افزایش اعتراضات صنفی در ایران؛ نشانههای بروز اعتراضات سراسری
از اواخر مرداد تا میانهی شهریور ۱۴۰۵، ایران شاهد موج گستردهای از اعتراضات صنفی بوده است. کارشناسان هشدار میدهند بیپاسخی مسئولان به این مطالبات، میتواند دامنهی این اعتراضات را به سطحی فراتر از خواستههای صنفی گسترش دهد.
اعتراضات جویندگان کار؛ از گچساران تا اهواز
روز دوشنبه نهم شهریور ۱۴۰۵، شماری از جویندگان کار در شهرستان گچساران، مقابل پتروپالایشگاه لیشتر تجمع کردند. آنها به روند استخدام این پالایشگاه تازهافتتاحشده معترض بودند.
بر اساس این گزارش، در ویدیوی منتشرشده از این تجمع، تیراندازی نیروهای انتظامی برای متفرقکردن معترضان دیده میشود؛ برخی گزارشها نیز از زخمیشدن یک نفر حکایت دارند. همزمان، در اهواز نیز جوانان جویای کار روستاهای موران و عمیشیه، برای چندمین روز مقابل شرکت کشتوصنعت نیشکر دعبل خزاعی خواستار استخدام شدند.
منابع دیگر نوشتند با ادامهی این اعتراضها و ناتوانی دولت در پاسخگویی به مطالبات، کارکنان رسمی شرکت نفت و گاز پارس در عسلویه و کنگان نیز به جمع معترضان پیوستند.
تجمعات هفتگی بازنشستگان
بازنشستگان یکی از منظمترین اقشار معترض این هفتهها بودهاند. طبق گزارش هرانا، در پانزدهم شهریورماه، شماری از بازنشستگان فرهنگی، مخابرات و تأمین اجتماعی مقابل سازمان تأمین اجتماعی در تهران تجمع کردند.
بازنشستگان تأمین اجتماعی نیز در شهرهای اهواز، شوش، کرمانشاه، رشت و دزفول دست به تجمع زدند. خواستهی اصلی آنها، اجرای کامل مواد نودوشش و صدویازده قانون، اصلاح احکام متناسبسازی حقوق، و رسیدگی به مشکلات معیشتی و درمانی بوده است.
بازنشستگان مخابرات نیز در چند استان، اعتراض خود را به عملکرد دو سهامدار عمدهی این شرکت و اجرانشدن آییننامهی استخدامی سال ۱۳۸۹ اعلام کردند. این تجمعات بهصورت هفتگی و منظم تکرار میشوند.
اعتصاب رانندگان و کارگران صنعتی
نارضایتی صنفی به بخش حملونقل نیز کشیده شده است. طبق گزارش هرانا، روز چهاردهم شهریورماه، رانندگان کامیون در گمرک پیشین به بلاتکلیفی طولانیمدت خود اعتراض کردند؛ برخی رانندگان اعلام کردند خودروهایشان نزدیک به سی روز در انتظار تعیین تکلیف مانده است.
بیشتر بخوانید
اول مهر در دانشگاهها؛ هشدار استادان درباره تعلیق آموزش و پژوهش
همزمان، بخش صنعت نیز با اعتراضهای پراکنده روبهرو بوده است. کارگران شرکتهای وابسته به نیشکر در اهواز با نیروهای امنیتی درگیر شدند و کارگران روزمزد شاغل در واحدهای بهرهبرداری صنعت نفت، به تأخیر چندماهه در پرداخت حقوق و بیمه اعتراض داشتند. این اعتراضات نشان میدهد نارضایتی از تأخیر در پرداخت مطالبات، به بخشهای مختلف اقتصاد کشور تسری یافته است.
زمینهی مشترک: بحران اقتصادی و بیپاسخی حاکمیت
برخی منابع خبری در گزارش خود نوشتند افق زندگی برای بسیاری از شهروندان بهشدت کوتاه شده و برنامهریزی برای آینده، به نگرانی دربارهی خوراک، بدهی و هزینهی فردا تقلیل یافته است. این توصیف، تصویری از عمق فشار اقتصادی بر خانوارهای ایرانی ارائه میدهد.
مرور رویدادهای هفتههای اخیر نشان میدهد اعتراضات صنفی، از گچساران تا اهواز و از تهران تا رشت، ریشهی مشترکی دارند: نارضایتی از تورم، کاهش ارزش پول ملی، بیکاری و تأخیر در پرداخت مطالبات. در هیچیک از این موارد، پاسخ ساختاری یا راهحل مشخصی از سوی نهادهای مسئول اعلام نشده است.
هشدار دربارهی گسترش دامنهی اعتراضات
تحلیلگران نسبت به تداوم این روند هشدار میدهند. تکرار هفتگی تجمعات بازنشستگان و جویندگان کار در شهرهای مختلف، بدون پاسخ عملی از سوی سران حکومت، میتواند به گسترش دامنهی اعتراضات به سطح سراسری منجر شود.
بیپاسخی مستمر به مطالبات صنفی، در شرایطی که بحران ارزی و تورم همچنان ادامه دارد، ریسک تبدیل نارضایتیهای پراکنده به یک جریان اعتراضی گستردهتر را افزایش میدهد. تجربهی اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، که از همین بازارهای تهران آغاز شد، نشان میدهد چنین جرقههایی میتوانند بهسرعت فراتر از مطالبات اقتصادی اولیه گسترش یابند. تا زمانی که پاسخ ساختاری به این مطالبات داده نشود، احتمال تکرار و گسترش چنین روندی همچنان باقی میماند.
منابع
تیراندازی ماموران انتظامی به سوی جوانان جویای کار در شهرستان گچساران — ایرانوایر ۹ شهریور ۱۴۰۵
دستکم ۱۰ تجمع اعتراضی برگزار شد — خبرگزاری هرانا
۱۰ تجمع اعتراضی برگزار شد (به نقل از هرانا، ایلنا و اتحادیه آزاد کارگران ایران) — ملیون ایران ۱۵ شهریور ۱۴۰۵
برگزاری تجمعات اعتراضی بازنشستگان شرکت مخابرات در برخی از شهرهای کشور — اخبار روز ۱۰ شهریور ۱۴۰۵
