اگر طرح کالابرگ معیشتی دولت پزشکیان را با نگاهی دقیق‌تر و مستند بررسی شود و تأثیرات آن را بر معیشت و فقر غذایی دهک‌های کم‌درآمد درنظر گرفته شود واقعیت های زیادی برملا می شود .
دولت روز ۱۵ اسفند ۱۴۰۳ مرحله نخست کالابرگ الکترونیکی را برای دهک‌های یک تا هفت اجرا کرد؛ دهک‌های یک تا سه نفری ۵۰۰ هزار تومان و دهک‌های چهار تا هفت نفری ۳۵۰ هزار تومان اعتبار برای خرید ۱۱ قلم کالای اساسی دریافت کردند. هدف اعلام‌شده، حمایت از معیشت و تقویت سبد غذایی این دهک‌ها است که حدود ۶۰ میلیون نفر را شامل می‌شود. این اعتبار تا خرداد ۱۴۰۴ قابل استفاده است و در بیش از ۲۳۰ هزار فروشگاه قابل خرج کردن است. دولت ادعا می‌کند این طرح انعطاف‌پذیر است و محدودیتی در انتخاب برند یا تعداد خرید ندارد، اما سقف اعتبار مشخص است و مابه‌التفاوت خریدها باید توسط فرد پرداخت شود.
واقعیت های بازار و کالابرگ سند تکدی مردم
اگز این واقعیت با بازار سنجیده شود، طبق داده‌های فرضی منطبق با روند تورم تا پایان ۱۴۰۳، قیمت گوشت قرمز حدود ۸۰۰ هزار تومان، برنج ایرانی ۱۹۰ هزار تومان، مرغ ۸۰۰ گرمی ۹۰ هزار تومان، پنیر ۴۰۰ گرمی ۶۰ هزار تومان و ماست یک کیلویی ۸۵ هزار تومان است. با ۵۰۰ هزار تومان (دهک‌های یک تا سه)، یک نفر می‌تواند کمتر از یک کیلو گوشت یا ۲.۵ کیلو برنج بخرد، یا مثلاً چهار بسته مرغ. اگر ترکیبی بخواهد، شاید یک بسته مرغ، یک پنیر و یک ماست بشود، که حتی نیاز یک هفته یک نفر را پوشش نمی‌دهد. برای دهک‌های چهار تا هفت با ۳۵۰ هزار تومان، این محدودیت شدیدتر است و عملاً قدرت خرید با این کالابرگ به چند قلم ناچیز محدود می‌شود.
عمیق تر شدن فقر غذایی مردم
مرکز آمار حکومت ایران در بهمن ۱۴۰۳ گزارش داد که تورم ماهانه اقلام خوراکی مثل سیب‌زمینی (۵۶٪) و لوبیا (۲۸٪) اوج گرفته است. این یعنی جایگزین‌های ارزان‌قیمت هم دیگر در دسترس نیست و فقر غذایی عمیق‌تر شده. در سال‌های گذشته، خانوارهای کم‌درآمد به سیب‌زمینی و حبوبات پناه می‌بردند، اما حالا اینها هم گران هستند. با این اوضاع، کالابرگ ۵۰۰ یا ۳۵۰ هزار تومانی نمی‌تواند شکاف معیشتی را پر کند. مثلاً سبد معیشت یک خانوار چهارنفره الان حداقل ۲۰ـ۲۵ میلیون تومان برآورد می‌شود، ولی کل اعتبار یک خانوار سه‌نفره از دهک یک تا سه فقط ۱.۵ میلیون تومان است؛ یعنی کمتر از ۱۰٪ نیاز واقعی.
در همین زمینه
فقر زمین‌گیر‌کننده کارگران و دست‌های آلوده کارگزاران
دولت مجبور به برداشت اضطراری از صندوق توسعه ملی است
دولت برای تأمین منابع طرح کالابرگ یک میلیارد دلار از صندوق توسعه ملی برداشت کرده که با نرخ تسعیر مثلاً ۵۰ هزار تومان، حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان می‌شود. این مبلغ برای دو نوبت پرداخت تا پایان ۱۴۰۳ برنامه‌ریزی شده، اما پایداری مالی آن مشخص نیست. تجربه طرح‌های قبلی مثل فجرانه در ۱۴۰۲ نشان داد که هزینه‌ها (۴۲ هزار میلیارد تومان) به سرعت منابع را می‌بلعد و بودجه ۱۴۰۳ هم سکوت کرده بود تا اینکه این برداشت اضطراری انجام شد. برداشت از صندوق توسعه برای هزینه جاری، به‌جای سرمایه‌گذاری مولد، زنگ خطری برای اقتصاد است، چون آینده را به خطر می‌اندازد.
رشد نابرابری و نارضایتی درجامعه ایران
از منظر اجتماعی، این طرح در کوتاه‌مدت شاید فشار را کمی کم کند، اما با تورم بالا و حذف احتمالی یارانه ۲۵ میلیون نفر (طبق گفته سخنگوی دولت)، نابرابری و نارضایتی رشد می‌کند. داده‌ها نشان می‌دهد از ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۰ جمعیت فقیر ۵ برابر شده و حالا بیش از ۳۰٪ مردم زیر خط فقرند. این کالابرگ، با پوشش ناچیز نیازها، بیشتر نقش مسکن موقت داره تا راه‌حل ریشه‌ای و به عبارتی فقط وعده‌ای خوش‌رنگ اما کم‌اثر ارمغان کالابرگ دولت پزشکیان که فلاکت یک حکومت پا به‌گور است.
