در دامنههای جنوبی البرز، جایی که دشت به کوه میرسد، ایل باقری هنوز نفس میکشد. در نگاه نخست، سیاهچادرهایشان سادهاند، اما درونشان تاریخ، زحمت، و شرافتی نهفته که با هیچ ثروتی خریدنی نیست. ایل اگرچه امروز بیشتر در حاشیهی شهرها مثل کرج ساکن شده، هنوز بوی خاک بارانخورده و نان تازهی تنور مادری را در خود دارد.
زمین و آب سخاوتمندند؛ چشمهها میجوشند، رودخانهها پرآباند، اما سفرهها کوچکتر شدهاند. گرانی روزبهروز بالا میرود، قیمت آرد، شیر و حتی نمک چند برابر شده است، و زندگی برای خانوادهها دشوارتر از همیشه پیش میرود.
مادر هر صبح، پیش از آنکه سپیده بزند، از خواب برمیخیزد. چراغ نفتی را روشن میکند، خمیر را که از شب پیش ورز داده، آماده میسازد و نان میپزد. خودش با دستانش تنور ساخته، از گل و سنگ، و هر نانی که از دل آتش بیرون میآید، بوی عشق و رنج میدهد.
وقتی آفتاب از پس کوه سر برمیآورد، نور طلاییاش روی دشت میپاشد و نسیم خنک صبحگاهی بوی نان تازهی مادر را در همهجا میپراکند. بویی که زندگی را بیدار میکند و آغاز یک روز سخت و پرکار است.
در همین زمینه
تا ساعت هفت صبح، همه باید آماده باشند. گله برمیگردد برای دوشیدن شیر. مردان به صحرا میروند، زنان در چادر شیر را میجوشانند و کره میگیرند. مادر در کنار پخت نان، غذای ناهار را هم آماده میکند. هیچکس بیکار نیست؛ همه در کارند، حتی دختران که کنار مادر میایستند ، آرد میپاشند، خمیر میچرخانند و از نگاهش یاد میگیرند چگونه زندگی را با دستان خود بسازند.
پسرهای ایل صبح زود حرکت میکنند برای جنگل که در چند کیلومتری چادرها قرار گرفته است. آنها برای برپایی آتش چوب میآورند برای غذا ونان پختن چند تا خر وقاطر با خود میبرند . درختهای خشک جنگل را بار آلاغها میکنند و تا عصر که هوا گرگ ومیش میشود به چادر ها برمیگرند
اما این تلاشها در برابر فشار زندگی شهری و تورم سرسامآور، گاهی کم میآورد. در بازار، هر روز قیمتها بالا میرود، اما دستمزدها همان است. مردان ایل میگویند ریشهی درد نه در خشکسالی، که در بیعدالتی است. برخی از کسانی که باید حامی مردم باشند، خودشان دست در جیب ملت دارند. رانت و فساد، مثل علف هرز در زمینهای حاصلخیز کشور ریشه دوانده و زحمتکشان را خسته کرده است. در این میان، مردم ایل هنوز با صداقت و کارِ پاک روزگار میگذرانند، بیآنکه از نان خود چیزی کم کنند.

بچههای ایل باقری درسخوان و باهوشاند. چون در دل کوه مدرسه نیست، برای تحصیل به شهر میروند. در سرمای سحرگاه راه میافتند و عصر با خستگی بازمیگردند، اما لبخندشان پر از امید است. برخی از آنان قاضی، وکیل، یا استاد دانشگاه شدهاند. میگویند ریشهشان در ایل است و از مادرانی آمدهاند که نان را با عشق میپزند و پدرانی که صداقت را در سختی آموختهاند.
ظهر که میرسد، گرما بر دشت مینشیند. صدای زنگ گوسفندان در دوردست شنیده میشود و چادرها در سکوتی گرم فرو میروند. زنان درون چادرها مشغول دوشیدن شیر و آمادهسازی کشک و دوغاند. در دل همین سادگی، بوی فقر هم حس میشود؛ اجناس روزبهروز گرانتر میشوند، و وعدههایی که برای اصلاح اوضاع داده میشود، تنها در حرف میماند. مردم میگویند آنکه زر دارد، راه دارد، و آنان که دستشان خالی است، تنها قلب و امیدشان را دارند.
وقتی شب فرا میرسد، نسیم خنک از دشت میگذرد و ماه بالا میآید. خانوادهها دور چراغ جمع میشوند. پدر از کوچهای قدیمی میگوید، از زمستانهایی که برف راه را میبست و از گوسفندانی که در کولاک گم میشدند. مادر، پس از روزی بلند و پرزحمت، با خستگی آرامی مینشیند و برای بچهها شعر یا لالایی میخواند. صدای او در چادر میپیچد و در سکوت کوه گم میشود.
ایل باقری شاید امروز میان کوه و شهر سرگردان باشد، اما هنوز اصالت خود را حفظ کرده است. میان تورم، فساد و بیعدالتی، این مردم همچنان کار میکنند، نان خود را از خاک درمیآورند و از شرافتشان نمیکاهند.
در دنیایی که بسیاری برای رانت و سود، ارزشها را میفروشند، ایل باقری ایستاده است؛ ساده، سختکوش و سرافراز.
هر صبح که بوی نان مادر در باد میپیچد، زندگی دوباره آغاز میشود — زندگیای پررنج اما سرشار از امید، در میان خاک، نور، و صداقت مردمان این ایل.
جمشید رستمی








داستان زیبایی بود از درد و رنج وامید و پایداری چادر نشینانی که با کوچ کردن خود را زنده نگاه میدارند