جمال الف :۲۶آذر۹۹
در کوچه باغهای شمیران. هیچوقت تصور نمیکنی یک روز دلت برای کوچهای که همیشه از آن میترسیدی تنگ شود! کوچه باغی که میانبری به دبستان بود. و شبهای تاریک که جای خود داشت. حتی روزها هم از آن عبور نمیکردی. از ترس بچه دزدهایی که میگفتند بچهها را میدزدند و خونشان را میکشند و به اسراییل میفروشند!…
آنروز از خم کوچه باغی ما دو نفر وارد کوچه شدند. یکی حدود ۳۵ساله و درشت هیکل و دیگری تقریبا بیست ساله. به آرامی گفت وگو میکردند. حاجی و برادر کوچکترش بهنام بودند. خانه آنها یک محله آنطرفتر بود.
حاجی به سنش نمیخورد که حاجی باشد. ولی بدلیل شغلش به مکه رفته بود. و در جوانی همه او را حاجی صدا میزدند.
کوچه باغی، با یک جوی بزرگ بیشکل، که در ادامهاش از زیر یک دیوار آجری بلند، وارد باغ روبروی خانه ما میشد. صاحب باغ در مدخل ورود جوی در زیر دیوار باغش یک توده سیم خاردار گذاشته شده بود که کسی نتواند از مسیر جوی وارد باغ شود.
گفت وگو کم کم از آرامش خارج شد. حاجی با عصبانیت گفت: هیچ فکر نمیکردم که یکروز به داداشت هم کلک بزنی. اومدی گفتی یه پیرزن رختشور بچهاش مریضه و پول نیاز داره. منو تیغ زدی بعد شنیدم که رفتی موتورسیکلت هوندا خریدی، موتور برای چیت بود؟
آخوندا دانشگاهت رو تعطیل کردن که کردن. اینا دلیل نمیشه که موتور بخری و بری دنبال الواتی. بهنام که سعی میکرد آرامش خودشو حفظ کند، گفت: حاجی الواتی چیه، این حرفا رو کی زده. موتور خریدم باهاش میرم سرکار…. حاجی حرفشو قطع کرد: اگه کار میکردی که پول از من نمیگرفتی. بخدا از پولش دلم نمیسوزه. ده برابرش هم خواسته بودی اگه کاسبیم جور بود میدادم. اما بی غیرت! آدم سر داداش خودشم کلاه میزاره؟ دماغتو نمیتونستی پاککنی بزرگت کردم. بابا مرد نذاشتم کسی اسم یتیمی روت بذاره. حالا سر حاجی کلاه میذاری. بمن دروغ میگی ؟! نامرد، بی همه چیز ….
اما پاسخ بهنام
صورت بهنام سرخ شد، سرش را زیر انداخت و گفت: حاجی این فحشایی نیست که داداش به داداش خودش بده خوبیت نداره. حاجی بیشتر از کوره در رفت. خوبه داداش سر داداش کلاه بذاره. اما فحش خوب نیست؟
دروغ و کلاشی خوبه؟ بیغیرتی خوب؟ به اسم پیرزن پول گرفتن و خوردن خوبه؟ امروز عمدا آوردمت یه جای خلوت که حقتو کف دستت بذارم.
بهنام با خنده گفت: حاجی جون ببین الان عصر پیچیدگیه، دوره زور بازو تموم شده، خیلی درشتتر از من هستی. اما ممکنه نتونی زمینم بزنی.
حاجی گفت: خودتو لوس نکن نفرستادمت دانشگاه که برام از این حرفای فکلی بزنی. و ناگهان برگشت محکم بهنام رو زد به دیوار و با دو دست گردنشو به دیوار فشار داد. دیوار کاهگلی کوچه باغ محکم تکان خورد. کم مانده بود که بریزد. از شاخههایی که با گل به بالای دیوار چسبیده شده بود که باران نفوذ نکند، چند برگ خشک و خاشاک روی سرش ریخت.
بهنام با دست آنها را تکاند. گفت حاجی هر چی هم منو بزنی من دست روت بلند نمیکنم. داداش بزرگ مایی حق پدری گردنم داری. ولی گفتم اشتباه میکنی.
حاجی گفت: اشتباه میکنم؟! همه دیدنت که با موتور تو خیابون مصدق برای خودت ویراژ میدادی. از کی اهل موتور بازی شدی؟ بعد یک کشیده آرام به صورت بهنام زد. گویی میخواست که واکنشی ببیند و بعد دق دلش را خالی کند. اما بهنام گفت: حاجی ده ساله که دست روم بلند نکردی. الان هم نکن. من با پولی که دادی موتور خریدم ولی اهل موتور بازی نیستم.
کشف رازی پنهان
حاجی بیشتر عصبانی شد. این بار مشتش را محکم به شکم بهنام روانه کرد. اما دستش به چیزی خورد، لحظاتی دستش از درد بیحس شد. داد زد این چیه بستی بخودت؟ دست کرد داخل پیراهن بهنام یک قطعه فلزی را که لمس کرد، همان را گرفت که بیرون بیاورد. که این بار بهنام واکنش کرد، با دو دست زیر دست حاجی زد.
با فریاد گفت: حاجی گفتم بس کن. از وسط کشمکش دستها یک کلت روی زمین پرت شد. و خشابش هم کنار جوی آب افتاد. برای لحظاتی فقط صدای جریان آرام آب جوی شنیده شد.
حاجی مبهوت به کلت روی خاک خیره شده بود. بهنام با عصبانیت گفت: حاجی چرا اینقدر اصرار میکنی که همه چیزو بدونی هان؟ من کی اهل الواتی بودم، که الان باشم. نه مال دنیا رو خواستم و نه مهندس شدن توی دانشگاه آخوندا رو.
درد مردم درد ماست
وقتی آدما رو برای ده تا تک تومنی که بما کمک کردن دهسال زندان حکم میدن. نمیتونستم بهت بگم پولو برا چی میخواستم.
تو زن و بچهداری، نمیخواستم پس فردا بیفتی زندان. چون بمن پول دادی حالا فهمیدی. حالا فهمیدی! موتورم نخریدم برای بازی بازی. حالا فهمیدی، میفهمی حاجیجون.
بغضش کلمه آخر را در گلویش خفه کرد. باز هم برای لحظاتی فقط صدای همیشگی کوچه باغهای شمیران شنیده میشد. صدای متین جریان آب. حاجی دستش را روی کمرش گذاشت برگشت بسمت جوی و آرام نشست. نگاهشو انداخت به آبی که رد میشد و دیگر هیچی نگفت.
بهنام بزحمت پشت پیراهن خودشو تکاند. بعد یک شکم بند سفید رنگ را از کمرخودش باز کرد. رد زنگ آهن، نقش کلت را روی داخل شکم بند انداخته بود.
کلت را برداشت خاکش را پاک کرد و مرتب در جایش فرو کرد. دگمههای پیراهنش را بست.
تکرار درخواست پول
بسمت حاجی برگشت دستش را روی شانه حاجی گذاشت گفت: راستی حاجی، امروز که خبر دادی که بیام ببینمت خوشحال شدم. چون یه پدری هم هست که دیگه از کار افتاده و یک مقدار پول لازم دارم که کمکش کنم.
اگه کاسبیت خوب بوده نظرم این بود که …..حاجی دست کرد کیفش را درآورد بسمت بهنام.
لبه همه اسکنها را بیرون کشید زیرلب زمزمه کرد: راست گفتی دوره دورهی پیچیدگیه، همشو بردار.
بهنام اسکناسها را برداشت. زیر بغل حاجی را گرفت که بلند شود.
وقتی حاجی خواست کیف را به جیبش برگرداند شناسنامهاش از داخل آن به لبهی ساکن آب کنار جوب افتاد. میتوانست سریع بردارد ولی فقط به آن خیره شد و تکان نخورد. شناسنامه روی آب آرام آرام بسمت جریان وسط جوی میل کرد. جوهر اسم حاجی، که با خودنویس نوشته شده بود، روی آب پخش شد. اسمش کم کم محو میشد. شناسنامه روی جریان آب رقصکنان بسمت دیوار باغ رفت. به لبه توده سیم خاردارهای ورودی جوی به باغ گیر کرد.
بهنام چند قدم دور شد و گفت: حاجی یا علی من رفتم ندیدی ما رو حلالمون کن. حاجی که هنوز پشتش به بهنام بود خداحافظی او را جواب نداد. شاید نمیخواست از صدایش معلوم شود که گریه میکند. اولین قطره اشکش را آب جوی در خود گرفت و پنهان کرد. لحظاتی بعد شناسنامه از گیر سیم خاردارها در آمد و به باغ خزید.
نسلی جدید در راه است
بهنام چند قدم دور شده بود صدای کودکانهای از پشت سرش او را میخکوب کرد: «آقا بهنام اینو یادت رفت برداری !». برگشت یک بچه ده دوازده ساله دستش را بسمت او دراز کرده بود. خشاب کلتش را در دست او دید پرسید: اسم منو از کجا میدونی؟ بچه گفت: تاچند محل آنطرفتر همه شما رو میشناسن. من از اول که از سر کوچه اومدین از لای در خونمون همه حرفا رو شنیدم اما به کسی نمیگم. داشتین دیوار خونمونو خراب میکردین.
بهنام گفت به هیچکس نگو بین من و خودت بمونه. خشاب را گرفت و بسرعت دور شد.
بچه بسمت در نیمه باز خانه برگشت یک فشنگ از خشاب کلت کنار دیوار افتاده بود آنرا برداشت و در مشت خود پنهان کرد، بخانه رفت و در را بست.
چهل سال گذشت!
نزدیک چهل سال از آن روز میگذرد. اما من هنوز آن فشنگ را پیش خودم نگهداشتم گرچه در ایران نیستم و سی سال است که دیگر کوچه باغ قشنگ کودکیم را ندیدهام. هیچوقت تصور نمیکردم یک روز دلم برای کوچهای که همیشه از آن میترسیدم تنگ شود.کوچه باغی که میانبری به دبستان بود. و شبها بجز یک چراغ همه چراغهایش سوخته بود، تاریک و ترسناک.
روزها هم از عبور از آن میترسیدم. هیچگاه فکر نمیکردم بچه دزدهای موهوم نبودند که خون بچهها را میکشیدند و میفروختند. بلکه پسر همان پیش نماز محلمان که پاسدار شده بود اینکار را با محکومان به اعدام میکرده و الان هم در محل خانه دیوار کاهگلی ما دو برج بلند را شریک است و خون مردم را به شیشه میکند.
بله هیچگاه تصور نمیکردم کوچه باغهای تنگ و باریک شمیران رازدار چه داستانهای بزرگی شوند. و من هنوز فشنگ بهنام را نگه داشتهام برای روزی که فکرش را نمیکردی ولی خیلی نزدیک شده.
از درویش حجاج یوسف تا… امجد سیدعلی (طنز)







