کسی تردید ندارد که مرگ رییسی آن‌هم به صورت ناگهانی برای خامنه‌ای ضرب هولناکی است. به‌دلیل این که مرگ ناگهانی رییسی تمام استراتژی بقای خامنه‌ای را زیر سوال می‌برد. با این وجود رفتار خامنه‌ای در مقابل مرگ رییسی و همراهانش به نظر برخی کارشناسان کمی عجیب و قابل تامل است.
رفتار عجیب خامنه‌ای در مقابل مرگ ریسی به‌عنوان دومین مقام کشور را می‌توان از چند زاویه مورد دقت قرار داد:
-خامنه‌ای در پیام تسلیتی که برای مرگ رییسی و همراهانش صادر کرد، تعریف وتمجید چندانی از رییسی نکرد. او را شهید ننامید و حتی به مقام آیت‌الله ارتقا نداد و به همان حجت‌الاسلام بسنده کرد. مقایسه پیامهایی که خامنه‌ای بعد از مرگ رییسی و سلیمانی صادرکرد این تفاوت را کاملا برجسته می‌سازد. پیام تسلیت مرگ ریسی با یک پیام عادی و حتی کاری تفاوت چندانی نداشت.
-در پیام خامنه‌ای به خبرگان جدید هم بار دیگر رد پای همین پریدن از روی رییسی به خوبی مشاهده می‌شود. درحالی که انتظار می‌رفت خامنه‌ای که هنوز جنازه رییسی و عبداللهیان روی دستش مانده پیام را با مرگ رییسی گره بزند، خامنه‌ای تا نزدیک پایان پیام هیچ اشاره‌ای به این موضوع رییسی نکرد و بعد هم رییسی را هم‌سنگ با امام جمعه تبریز قرار داد.
چرا خامنه‌ای نسبت به مرگ رییسی کم محلی می کند؟
در این زمینه می‌توان چند فرض و گمانه‌زنی را مورد بررسی قرار داد:
۱. استراتژی انقباضی خامنه‌ای روی شخص رییسی سوار بوده است. خامنه‌ای برای روی کار آوردن او و از صندوق بیرون کشیدنش کلی از آبروی نداشته خودش مایه گذاشت. او برای پیشبرد این خط از پیکره خود جراحی‌های دردناکی مثل روحانی و لاریجانی را انجام داد. اکنون در مواجهه با مرگ رییسی یک باره دچار ضربه استراتژیک شده است. خودش این را می‌داند که همه بافته‌هایش پنبه شده است. اما اعتراف به این واقعیت کمکی در بقای او نمی‌کند. بنابر این از همان ابتدای حادثه تلاش کرد که موضوع را کوچک جلوه بدهد. بی محلی خامنه‌ای نوعی تاکتیک برای پوشاندن ضربه‌ای است که متحمل شده است.
۲. فرضیه دوم؛ درست است که خامنه‌ای زمانی به رییسی چشم دوخته بود. او در آن زمان تصور می‌کرد که دولت جوان حزب‌اللهی راه حل نهایی برای پیشبرد خط اوست. اما اکنون سه سال بعد از روی کار آمدن رییسی متوجه شد که نه‌تنها مشکلی ازرژیم و حکومتش حل نشد بلکه یک قیامی به بزرگی قیام ۱۴۰۱ با آن همه کشته و مجروح و اعدامی روی دستش گذاشت. از مسایل مملکت هم که چیزی حل نشد. تورم و گرانی هم که بی‌داد می‌کند. پس از نظر خامنه‌ای دوران رییسی تمام شده فرض شده بود و اتفاقا بدش هم نمی‌آمد که از شر یک مدعی خلاص شود.
در همین زمینه
احمد بخارایی جامعه شناس: دوره ولی فقیه تموم شده، بپذیریم!
آیا رییسی تاریخ مصرفش گذشته بود؟
۳. فرضیه سوم؛ خامنه‌ای از ابتدا رییسی را به‌عنوان یک گزینه جانشینی خود در نظر گرفته بود. اما در صحنه عمل با توجه به آبروریزی‌هایی که رییسی به‌عنوان رییس جمهور ببار آورد، اعتباری برایش باقی نمانده بود. به همین دلیل هم است که اخیرا یک مقام مطلع حکومتی گفت که از چندین ماه پیش اسم رییسی به عنوان یکی از کاندیداهای جانشینی خامنه‌ای خط خورده بود. بنابراین رییسی برایش دیگر در حد همان حجت‌الاسلام باقی ماند و نیازی به جزع و فزع زیاد نمی‌بیند.
۴. فرضیه چهارم؛ درست است که رییسی مثل احمدی نژاد در مقابل ولی فقیه شاخ نشد. درست است که مثل روحانی برای خودش خط و خطوط جدا نداشت. اما ناکارایی مفرط او و دولتش شکاف‌های دردناکی در درون باند خامنه‌ای ایجاد کرده بود. به همین جهت خامنه‌ای چندان دل خوشی نسبت به او نداشت.
۵. چون هنوز تحقیقات رژیم در مورد علت حادثه سقوط هلیکوپتر رییسی اعلام نشده است. اگر مشخص شود که این سقوط ناشی از شلیک یا خرابکاری بوده است، خامنه‌ای مجبور است بار دیگر قیمت سرشاخ شدن با به قول خودش «دژمنان » را بدهد. امری که برای خامنه‌ای در شرایط کنونی بسیار سنگین است. از همین رو تلاش دارد ضربه دریافت شده را کوچک جلوه بدهد و نیازی به شور‌وفتور بیش از حد نمی‌بیند.
