حماسه فرمانده سارا به قلم یک همرزم
فرمانده سارا (طاهره طلوع) یکی از زنان فرمانده مجاهد خلق در نبرد حماسی فروغ جاویدان در سال ۶۷ بود. آن چه در پی می آید، آخرین دیدار با فرمانده سارا در صحنه نبرد است.
ساعت ۰۴۲۳پنجشنبه ۶مرداد ۱۳۶۷ جاده اسلامآباد – کرمانشاه. گردنه حسن آباد
افشین و فرزاد داخل یک سنگر تنگ روباز، روی یکی از تپههای مشرف به گردنه حسن آباد، پشت تیر بار بیکیس دراز کشیده بودند و دیدبانی میکردند. تاکنون گلههای پاسداران سه تلاش ناموفق برای بازپسگرفتن مواضع آنان انجام داده بودند. این بار بعید نبود که در تدارک چهارمی باشند.
بیشتر بخوانید
مهری عمرانی از قتل عام ۶۷ در زندان وکیل آباد مشهد سخن می گوید!
دشت از آن بالا در تاریکی مانند کاسهیی پر از قیر سرد جلوه میکرد، گاه برق تند و ناگهانی یک انفجار برای لحظاتی روی سطح قیر، قارچ ناپایداری از شعله میکاشت و صدای کرکننده آن آرامش دشت را میربود. سپس تیربارها بهصورت مقطع به ناله درمیآمدند، بعد تفنگها با تکتیرهای خودسر به پاسخ برمیخواستند و در جواب همه اینها انفجار موشکهای آرپیجی صداها را فرو میخوباند. گویی سلاحها با یکدیگر حرف میزنند. نبرد آن چنان تنگاتنگ شده بود که گاه تشخیص دوست از دشمن در تاریکی دشوار مینمود.
ستارهها در گرگومیش افق داشتند، کمرنگ میشدند و نسیم سرد صبحگاهی کم کم وزیدن میگرفت. سرمای مناطق کوهستانی به زیر پوست نفوذ میکرد و آن را به رعشه خفیف وا میداشت. فرزاد پاهایش را جمع کرد و بیهوده کوشید خودش را با رویای یک چایی داغ گرم نگهدارد. گویی بیشتر به یاد نداشتههایش میافتاد. از روز دوشنبه آغاز عملیات تا به حال بیش از چند ساعتی هم در زل آفتاب نتوانسته بود چشمی بر هم بگذارد. خواب با گامهای سربی و سنگین خود ـخمار آمیز و وسوسهآورـ روی پلکهایش سرازیر شده بود و منتظر بود تا با یک غفلت او، آنها را فتح کند.
هر آن تهدید میرفت آنها به خواب تن دهند و دست بسته گرفتار دشمن شوند. فرزاد از جا بر خاست تا مغلوب خواب نشود در همان حال از افشین پرسید:
آب داری؟
آب!… تو این سرما؟!
آری، میخواهم به صورتم بزنم تا خوابم نبرد!
افشین، به همان حالت درازکش، نیم چرخی زد، دست به کمرش برد، قمقمه فلزیش را از جلد بیرون کشید و طبق عادت، تکان داد، صدای گوارای شلپ شلپ آب در آن لحظه دلپذیرترین موسیقییی بود که تا بهحال بهگوشش خورده بود، چهره خسته فرزاد بیاختیار شکفت و شوخیاش گل کرد:
لا مصبا! مثل گلههای گاومیش، گیج و کور حمله میکنن، الله اکبر به کمرتون بزنه! شما اگر اهل دین و ایمون بودین، خون مردم بیگناه رو نمیمکیدین، انگار مغز توی کلههای گچی اونا نیس.
افشین به آهستگی گفت:
فرزاد! هیج میدونی زیر پامون پر از گاو و گوسالههاس، هوا که روشن بشه، معلوم میشه اینجا چه خبره. رادیو مجاهد را گرفته بودم، میگفت: خمینی تموم مساجد، ادارات، مدارس و دانشگاهها، حتی مجلس و حوزه های علمیه رو تعطیل کرده و ۲۰۰هزار نیرو علیه ما بسیج کرده و به صحنه فرستاده!
۲۰۰هزار؟!… پدر سوخته! معلومه مرگ را به چشم دیده!
آخه شوخی نیست مسأله مرگ و زندگیشه.
با اینکه زبدهترین نفراتش رو به جنگ مجاهدین فرستاد. ولی هیچکدام جرأت دست از پا خطا کردن ندارن، همه منتظرن یه معجزهیی اتفاق بیفته.

فرمان فرمانده سارا!
یک دقیقه به سکوت گذشت. خمپارهها زوزهکشان هوا را میشکافت. در صد متری آنان روی گرده کوه نشست، مانند یک کوزه گداخته تکه تکه شد و هزاران قطعه آتشین به اطراف فشاند. صدایی چون صدای شکستن یک درخت خشک عظیم برخاست و سپس حضور تاریکی پژواک صدا و نور را بلعید:
شبحی در نزدیکی آنها متوقف شد و فرزاد را صدا کرد.
آه خدای من! این خواهر سیماست، خوب شد شلیک نکردم…
فرزاد این را با خودش گفت و به طرف افشین رفت، تا از هرگونه تبادل آتش اشتباهی جلوگیری کند.
سیما، یکی از خواهران مجاهد خلق بود که فرمانده سارا را همراهی میکرد. او پس از سلام مقداری خوراکی به فرزاد داد و گفت: خواهر سارا پایین تپه با شما کار داره، من جای شما اومدم، مواضعتون را به من تحویل بدید و برین!
موجی از نگرانی به قلب فرزاد دوید و نتوانست از ابراز آن خودداری کند:
شما به تنهایی و این همه پاسدار؟!
نگران نباش! شما زود برین که داره دیر میشه.
افشین و فرزاد هر دو لنگان لنگان به راه میافتند. هنوز ترکش بمبهای خوشهیی هواپیماها در بدن و پاهای خسته آنها حضور دارد. هنگام راه رفتن باعث سوزش میشود. فرزاد برمیگردد و یکبار دیگر از بالای گردنه به مسیر پیشروی بهسوی تهران چشم میدوزد. جاده چون ماری بزرگ و سیاه پیچ و تاب میخورد و از آنان دور میشود، همه چیز عادی است اما… خدای من چرا سر ماشینها رو به مسیر بازگشت است؟
صدای خواهر سیما او را به خود میآورد:
برادر فرزاد! معطل چی هستی؟ ماشین داره حرکت میکنه. همه منتظر شما هستن!
آن دو از کنار تک درخت که درست بالای بریدگی یال سبز شده عبور میکنند،
فرمانده سارا پایین یال ایستاده است. با دیدن فرزاد و افشین لبخند میزند:
بچه ها! سریع سوار شید، وقت کمه…
ولی آخر خواهر سارا، ما میتونیم بجنگیم…
فرمانده سارا با قاطعیت اجازه سؤال نمیدهد و میگوید:
فرمان این است که برگردیم، همین!
فرزاد و افشین دیگر سؤال نمیکنند و به سمت اولین ماشینی که در کنار جاده متوقف است به راه میافتند. داخل ماشین تعدادی از مجروحان سر روی پای همرزمان سالمشان گذاشته و خوابیدهاند. قیافهها خسته و بهت زده به نظر میرسد. اما چشمها همان برق همیشگی را دارد. دوباره فرمانده سارا سؤال میکند:
همه سوار شدهاند؟
افشین میپرسد:
مشکلی پیش اومده؟
نه! دشمن جلوتر نیرو هلیبرد کرده، بهزودی راه باز میشه حرکت میکنین، حسابی حواس جمع باشین.
فرمانده سارا این را میگوید و با لبخند دور میشود. خودرو حامل مجروحین در میان خون و انفجار از کمین سیاهخور عبور میکند…
بعد از رسیدن به مقر جای خیلی از همرزمان خالی است. یکی از آنها فرمانده سارا است. هیچکس او را بعد از راهی کردن نفرات ندیده است. روزها میگذرد، گروههای پراکنده رزمندگان پای پیاده بر میگردند اما او هرگز بر نمیگردد.
سالها بعد، یکی از هواداران بنام علی محمد به ارتش آزادی میپیوندد. او حامل عکسی است که خود آن را از یک شیر زن مجاهد گرفته است، عکس بهزودی جای خود را در صفحه اول نشریه مجاهد باز میکند و راز فرمانده سارا بر همگان آشکار میشود.
او با مقاومت حماسی خود در برابر گلههای پاسداران تعداد زیادی را به خاک می افکند و خشم فرمانده آنان را بر میانگیزد. بهتلافی، دشنهیی را در قلب داغش فرو میکنند، سپس پیکر پاکش را بهصورت واژگون از تک درخت گردنه اسلام آباد-کرمانشاه میآویزند. خون بیدار فرمانده سارا، علی محمد را به مجاهدین پیوند میدهد، همانگونه که بسیاری از قلبهای دیگر را.
نویسنده: محمود ی
فرمانده سارا و خنجری بر قلب سپیده







