شرکت مخابرات ایران، بهعنوان یکی از بزرگترین شرکتهای مخابراتی کشور، در سال ۱۳۸۸ در فرآیندی جنجالی خصوصیسازی شد و ۵۱ درصد سهام آن به کنسرسیوم «توسعه اعتماد مبین» واگذار گردید. این کنسرسیوم متشکل از سه شرکت اصلی است که سهامداران عمده آن به شرح زیر هستند:
ستاد اجرایی موسوم به فرمان امام:
شرکت گسترش الکترونیک مبین ایران
شرکت مخابرات یکی از زیرمجموعههای ستاد اجرایی موسوم به فرمان امام است که تحت نظارت مستقیم خامنه ای فعالیت میکند. ستاد اجرایی، یک امپراتوری مالی عظیم با داراییهای تخمینی ۹۵ میلیارد دلار (طبق گزارش رویترز در سال ۲۰۱۳) است که در بخشهای مختلفی از جمله مخابرات، نفت، بانکداری و املاک سرمایهگذاری کرده است. این نهاد به دلیل عدم شفافیت مالی و نبود نظارت پارلمانی، بارها مورد انتقاد قرار گرفته است.
شرکت گسترش الکترونیک مبین ایران یکی از سه ضلع کنسرسیوم توسعه اعتماد مبین است که بخش قابلتوجهی از سهام مخابرات را در اختیار دارد.
بنیاد تعاون سپاه پاسداران (تا سال ۱۳۹۷)
شرکت سرمایهگذاری توسعه اعتماد و شرکت شهریار مهستان
این دو شرکت از زیرمجموعههای بنیاد تعاون سپاه پاسداران بودند که در سال ۱۳۸۸ در کنسرسیوم توسعه اعتماد مبین حضور داشتند. بنیاد تعاون سپاه، تأسیسشده در سال ۱۳۶۷، در حوزههای مختلفی از جمله شرکت مخابرات، بانکداری و صنایع فعالیت اقتصادی دارد.
در مهرماه ۱۳۹۷، بنیاد تعاون سپاه اعلام کرد که سهام خود در کنسرسیوم توسعه اعتماد مبین (مربوط به مخابرات و همراه اول) را واگذار کرده است. با این حال، جزئیات این واگذاری، از جمله خریدار جدید سهام، بهصورت شفاف اعلام نشد. برخی منابع احتمال میدهند که سهام این بنیاد به ستاد اجرایی موسوم به فرمان امام یا شرکتهای پوششی دیگر منتقل شده باشد.
واگذاری سهام شرکت مخابرات به بنیاد تعاون سپاه در سال ۱۳۸۸ با انتقادات گستردهای همراه بود. مجلس فرمایشی ولایت فقیه این واگذاری را «صوری» و مغایر با سیاستهای اصل ۴۴ قانون اساسی (خصوصیسازی واقعی) دانست، زیرا به جای انتقال به بخش خصوصی مستقل، به نهادهای شبهدولتی وابسته به سپاه و بیت خامنه ای واگذار شد.
سایر سهامداران شرکت مخابرات
پس از خروج بنیاد تعاون سپاه، اطلاعات دقیقی درباره ترکیب جدید سهامداران کنسرسیوم توسعه اعتماد مبین در دسترس نیست. برخی گزارشها حاکی از آن است که ستاد اجرایی موسوم به فرمان امام احتمالاً سهام باقیمانده را تصاحب کرده است، اما این موضوع بهصورت رسمی تأیید نشده است.
شرکت مخابرات ایران همچنین سهامدارانی از بخش عمومی و خصوصی دیگر دارد، اما سهام عمده همچنان در اختیار کنسرسیوم توسعه اعتماد مبین است که تحت نفوذ نهادهای شبهدولتی قرار دارد.
در همین زمینه
تجمعات اعتراضی بازنشستگان مخابرات ایران در دوشنبههای اعتراض
واگذای سهام شرکت مخابرات به کنسرسیوم توسعه اعتماد مبین
نقض اصل ۴۴ قانون اساسی حکومت ولایت فقیه، نمایندگان مجلس فرمایشی حکومت در سال ۱۳۸۹ واگذاری سهام شرکت مخابرات به کنسرسیوم توسعه اعتماد مبین را «از جیب دولت به جیب نهادهای عمومی» توصیف کردند و آن را مغایر با هدف خصوصیسازی دانستند.
در جریان واگذاری سال ۱۳۸۸، کنسرسیوم «پیشگامان کویر یزد» (تنها رقیب غیرنظامی) به دلیل فشارهای امنیتی و رد صلاحیت ناگهانی از رقابت کنار گذاشته شد.
سهامداران عمده، بهویژه ستاد اجرایی موسوم به فرمان امام، به دلیل عدم ارائه گزارشهای مالی شفاف و پاسخگویی به نهادهای نظارتی، مورد انتقاد بازنشستگان و فعالان اقتصادی قرار دارند.
بازنشستگان مخابرات بارها در اعتراضات خود، ستاد اجرایی موسوم به فرمان امام و (تا پیش از ۱۳۹۷) بنیاد تعاون سپاه را به سوءمدیریت و پایمال کردن حقوقشان متهم کردهاند. آنها معتقدند که منابع شرکت به جای تأمین معیشت کارکنان و بازنشستگان، به نفع این نهادها مصادره شده است.
وضعیت کنونی شرکت مخابرات
پس از اعلام خروج بنیاد تعاون سپاه در سال ۱۳۹۷، اطلاعات دقیقی درباره سهامداران جدید منتشر نشده است. با این حال، شواهد نشان میدهد که ستاد اجرایی موسوم به فرمان امام همچنان نقش کلیدی در کنترل شرکت مخابرات ایران دارد. عدم شفافیت در این واگذاریها و ادامه مشکلات معیشتی بازنشستگان، به اعتراضات گستردهای منجر شده است.







