آمارهای رسمی از جهش بیسابقه قیمتها و شوک معیشتی جدید خبر میدهند
اقتصاد ایران در ماههای پایانی سال با نشانههای آشکار تورم افسارگسیخته روبهرو شده است. آمارهای منتشرشده از سوی بانک مرکزی و مرکز آمار، از نزدیک شدن نرخ تورم به مرزهای بیسابقه حکایت دارند؛ روندی که چشمانداز معیشتی میلیونها خانوار را تیرهتر کرده است. رسانه حکومتی بهار نیوز این شوک معیشتی به مردم را در تاریخ ۱۵ بهمن ماه ۱۴۰۴ مورد بررسی قرار داده است.
بر اساس آخرین دادهها، نرخ تورم سالانه تا پایان دیماه از سوی بانک مرکزی ۴۴.۲ درصد و از سوی مرکز آمار ۴۴.۶ درصد اعلام شده است. هرچند اختلاف جزئی میان این دو عدد وجود دارد، اما هر دو نهاد در یک نکته اشتراک دارند؛ سرعتگیری تورم افسارگسیخته در ماههای اخیر. البته با توجه به وضعیت بحرانی اقتصاد حکومت خامنه ای این اعداد تورمی نمیتواند ثابت باشد، اما واقعیتها نشان میدهد که سیر صعودی دارد و به همین دلیل معیشت مردم را بشدت مورد تهدید قرار داده است.
بانک مرکزی پس از وقفهای هفتساله، بار دیگر اقدام به انتشار آمارهای تورمی کرده است. این نهاد، دادههای خود را عمدتاً از مناطق شهری جمعآوری میکند، در حالی که مرکز آمار شهر و روستا را همزمان در نظر میگیرد. با این حال، دیماه امسال از معدود مقاطعی بود که نرخ اعلامی مرکز آمار از بانک مرکزی پیشی گرفت.
تورم افسارگسیخته و جهش دیماه و نقش شوک ارزی
بررسی روند دهماهه سال جاری نشان میدهد دیماه بیشترین جهش تورمی را ثبت کرده است. تورم ماهانه در گزارش مرکز آمار به ۷.۹ درصد رسید؛ عددی که از تشدید تورم افسارگسیخته خبر میدهد. پیشبینیها حاکی است تورم ماهانه بهمن نیز در بازه ۸ تا ۱۰ درصد قرار گیرد.
کارشناسان اقتصادی، حذف ارز ترجیحی و شوک ارزی را از عوامل اصلی این جهش میدانند. تجربه ماههای اخیر نشان میدهد سیاستهای جبرانی مانند کالابرگ، نتوانستهاند از انتقال فشار قیمتی به مصرفکننده نهایی جلوگیری کنند.
رکوردشکنی تورمی در راه است؟
نگاهی به روند تاریخی تورم از ابتدای دهه ۹۰ نشان میدهد اقتصاد ایران وارد کانالهای تورمی بالاتر شده است. تورم که پیشتر در محدوده ۱۰ تا ۲۰ درصد نوسان داشت، ابتدا به کانال ۳۰ درصد و سپس به ۴۰ و ۵۰ درصد رسید. اوج این مسیر در سال ۱۴۰۱ ثبت شد.
برآوردها نشان میدهد تورم افسارگسیخته تا پایان سال جاری به محدوده ۴۷ تا ۴۸ درصد میرسد. در صورت تداوم این روند، رکورد تورمی سالهای آینده نیز شکسته خواهد شد؛ رکوردی که پیامدهای آن مستقیماً بر سفره مردم سنگینی میکند.
