هم اکنون فرونشست زمین و زلزله یکی از جدی ترین تهدیداتی است که مردم در ایران به لحاظ زیستمحیطی با آن مواجه هستند. چالش‌های زیستمحیطی و خطرات زلزله در ایران یکی از نگرانی‌های اصلی کارشناسان است. مهدی زارع، زلزله‌شناس و استاد پژوهشکده زلزله‌شناسی، در مورد آخرین گزارش‌ها در مورد فرونشست زمین در استان‌های شمالی و همچنین فعالیت گسل‌های زلزله تهران، درگفت‌وگو با رسانه تلگرامی حکومتی چند ثانیه می‌گوید:
«فرونشست زمین به‌عنوان یکی از معضلات جدی زیستمحیطی در ایران، به‌طور فزاینده‌ای در حال گسترش است. این پدیده نه‌تنها امنیت زیستی شهروندان را به خطر می‌اندازد، بلکه با افزایش خطر زلزله، تهدیدی دوچندان برای کشور به شمار می‌رود». در این رابطه تلگرام حکومتی چند ثانیه در تاریخ ۶آبان‌ماه ۱۴۰۳در گزارشی، به بررسی علل و پیامدهای فرونشست زمین، تأثیرات آن بر زلزله‌های تهران و سایر استان‌ها، و ضرورت اقدامات پیشگیرانه پرداخته است.
علل فرونشست زمین در ایران
اصلی‌ترین دلیل فرونشست زمین در ایران، برداشت بی‌رویه آب‌های زیرزمینی است. بر اساس آمارها، به‌ویژه در نواحی مرکزی کشور، کاهش سطح آب‌های زیرزمینی به‌طور چشمگیری افزایش یافته و این موضوع به فرونشست زمین دامن زده است. همچنین، شرایط جوی و خشکسالی‌های مکرر در کشور، فشار بیشتری به منابع آب وارد کرده و روند فرونشست را تسریع می‌کند.
به‌علاوه، فرونشست به‌ویژه در استان‌های شمالی، به‌دلیل کاهش بارش و عقب‌نشینی دریای مازندران، وضعیت نگران‌کننده‌ای را به‌وجود آورده است. مناطق شهری بزرگ نظیر رشت و ساری، به‌واسطه برداشت‌های بیش از حد آب، شاهد افزایش فرونشست هستند و این معضل به‌تدریج به‌دیگر استان‌ها نیز سرایت می‌کند.
وضعیت فرونشست در استان‌های مختلف
بررسی‌های اخیر نشان می‌دهد که همه استان‌های ایران، به‌جز گیلان که تا سال گذشته وضعیت بهتری داشت، با چالش فرونشست زمین روبه‌رو هستند. به‌طوری که اکنون گیلان نیز به جمع استان‌های آسیب‌دیده پیوسته است. بر اساس گزارش‌های محلی، در برخی مناطق این استان، فرونشست به‌طور محسوس مشاهده می‌شود و این به معنی افزایش مخاطرات در زمینه زیرساخت‌ها و ساختمان‌ها است.
استان‌های تهران، سمنان، اصفهان و فارس، به‌دلیل برداشت‌های زیاد آب و شرایط زمین‌شناسی خاص، بیشتر از دیگر مناطق با خطر فرونشست مواجه هستند. در تهران، پیشرفت‌های سریع شهری و افزایش جمعیت، فشار بیشتری به منابع آب زیرزمینی وارد کرده و موجب ایجاد شکاف‌ها و فرونشست‌ها در سطح زمین شده است.
زنگ خطر فرونشست زمین تهدید جدی متوجه کلان شهر تهران
ارتباط فرونشست با زلزله
فرونشست زمین نه‌تنها خود یک پدیده خطرناک است، بلکه می‌تواند خطر زلزله را نیز افزایش دهد. مهدی زارع، زلزله‌شناس در پاسخ به رسانه تلگرامی حکومتی چند ثانیه اشاره می‌کند که «فرونشست زمین می‌تواند باعث تحریک گسل‌ها شود و در نتیجه وقوع زلزله‌ها را تسریع کند. به‌ویژه در تهران، فعالیت گسل‌ها در ماه‌های اخیر به‌خوبی قابل مشاهده بوده و این موضوع نگرانی‌های جدی را برای ساکنان به همراه دارد.
زلزله‌های کوچک و متوسط که در مناطق غرب البرز مرکزی و گرمسار به ثبت رسیده‌اند، نشان‌دهنده‌ی این فعالیت‌های زلزله‌خیز است. تحقیقات نشان می‌دهد که فرونشست می‌تواند زلزله‌ها را تا ۲۰سال جلوتر از موعد پیش‌بینی شده، فعال کند. این نکته اهمیت بررسی هم‌زمان این دو پدیده را به‌ویژه در مناطقی با خطر زلزله مانند تهران دوچندان می‌کند».
گرد و غبار زلزله جنگ خاورمیانه خطرات طبیعی درایران را پوشانده است
با توجه به خطرات ناشی از فرونشست و ارتباط آن با زلزله، نیاز به اتخاذ تدابیر لازم برای مدیریت منابع آب و حفظ محیط زیست بیش از پیش احساس می‌شود. اما بعید به نظر می‌رسد با توجه به بحران‌هایی که سراسر حکومت را فراگرفته است، برنامه‌ای برای پرداختن به این معضل داشته باشد.
هم اکنون حکومت خامنه‌ای درگیر زلزله جنگ در منطقه خاورمیانه است که آتش آن را برافروخته است. برای این‌که تکانه‌های زلزله جنگ گسل‌های فعال اجتماعی در ایران را تحت تاثیر قرار ندهد تمام تلاش‌های حکومت صرف حل مهار این بحران می‌شود.
نتیجه این‌که فرونشست زمین و زلزله، دو پدیده‌ای هستند که در ایران با یکدیگر در ارتباطند و خطرات جدی برای جامعه به‌وجود می‌آورند. با توجه به شرایط اقلیمی و منابع محدود آب، ضرورت برنامه‌ریزی دقیق و مدیریت هوشمندانه منابع آبی بیش از پیش احساس می‌شود. در شرایطی این امکان فراهم می‌شود که امنیت زیستمحیطی و اجتماعی مردم ایران و نسل‌های آینده تضمین شود که حکومت ضد مردمی ولایت فقیه در ایران تحت ستم متلاشی شود و یک حکومت مردمی و دموکراتیک جایگزین گردد. این امر امکان پذیر است با توجه به این‌که یک آلترناتیو انقلابی و سازمان یافته وجود دارد که قدرت حل این معضلات و مشکلات را دارا می‌باشد.
