زنده: برجسته‌ترین تحولات سیاسی روز چهارشنبه ۱۳خرداد

وزارت امور خارجه کویت اعلام کرد که در واکنش به حملات موشکی و پهپادی اخیر به خاک این کشور، کاردار سفارت رژیم ایران را احضار و مراتب اعتراض رسمی دولت کویت را به وی ابلاغ کرده است.

بر اساس بیانیه وزارت خارجه کویت، حماد سلیمان المشعان، معاون وزیر امور خارجه این کشور، با احضار حامد حمید یعقوبی‌فر، کاردار سفارت رژیم ایران، یادداشت اعتراضی رسمی دولت کویت را درباره حملات صورت‌گرفته تسلیم وی کرد.

همزمان، دولت کویت از کاهش شمار کارکنان سفارت رژیم ایران خبر داد و دو عضو هیأت دیپلماتیک ایران را «عنصر نامطلوب» اعلام کرد. مقام‌های کویتی به این دو دیپلمات ۲۴ ساعت فرصت داده‌اند تا خاک این کشور را ترک کنند.

مقام‌های کویت اعلام کردند این تصمیم در پی حملات موشکی و پهپادی بامداد چهارشنبه ۱۳ خرداد اتخاذ شده است؛ حملاتی که به گفته آنها تأسیسات غیرنظامی، از جمله فرودگاه بین‌المللی کویت، را هدف قرار داد.

به گفته منابع رسمی کویت، در جریان این حملات یک نفر کشته و دست‌کم ۶۳ نفر زخمی شدند. دولت کویت این اقدام را نقض حاکمیت و امنیت ملی خود دانسته و تأکید کرده است که حق اتخاذ اقدامات دیپلماتیک و سیاسی لازم را برای حفظ امنیت کشور محفوظ می‌داند.

بامداد سه‌شنبه ۱۲ خرداد ۱۴۰۵، حکم اعدام فتح‌الله آوری، از معترضان قیام و اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ در همدان، در زندان مرکزی این شهر به اجرا درآمد.

به ادعای رسانه‌های حکومتی وی در ارتباط با پرونده کشته‌شدن یکی از نیروهای حکومتی در جریان اعتراضات ۱۸ دی‌ماه ۱۴۰۴ بازداشت و از سوی دستگاه قضایی حکومتی به اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شده بود. گزارش‌ها حاکی است که حکم اعدام وی به‌صورت مخفیانه و بدون اعطای فرصت آخرین ملاقات با خانواده اجرا شده است.

نهادهای حقوق بشری و فعالان مدنی در ماه‌های گذشته نسبت به روند رسیدگی به این پرونده ابراز نگرانی کرده بودند. این نهادها با اشاره به گزارش‌های متعدد درباره فشار بر متهمان سیاسی و امنیتی، نسبت به احتمال اخذ اعترافات اجباری، محدودیت دسترسی به وکیل مستقل و فقدان دادرسی عادلانه هشدار داده بودند.

در مقابل، رسانه‌های وابسته به حکومت مدعی‌اند که پس از بازداشت فتح‌الله آوری، در بازرسی محل سکونت او مدارک و شواهدی مرتبط با پرونده کشف شده و وی نیز در مراحل بازجویی اتهامات مطرح‌شده را پذیرفته است.

خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه مدعی شد که وی در کشتن یک مامور سرکوبگر انتظامی  به نام سرگرد محمدجواد بخشیان  نقش داشت. این رسانه مدعی شد که این مأمور نیروی انتظامی در جریان اعتراضات ۱۸ دی‌ماه ۱۴۰۴ در همدان جان خود را از دست داده است.

بر اساس روایت منتشرشده از سوی رسانه‌های حکومتی، نیروهای انتظامی در زمان وقوع اعتراضات در منطقه مستقر بودند که با معترضان درگیر شدند. به ادعای این رسانه‌ها، سرگرد بخشیان در جریان این حوادث از سایر نیروها جدا افتاد و پس از حمله معترضان دچار جراحات شدید شد. وی پس از انتقال به بیمارستان جان باخت.

همچنین رسانه‌های حکومتی مدعی شده‌اند که پس از دستگیری فتح‌الله آوری، چاقو، یک هودی آغشته به خون و یک جفت کفش که به گفته آنها با تصاویر دوربین‌های مداربسته مطابقت داشته، از محل سکونت وی کشف شده است.

اجرای این حکم در حالی صورت می‌گیرد که سازمان‌های حقوق بشری بارها نسبت به صدور و اجرای احکام اعدام علیه بازداشت‌شدگان اعتراضات و استفاده از اتهاماتی چون «محاربه» در پرونده‌های سیاسی هشدار داده و خواستار شفافیت در روند دادرسی و رعایت استانداردهای بین‌المللی حقوق بشر شده‌اند.

تنش‌های امنیتی در خلیج فارس و منطقه بار دیگر افزایش یافته و در حالی که آتش‌بس میان ایران و آمریکا همچنان برقرار است، مجموعه‌ای از درگیری‌های نظامی، حملات موشکی و پهپادی و تحولات اقتصادی، فضای منطقه را تحت تأثیر قرار داده است.

فرماندهی مرکزی نیروهای آمریکا (سنتکام) اعلام کرد که با شلیک یک موشک هِل‌فایر به موتورخانه نفتکش خالی «ام‌تی لکسی» که با پرچم بوتسوانا تردد می‌کرد، از نزدیک شدن این شناور به پایانه نفتی جزیره خارک جلوگیری کرده است. به گفته سنتکام، خدمه کشتی بیش از ۲۴ ساعت به هشدارها و دستورات نیروهای آمریکایی توجه نکرده بودند. این نهاد همچنین اعلام کرد که در پنجاه روز گذشته مانع ورود تمامی شناورها به بنادر ایران شده و شش کشتی تجاری را از کار انداخته و ۱۲۲ شناور دیگر را به مسیرهای جایگزین هدایت کرده است.

همزمان، سنتکام از رهگیری موج تازه‌ای از پهپادهای تهاجمی ایران که به گفته این نهاد در مسیر نیروهای آمریکایی مستقر در کویت قرار داشتند، خبر داد و تأکید کرد تمامی پهپادها پیش از رسیدن به اهداف خود ساقط شده‌اند. این فرماندهی همچنین ادعای سپاه پاسداران درباره حمله موفق به تأسیسات و پایگاه‌های آمریکایی در منطقه را رد کرد و اعلام نمود که تمامی حملات ایران علیه نیروهای آمریکا ناکام مانده است.

در مقابل، سپاه پاسداران در بیانیه‌ای حملات موشکی و پهپادی خود به اهداف آمریکایی در منطقه را تأیید کرد و از حمله به یک شناور و همچنین مراکز نظامی مرتبط با آمریکا در منطقه خبر داد. ساعاتی بعد سنتکام اعلام کرد در پاسخ به حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی، نقاطی در جزیره قشم از جمله یک مرکز کنترل نظامی را هدف قرار داده است.

در همین حال، کویت از اجرای طرح اضطراری در فرودگاه بین‌المللی این کشور پس از حملات موشکی و پهپادی خبر داد. مقام‌های کویتی اعلام کردند ساختمان ترمینال شماره یک فرودگاه هدف قرار گرفته و به دنبال آن پروازها به حالت تعلیق درآمده یا به فرودگاه‌های جایگزین منتقل شده‌اند. گزارش‌ها همچنین از زخمی شدن تعدادی از افراد حکایت دارد، هرچند جزئیات بیشتری درباره میزان خسارات منتشر نشده است.

تحولات امنیتی اخیر بر بازارهای جهانی نیز تأثیر گذاشته است. قیمت نفت برنت برای سومین روز متوالی افزایش یافت و به حدود ۹۵ دلار در هر بشکه رسید. کارشناسان معتقدند تداوم نااطمینانی در خلیج فارس و نگرانی از اختلال در مسیرهای صادرات انرژی، عامل اصلی افزایش قیمت‌ها در روزهای اخیر بوده است. با این حال، قیمت نفت همچنان پایین‌تر از اوج ۱۲۶ دلاری خود در هفته‌های نخست جنگ قرار دارد و بازارها چشم‌انتظار نتیجه تلاش‌های دیپلماتیک برای تمدید آتش‌بس میان تهران و واشینگتن هستند.