نقش پیشتازی دانشجویان در اعتراضات
با وجود اینکه در طول سالیان حاکمیت ولایت فقیه، این حکومت سعی کرده است به انحاء مختلف دانشگاه و دانشجویان را به گوشه عزلت بکشاند اما قشر جوان و تحصیل‌کرده کشور همواره نشان داده‌اند که در سر بزنگاه، یقه حاکمیت را خواهند گرفت.
سابقه سرکوب دانشگاه و جنبش دانشجویی در ایران طولانی است از زمان دیکتاتوری پهلوی که ۳ دانشجوی دانشگاه تهران در روز ۱۶ آذر به شهادت رسیدند و از آن روز، روز ۱۶ آذر به عنوان روز دانشجو در ایران گرامی داشته می‌شود.
نقش پیشتاز قشر دانشجو و دانشگاه در انقلاب ضد سلطنتی اما بسیار بارز و برجسته بود و بسیاری از رهبران سازمانها و گروه‌‌های فعال مخالف حکومت پهلوی از میان دانشجویان بودند.
اما پس از سقوط دیکتاتوری پهلوی و استقرار حکومت ولایت فقیه، وقتی خمینی احساس کرد که دانشگاه به سنگر مقدم سازمانها و نیروهای مترقی مانند سازمان مجاهدین خلق و سازمان چریک‌های فدایی خلق تبدیل شده است دست به کودتای انقلاب فرهنگی زد تا به وسیله آن دانشگاه را از دانشجویان مخالف و معترض و روشنفکر جامعه تصفیه سازد.
می‌توان گفت برای مقطعی در دوران سال‌های دهه ۱۳۶۰ و هم زمان با اوج‌گیری سیاست‌های سرکوب‌گرانه حکومت ایران، جنبش دانشجویی ایران نیز به محاق رفت!
اما این سیاستی نبود که تا ابد ادامه‌دار باشد در سال‌های پایانی دهه بعد و پس از این که حکومت ولایت فقیه سال‌‌هایی را بدون تنش از سوی دانشگاه و جنبش دانشجویی سپری کرده بود به ناگاه در تیر ماه سال ۱۳۷۸، جنبش دانشجویی شعله‌گستر اعتراضات در ایران شد و اعتراضات دانشجویی از دانشگاه تهران به خیابان‌‌های تهران کشیده شد، به نحوی که در نهایت سپاه پاسداران عملا برای سرکوب و در همراهی با محمد خاتمی «اصلاح‌طلب» راهی خیابان شد.
با وجود سرکوب جنبش دانشجویی در تیر ماه سال ۷۸، اما این سال سر فصل و نقطه آغاز حرکت‌های جدید دانشجویی در سال‌ها و دهه‌های بعد شد.
اعتراضات تیر ۷۸ نقطه عطفی در جنبش دانشجویی
از جمله در تیر ماه سال ۱۳۸۲ و به گرامیداشت واقعه ۱۸ تیر سال ۷۸ اعتراضاتی در دانشگاه‌های کشور شکل گرفت. این روند ادامه پیدا کرد و جنبش دانشجویی کشور در اعتراضات بعد از انتخابات سال ۱۳۸۸ نقش پررنگی ایفا کردند، هر چند رهبران آن جنبش با خیانت به جنبش مردم و از جمله دانشجویان را دلسرد کردند.
برای دوره‌یی دیگر جنبش دانشجویی در محاق رفت تا بار دیگر و در دهه ۱۳۹۰ به صحنه اعتراضات سیاسی ایران برگردد؛ اعتراضات دی ماه سال ۱۳۹۶ و خلق یک شگفتی جدید.
اعتراضات دی ۱۳۹۶ که ابتدا در اعتراض به گرانی از مشهد آغاز شده بود به سرعت به بیش از ۱۴۰ شهر گسترش یافت اما نقطه عطف این اعتراضات و شاهکار دانشجویان در این اعتراضات، خط بطلان کشیدن بر بازی میانه‌روی و اصلاح‌طلبی خامنه‌ای بود.
دانشجویان دانشگاه تهران در این اعتراضات با سر دادن شعار پایه‌یی «اصلاح‌طلب، اصولگرا، دیگه تمومه ماجرا» بر ۲ دهه بازی و فریب «اصلاح‌طلبی» حکومت ایران خط بطلان و قرمزی کشید و نشان داد که جنبش دانشجویی کماکان در صف اول مبارزه و نبرد با دیکتاتوری حاکم بر ایران بوده و هستند.
در اعتراضات سال ۱۳۹۸ به دلیل قطعی اینترنت و فقدان اطلاع‌رسانی شفاف زیاد نمی‌توان تفکیکی بین اعتراضات مردمی به رغم بعد رادیکال آن ارائه کرد.
اما با شروع اعتراضات جدید در شهریور ماه سال ۱۴۰۱، دانشجویان کشور نشان دادند که در خط مقدم نبرد با دیکتاتوری هستند، شعارهای رادیکال دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف که رأس حکومت ولایت فقیه را نشانه رفته بودند، منجر به حمله گسترده نیروهای لباس شخصی، اطلاعاتی و امنیتی به این دانشگاه شد.
در مورد جنبش دانشجویی بیشتر بخوانید
دانشگاه شریف به کانون مقاومت دانشجویان تبدیل شده است!
تاثیر جنبش دانشجویی بر مدارس و دبیرستان‌ها
اما این تنها دانشگاه شریف نبود که صدا به اعتراض علیه حکومت خامنه‌ای و در همراهی با سایر اقشار مردم ایران گشوده بود، دانشجویان دانشگاه‌های دیگر کشور نیز به شکل گسترده‌یی، به صفوف معترضان پیوسته و این امر به اندازه‌یی قابل توجه و گسترده بود که صفوف اعتراضات به درون مدارس و دبیرستان‌های کشور نیز تسری پیدا کرد.
در پدیده‌یی کاملا نو در طول عمر ولایت فقیه دانش‌آموزان دبیرستان‌های کشور به طور گسترده نشان دادند که آنان نیز ادامه‌دهنده راه دانشجویان و در واقع جنبش دانشجویی آینده کشور هستند که دیگر ظلم و ستم دیکتاتوری ملایان را برنمی‌تابند.
گستردگی حتی بیش از این بود و باز هم در پدیده‌یی نادرتر در برخی نقاط کشور دانش‌آموزان دبستانی نیز در اقدامات اعتراض گونه و ضد حکومت اقدام به اعتراض و یا فعالیت‌هایی مانند شعارنویسی و پاره کردن عکس‌های خمینی و خامنه‌ای روی آوردند.
هر چند قیام و اعتراضات مردم ایران به طور موقت، کمی فروکش کرده است اما ۲ پدیده نو فوق‌‌الذکر، افزون بر دانشجویان نسل حاضر که به صورت گسترده در اعتراضات ۱۴۰۱ شرکت داشتند، نشان دهنده‌ی این واقعیت است که نسل جوان کشور که در کسوت دانش‌آموز دبستان و دبیرستان و در قدم بعد دانشجویان دانشگاه‌ها تجلی می‌کنند، هرگز در مقابل دیکتاتوری سر خم نخواهند کرد و در ابعادی گسترده و به صورت باور نکردنی با چاشنی شجاعت و بی‌باکی در مقابل نیروی سرکوب ایستادگی پیشه کرده و می‌کنند.
به بیان دیگر نسل‌های جوان کشور دیگر راه اعتراض و خیابان و احقاق حقوق خود را یاد گرفته‌اند و به رغم هر گونه سرکوبی، ولو با فروکش‌کردن موقتی اعتراضات اقشار تحصیل‌کرده، این اقشار دیگر خاموشی‌پذیر نیستند و در آینده‌یی نزدیک در وسعتی بسیار گسترده‌تر بر سر حکومت ولایت فقیه آوار خواهند شد.
