دولت درمانده پزشکیان تماشاگر صحنه بازار ارز
بازار ارز و طلا در ایران بار دیگر شاهد تلاطمی کم‌سابقه شد. نوسان بازار ارز در روز یکشنبه ۷دی‌ماه به اوج تازه‌ای رسید و قیمت دلار آمریکا در معاملات آزاد تا مرز ۱۴۴ هزار تومان بالا رفت. این افزایش ناگهانی، هم‌زمان با رشد شدید قیمت طلا و سکه، فضای اقتصادی کشور را وارد مرحله‌ای تازه از بی‌ثباتی کرد.
بر اساس گزارش سایت‌های اعلام نرخ ارز، قیمت دلار در طول روز یکشنبه به‌صورت لحظه‌ای افزایش یافت. نرخ هر یورو از ۱۶۹ هزار تومان عبور کرد و پوند انگلیس نیز تا حدود ۱۹۴ هزار تومان معامله شد. این ارقام در شرایطی ثبت شد که نوسان بازار ارز طی هفته‌های اخیر شتاب بیشتری گرفته بود.
در بازار طلا نیز روندی مشابه دیده شد. قیمت هر سکه طرح امامی به حدود ۱۶۹ میلیون تومان رسید. بهای هر گرم طلا نیز به نزدیکی شش میلیون تومان افزایش یافت. هرچند در ساعات پایانی روز، کاهش محدودی در قیمت‌ها رخ داد، اما سطح عمومی نرخ‌ها همچنان بسیار بالا باقی ماند.
افزایش قیمت سکه در روز یکشنبه نسبت به روز قبل بیش از ۱۰ میلیون تومان اعلام شد. این در حالی است که تنها یک روز پیش از آن نیز قیمت سکه نسبت به هفته قبل حدود شش میلیون تومان رشد کرده بود. این ارقام نشان می‌دهد که نوسان بازار ارز به‌طور مستقیم بازار طلا را نیز تحت فشار قرار داده است.
بازار ارز تحت تاثیر چه عواملی است؟
تحلیل‌های منتشرشده در رسانه‌های اقتصادی حاکی از تداوم فضای هیجانی در بازار است. سایت «تجارت‌نیوز» به نقل از کارشناسان گزارش داده که در صورت تثبیت نرخ دلار در سطوح فعلی و ادامه روند صعودی اونس جهانی طلا، افزایش قیمت‌ها ادامه خواهد یافت. به گفته این کارشناسان، نوسان بازار ارز نقش اصلی را در تحریک تقاضای سرمایه‌ای ایفا می‌کند.
روزنامه «سازندگی» نیز در شماره روز یکشنبه خود از وضعیت بازار با عنوان «به‌آتش‌کشیده» شدن یاد کرده است. این روزنامه نوشته که سکه طرح امامی رکورد تاریخی تازه‌ای را ثبت کرده است. در این گزارش آمده که عرضه محدود سکه و طلای آب‌شده، در کنار تقاضای فزاینده، باعث فشار مضاعف بر قیمت‌ها شده است.
در همین گزارش تأکید شده که شکاف میان عرضه و تقاضا، حرکت سریع قیمت‌ها را رقم زده است. به‌گفته این روزنامه، نوسان بازار ارز و تغییرات اونس جهانی، عامل اصلی شکل‌گیری این روند شتابان بوده‌اند. این وضعیت باعث شده بازار زودتر از پیش‌بینی‌ها وارد فاز رکوردشکنی شود.
این تحولات در حالی رخ می‌دهد که سخنگوی بانک مرکزی رژیم در ابتدای دی‌ماه وعده مداخله گسترده در بازار ارز داده بود. محمد شیرجیان اعلام کرده بود که بانک مرکزی با روش‌های نوین و به‌صورت مستمر در بازار اسکناس ارز دخالت خواهد کرد. با این حال، نوسان بازار ارز نه‌تنها مهار نشد، بلکه شدت بیشتری گرفت.
در کنار این موضوع، برخی نمایندگان مجلس حکومتی عملکرد بانک مرکزی را عامل اصلی بی‌ثباتی بازار دانسته‌اند. شماری از نمایندگان خواستار برکناری رئیس کل بانک مرکزی شده‌اند و وضعیت کنونی را نتیجه سیاست‌های نادرست ارزی عنوان می‌کنند. این اظهارات هم‌زمان با افزایش فشار روانی بر بازار مطرح شده است.
کارشناسان اقتصادی، کسری شدید بودجه دولت، کمبود منابع ارزی و تورم بالا را از عوامل اصلی افزایش قیمت ارز و طلا می‌دانند. این شرایط موجب شده دولت لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ را با رویکردی انقباضی به مجلس ارائه کند. بسیاری از تحلیلگران معتقدند نوسان بازار ارز چشم‌انداز رشد اقتصادی را تیره‌تر کرده است.
آنچه امروز در بازار ارز و طلا دیده می‌شود، صرفاً نوسان قیمت‌ها نیست، بلکه نشانه‌ای روشن از فروپاشی مدیریت اقتصادی در ساختار دیکتاتوری ولایت فقیه است. نوسان بازار ارز حاصل دهه‌ها فساد سیستماتیک، غارت منابع عمومی و بی‌اعتنایی کامل به معیشت مردم است. وعده‌های تکراری بانک مرکزی، همچون گذشته، تنها مصرف تبلیغاتی دارد و هیچ‌گاه به مهار بحران منجر نشده است. این وضعیت بار دیگر نشان می‌دهد که اقتصاد ایران تا زمانی که زیر سایه حاکمیتی ناکارآمد و سرکوبگر قرار دارد، از این چرخه ویرانگر رهایی نخواهد یافت.
منابع:
رادیو فردا
تجارت‌نیوز
روزنامه سازندگی
