گزارش «استاندارد» از تلاش برای خرید یک شرکت در وین؛ نام مجتبی خامنهای در میان است
روزنامه اتریشی استاندارد در گزارشی تازه اعلام کرد که در سال ۲۰۲۴ تلاشی برای خرید یک شرکت ثبتشده در وین صورت گرفته که در پشت آن، نام مجتبی خامنهای دیده میشود. بر اساس این گزارش، این اقدام از طریق یک تاجر ایرانی نزدیک به او که در بریتانیا تحت تحریم قرار دارد، پیگیری شده اما در نهایت به سرانجام نرسیده است.
موضوع این معامله، شرکتی به نام «بلو ریور هولدینگ» مستقر در وین بوده؛ شرکتی که امتیاز بهرهبرداری از فروشگاههای زنجیرهای «اسپار» در ایران را در اختیار داشت. مدل فعالیت برند SPAR International که مقر آن در آمستردام است، بر پایه اعطای حق امتیاز به شرکتهای محلی در کشورهای مختلف بنا شده است. در ایران، این امتیاز از طریق شرکت ثبتشده در وین اداره میشد.
به نوشته استاندارد، در سال ۲۰۲۴ مذاکراتی برای واگذاری «بلو ریور» آغاز شد. در پیشنویس قراردادی که این روزنامه به آن استناد کرده، رقم پیشنهادی برای فروش این شرکت و برخی زیرمجموعههایش ۷۰۶ میلیون یورو تعیین شده بود؛ رقمی که از نگاه گزارش، با توجه به ابعاد تجاری شرکت، بالا و غیرمعمول ارزیابی شده است.
در این روند، نام طهماسب مظاهری، وزیر پیشین اقتصاد و رئیس سابق بانک مرکزی ایران، به عنوان مشاور و واسطه فروش مطرح شده است. او مأموریت داشته برای این شرکت خریدار بیابد. در ادامه، مذاکرات با علی انصاری، تاجر و بانکدار ایرانی، وارد مرحله جدیتری میشود؛ فردی که بنا بر گزارشهای رسانهای از جمله بلومبرگ، در بریتانیا به دلیل اتهام تأمین مالی سپاه پاسداران تحت تحریم قرار دارد.
بر اساس همین گزارشها، انصاری دارای تابعیتهای متعدد از جمله ایران، قبرس و «سنت کیتس و نویس» است و شبکهای از داراییهای خارجی را مدیریت میکند. بلومبرگ پیشتر در گزارشی مدعی شده بود که او نقش محوری در مدیریت داراییهای خارجی مرتبط با مجتبی خامنهای دارد؛ ادعایی که خود انصاری آن را رد کرده و هرگونه رابطه مالی یا شخصی با او را تکذیب کرده است.
در ادامه این روند، مکاتباتی میان نمایندگان «بلو ریور» و شرکتی به نام «اسمارت گلوبال لیمیتد» ثبتشده در سنت کیتس و نویس انجام شده است؛ شرکتی که از آن به عنوان یکی از ابزارهای تجاری انصاری یاد میشود. طبق ایمیلهای مورد اشاره در گزارش استاندارد، قرار بوده مذاکرات حضوری در استانبول ادامه یابد و معامله تا پایان سال ۲۰۲۴ نهایی شود.
اما نقطه عطف ماجرا در اواخر سال ۲۰۲۴ رقم خورد. پس از انتشار گزارشی در یک روزنامه هلندی درباره ارتباطات احتمالی «بلو ریور» با حلقههای حاکمیتی در تهران، شرکت SPAR International امتیاز استفاده از برند خود در ایران را از شرکت مستقر در وین پس گرفت. این تصمیم، بهگفته استاندارد، ارزش تجاری و نمادین «بلو ریور» را به شدت کاهش داد و عملاً جذابیت آن را برای خریداران احتمالی از بین برد.
در یکی از آخرین مکاتبات که به بهار ۲۰۲۵ بازمیگردد، مدیر «بلو ریور» اقدام اسپار را غیرقانونی خوانده و اعلام کرده که موضوع را از طریق داوری بینالمللی پیگیری خواهد کرد. با این حال، به گزارش استاندارد، پس از آن عملاً مذاکرات متوقف شده و معامله انجام نشده است.
این گزارش همچنین تصویری گستردهتر از فعالیتهای اقتصادی منتسب به مجتبی خامنهای ارائه میدهد. او که از سال ۲۰۱۹ تحت تحریمهای ایالات متحده قرار دارد، پیشتر در گزارش بلومبرگ به عنوان فردی مرتبط با شبکهای از املاک و داراییهای چندصد میلیون یورویی در خارج از ایران معرفی شده بود؛ از جمله املاک در دوبی، فرانکفورت، مایورکا و لندن.
در سطح اتحادیه اروپا، نام مجتبی خامنهای به طور فردی در فهرست تحریمها ثبت نشده، اما برخی نهادهای وابسته به ساختار قدرت ایران از جمله سپاه پاسداران در فهرست تحریمهای اروپایی قرار دارند. همین موضوع، هرگونه تعامل تجاری بالقوه مرتبط با افراد نزدیک به این ساختار را برای شرکتهای اروپایی با ریسکهای حقوقی و اعتباری همراه میکند.
گزارش استاندارد در مجموع نشان میدهد که چگونه یک معامله چندصد میلیون یورویی در حوزه خردهفروشی، در پی افشاگریهای رسانهای و تصمیم یک برند بینالمللی، در آستانه نهاییشدن متوقف شد؛ معاملهای که در صورت تحقق، میتوانست پیوندهای اقتصادی میان شبکهای از فعالان ایرانی و یک شرکت ثبتشده در قلب اروپا را وارد مرحله تازهای کند.
