ حمایتی هر کیسه اوره پیش‌تر ۶۸۷ هزار و ۶۹۵ تومان بود و بر اساس نرخ‌نامه اعلام‌شده به یک میلیون و ۵۵۲ هزار و ۴۷۸ تومان، یعنی حدود ۳۱ هزار تومان برای هر کیلو، رسید. این خود حدود ۱۲۶ درصد افزایش بود. حالا رئیس اتاق اصناف کشاورزی می‌گوید برای دومین بار شاهد افزایش شدید قیمت اوره هستیم. به گفته یکی از فعالان این حوزه، سامانه توزیع حواله‌ای اوره بدون اطلاع قبلی مسدود شد و پس از بازگشایی، قیمت از حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان به ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسید. نسبت به نرخ ۱۹۵ هزار تومانی سال ۱۴۰۳ این رقم نزدیک به ۱۸ برابر است.
بیشتر بخوانید
بیکاری زنان، از دانشگاه تا بازار، روشن‌ترین نشانه‌های تبعیض ساختاری
نکته قابل تأمل زمان‌بندی است. یک روز قبل از جهش، یک گزارش قیمتی نوشته بود که تا وقتی نرخ پایه و شیوه عرضه تغییر نکند، افزایش ناگهانی قیمت اوره انتظار نمی‌رود. مصوبه ابلاغ‌شده در ۱۰ آبان هم شرکت ملی صنایع پتروشیمی را موظف کرده بود سالانه ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تن اوره ۵۰ کیلویی برای کشاورزی تأمین کند. عرضه قرار بود از مسیر رسمی و بر پایه قیمت پایه بورس کالا انجام شود. به‌ظاهر هیچ‌کدام از این‌ها نشانه‌ای از جهش دو برابری نبود.
اوره کالایی داخلی است؛ نرخ خرید تضمینی هنوز معلوم نیست
اوره کالای وارداتی نیست. محصول پتروشیمی‌های داخلی است و خوراک آن نیز از داخل کشور تأمین می‌شود. بنابراین توضیح دادن این جهش با نوسان ارز یا هزینه واردات دشوار است. پرسش اصلی همین است که قیمتی که تا دیروز ۱.۵ میلیون تومان بود، بر چه مبنایی ظرف یک روز به ۳.۵ میلیون رسید.
هم‌زمان با این اتفاق‌ها، ۱۰۷ روز از مهلت قانونی تعیین نرخ خرید تضمینی گندم گذشته و هنوز نرخ سال زراعی جدید اعلام نشده است. فعالان بخش کشاورزی می‌گویند نرخ‌گذاری بدون در نظر گرفتن هزینه‌های واقعی تولید معنای خود را از دست می‌دهد. وقتی قیمت کود هر چند ماه یک‌بار تغییر می‌کند و قیمت محصول هنوز مشخص نیست، کشاورز نمی‌داند با چه حسابی کشت را شروع کند. رئیس اتاق اصناف کشاورزی نیز پیش‌بینی کرده است که سطح کشت گندم نسبت به سال گذشته کاهش یابد.
کشاورزی که پول محصول پارسالش دیر و ناقص رسیده، حالا باید برای هر کیسه اوره دو برابر پرداخت کند. سه کیسه اوره برای یک هکتار گندم هم هزینه کمی نیست. نقدینگی لازم برای خرید کود، سم و بذر از کجا باید تأمین شود؟ هزینه تمام‌شده گندم با این جهش به چه عددی می‌رسد؟ و وقتی مهم‌ترین نهاده تولید بیش از دو برابر شود، قیمت هر قرص نان در کف بازار چه خواهد شد؟ و در این بین حکومت تنها گزاره‌ای را که پیش روی کشاورزان گذاشته است عدم خرید گندم، افزایش قیمت کود و سایر الزامات کشاورزی است!!!
منابع
- ۱. قیمت کود اوره به ۳.۵ میلیون تومان رسید؛ جهش ۱۸ برابری از سال ۱۴۰۳، خبر پتروشیمی، ۱۷ آبان ۱۴۰۵
- ۲. با گذشت ۱۰۷ روز از مهلت قانونی، نرخ خرید تضمینی گندم همچنان بلاتکلیف است، باشگاه خبرنگاران جوان، ۱۷ آبان ۱۴۰۵
- ۳. خبر خوش برای گندمکاران؛ ۱۰۰ درصد مطالبات گندمکاران در آبان ۱۴۰۵ پرداخت شد، اندیشه معاصر، ۱۴ آبان ۱۴۰۵
- ۴. آخرین اخبار گندم امروز سه شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵، اندیشه معاصر، ۱۲ آبان ۱۴۰۵
- ۵. قیمت کود اوره امروز؛ نرخ هر کیسه ۵۰ کیلویی، نبض قیمت، ۱۳ آبان ۱۴۰۵
