مواضع صریح نمایندگان اروپا درباره برنامه هستهای حکومت ایران در شورای امنیت
شورای امنیت سازمان ملل متحد در نشستی رسمی، بار دیگر اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ و پرونده هستهای حکومت ایران را بررسی کرد. این جلسه که در تاریخ ۲۳ دسامبر ۲۰۲۵ از تلویزیون سازمان ملل پخش شد، صحنه اعلام مواضع صریح نمایندگان کشورهای مختلف درباره توقف تعهدات هستهای ایران، محدودیت بازرسیها و فعال شدن مکانیسم ماشه بود؛ موضوعی که بار دیگر قطعنامه ۲۲۳۱ را به کانون توجه جامعه بینالمللی بازگرداند.
گزارش معاون دبیرکل سازمان ملل؛ هشدار درباره مکانیسم ماشه
رزماری دیکارلو، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد، در گزارش خود به شورای امنیت اعلام کرد آژانس بینالمللی انرژی اتمی در آخرین گزارشش به تاریخ ۱۲ نوامبر ۲۰۲۵ تأکید کرده است که حکومت ایران از ۲۳ فوریه ۲۰۲۱ اجرای تعهدات هستهای خود تحت برجام را متوقف کرده است.
بر اساس این گزارش، هرچند آژانس توانسته بخشی از فعالیتها را در چارچوب پادمان معاهده عدم اشاعه راستیآزمایی کند، اما حکومت ایران عملاً از محدودیتهای تعیینشده در برجام فراتر رفته است. آژانس همچنین در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ اعلام کرد که هیچ اطلاعاتی از وضعیت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران در اختیار ندارد؛ وضعیتی که به گفته آژانس، ضرورت ایجاد یک چارچوب مشترک و مورد توافق برای تضمین ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای ایران را برجسته میکند. این گزارش، مستقیماً به پیامدهای اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ اشاره دارد.
اتحادیه اروپا؛ درخواست بازگشت فوری به تعهدات
نماینده اتحادیه اروپا در شورای امنیت خواستار بازگشت کامل حکومت ایران به تعهدات قانونی خود تحت معاهده عدم اشاعه سلاحهای هستهای و توافق پادمان شد. او تأکید کرد که ارائه اطلاعات بهروز و معتبر درباره مقدار و محل مواد هستهای ایران حیاتی است.
اتحادیه اروپا همچنین خواستار ازسرگیری فوری بازرسی از همه تأسیسات هستهای ایران شد؛ از جمله سایتهایی که در حملات نظامی ژوئن ۲۰۲۵ آسیب دیدهاند. این موضعگیری، بار دیگر اجرای الزامات قطعنامه ۲۲۳۱ را در مرکز بحثها قرار داد.
فرانسه؛ تهدید مستقیم برای صلح جهانی
نماینده فرانسه با لحنی تند اعلام کرد عدم اجرای تعهدات بینالمللی ایران تهدیدی جدی برای صلح و امنیت جهانی است. او گفت حکومت ایران از سال ۲۰۱۹ بهطور فزاینده همه محدودیتهای هستهای را نقض کرده و دسترسی آژانس به تأسیسات حساس را بهشدت کاهش داده است.
به گفته فرانسه، آژانس طی ۶ ماه گذشته هیچ دسترسی به سایتهای کلیدی نداشته و قادر به راستیآزمایی وضعیت ۴۵۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی نیست؛ ذخیرهای که در صورت غنیسازی نظامی، برای ساخت حدود ۱۰ سلاح هستهای کفایت میکند. فرانسه تأکید کرد حکومت ایران تنها کشور غیرهستهای است که به چنین سطحی از غنیسازی رسیده و این وضعیت با روح قطعنامه ۲۲۳۱ در تضاد کامل است.
بریتانیا؛ بازگشت خودکار تحریمها اجرایی شد
نماینده بریتانیا اعلام کرد محدودیتهای ایران باعث شده آژانس نتواند محل ذخایر بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا را راستیآزمایی کند. او تأکید کرد هیچ توجیه غیرنظامی معتبری برای این حجم از ذخایر وجود ندارد.
بریتانیا اعلام کرد بهدلیل عدم اجرای تعهدات برجامی، همراه با فرانسه و آلمان، فرآیند بازگشت خودکار تحریمها را مطابق با قطعنامه ۲۲۳۱ فعال کرده است؛ فرآیندی که در ۲۸ سپتامبر تکمیل شد. بر این اساس، تمامی قطعنامههای پیشین شورای امنیت دوباره لازمالاجرا شدهاند.
آلمان و اسلوونی؛ تأکید بر پاسخگویی حکومت ایران
نماینده آلمان گفت شورای امنیت در سپتامبر پیام روشنی ارسال کرد که ایران باید بابت نقضهای مداوم برجام پاسخگو باشد. او این اقدام را نشانه عزم جامعه جهانی برای حفظ نظام عدم اشاعه دانست.
نماینده اسلوونی نیز بیاعتنایی ایران به تعهداتش را «غیرقابل قبول» خواند و گفت آژانس از اواسط اکتبر هیچ اطلاعی از ذخایر اورانیوم ایران ندارد؛ وضعیتی که اجرای تعهدات ایران تحت NPT و قطعنامه ۲۲۳۱ را تضعیف کرده است.
مجموع مواضع مطرحشده در شورای امنیت نشان میدهد قطعنامه ۲۲۳۱ بار دیگر به محور فشارهای بینالمللی علیه حکومت ایران تبدیل شده است. محدود شدن بازرسیها، ابهام در سرنوشت ذخایر اورانیوم و فعال شدن مکانیسم ماشه، تصویری از انزوای فزاینده حکومتی را ترسیم میکند که نه شفافیت را میپذیرد و نه پاسخگویی را. این نشست، شکاف عمیق میان ادعاهای رسمی تهران و واقعیتهای گزارششده از سوی نهادهای بینالمللی را عیانتر از همیشه کرد. لازم به یادآوری است که نماینده حکومت آخوندی با برگزاری نشست شورای امنیت مخالفت شدید کرد اما این نشست بصورت رسمی برگزار شد.
