گزارش ری‌یل آمریکا وویس از قیام‌های مردمی ایران؛ رابرت توریسلی: انقلاب باید از درون ایران شکل بگیرد
آینده ایران مهم‌ترین موضوع سیاسی که هم‌اکنون رسانه‌های مختلف جهانی با توجه به وضعیت بحرانی حکومت ایران و تشدید روزافزون شرایط انفجاری جامعه به آن می‌پردازند. در همین رابطه یک رسانه آمریکایی در گزارشی درباره تحولات سیاسی ایران، ضمن بررسی قیام‌های مردمی علیه حکومت فاشیستی ایران، به طرح موضوع بازگشت سلطنت و نقش رضا پهلوی در آینده سیاسی ایران پرداخت.
این گزارش با پخش بخش‌هایی از سوابق حکومت محمدرضا شاه، اظهارات شاهدان درباره شکنجه زندانیان سیاسی توسط ساواک و همچنین مواضع رضا پهلوی درباره نیروهای نظامی و امنیتی حکومت ایران، این پرسش را مطرح کرد که آیا آینده ایران باید میان دو الگوی حکومت دینی و سلطنت محدود شود؟
شبکه «ری‌یل آمریکا وویس» در گزارشی که در ۱۶ آبان ۱۴۰۵ پخش شد، تحولات سیاسی ایران، اعتراضات سراسری و چشم‌انداز دوران پس از حکومت فاشیستی ایران را مورد بررسی قرار داد.
اعتراضات مردمی و تشدید بحران سیاسی
در گزارش آمریکا وویس، با اشاره به اعتراضات سراسری ژانویه ۲۰۲۶، ادعا شده است که میلیون‌ها نفر در هر ۳۱ استان ایران به خیابان‌ها آمدند و خواستار پایان حکومت مستبد دینی و آغاز شکوفایی و رشد و پیشرفت و ایجاد یک حکومت دموکراتیک برای آینده ایران شدند. گزارش، شعار «مرگ بر ستمگر، چه شاه باشه چه رهبر» را یکی از شعارهای محوری معترضان معرفی می‌کند؛ شعاری که از منظر تحلیل رسانه‌ای، بیانگر مخالفت بخشی از معترضان با هرگونه بازتولید استبداد، فارغ از شکل و عنوان حکومت است.
ری‌یل آمریکا وویس همچنین از کشته‌شدن هزاران معترض، بازداشت حدود ۵۰ هزار نفر و افزایش اعدام زندانیان سیاسی پس از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه خبر داده است.
پرونده ساواک و پرسش از میراث سلطنت
بخش دیگری از گزارش به سابقه حکومت محمدرضا شاه و عملکرد ساواک اختصاص دارد. تهیه‌کنندگان با استناد به روایت شاهدانی از شکنجه زندانیان سیاسی، تلاش کرده‌اند مسئله مسئولیت تاریخی حکومت پهلوی در سرکوب مخالفان را به بحث درباره بازگشت سلطنت پیوند بزنند.
بیشتر بخوانید
در این بخش، تأکید شده است که رضا پهلوی تاکنون به‌روشنی از میراث سیاسی پدرش و عملکرد ساواک اعلام برائت نکرده است. گزارش همچنین به اظهارات او درباره استفاده از ظرفیت نیروهای نظامی، انتظامی، سپاه پاسداران و بسیج در تحولات احتمالی آینده ایران اشاره می‌کند.
توریسلی: تغییر حکومت باید از درون ایران شکل بگیرد
نقطه محوری گزارش آمریکا وویس درباره آینده ایران، گفت‌وگوی مجری برنامه با رابرت توریسلی، سناتور پیشین آمریکا، است. توریسلی با تأکید بر اینکه انقلاب‌ها از درون کشورها شکل می‌گیرند، گفت سرنوشت مبارزه سیاسی در خیابان‌های شهرها و مناطق ایران و به دست مردم این کشور تعیین خواهد شد.
او افزود آمریکا می‌تواند با تحریم‌های اقتصادی، منابع مالی سپاه پاسداران برای سرکوب را محدود کند، اما تغییر سیاسی پایدار باید از داخل ایران سرچشمه بگیرد.
توریسلی همچنین تأکید کرد که مردم ایران مجبور نیستند میان حکومت دینی و بازگشت به سلطنت یکی را انتخاب کنند. او در همین چارچوب به برنامه ۱۰ ماده‌ای شورای ملی مقاومت اشاره کرد و آن را شامل موضوعاتی مانند انتخابات آزاد، برابری جنسیتی، نفی سلاح هسته‌ای و استقرار یک جمهوری دموکراتیک دانست.
پیام رسانه‌ای گزارش؛ مسئله فقط تغییر حاکمان نیست، آینده ایران است
اهمیت این گزارش در طرح یک پرسش اساسی درباره آینده ایران است: آیا تغییر حکومت به معنای تغییر ساختار استبداد نیز خواهد بود یا صرفاً حاکمان و عنوان نظام سیاسی تغییر خواهند کرد؟
بازتاب هم‌زمان سرکوب حکومت ایران، سابقه ساواک و اختلافات سیاسی پیرامون بازگشت سلطنت، نشان می‌دهد که مسئله آلترناتیو سیاسی ایران به یکی از موضوعات مطرح در رسانه‌ها و محافل سیاسی خارج از کشور تبدیل شده است. با این حال، اظهارات توریسلی و محتوای این گزارش را باید در چارچوب مواضع سیاسی گویندگان و تهیه‌کنندگان آن ارزیابی کرد.
نکته تعیین‌کننده این است که آینده ایران باید بر پایه حق انتخاب آزادانه مردم، امکان فعالیت آزاد احزاب و تشکل‌ها، انتخابات رقابتی و تضمین حقوق شهروندی شکل بگیرد. تجربه تاریخی ایران نشان داده است که تغییر نام حکومت، بدون تغییر مناسبات قدرت و تضمین آزادی‌های سیاسی، لزوماً به معنای پایان استبداد نیست.
منبع:
ری‌یل آمریکا وویس: ۱۶ آبان ۱۴۰۵ « قیام‌های مردمی در ایران و بچه شاه دیکتاتور»
