به قلم نظام میرمحمدی – حقوقدان و کارشناس مسایل ایران
تشکیل دولت جدید ایران، به ریاست مسعود پزشکیان، با توجه به سیطره همیشگی علی خامنه ای بر فرآیندهای کلیدی کشور، نشان‌دهنده تسلط کامل ولی‌فقیه بر امور اجرایی و قانونگذاری و قضایی کشور است. انتخاب اعضای کابینه، که به‌طور علنی تحت نظر و با تأیید خامنه ای صورت گرفته، به‌خوبی بیانگر این واقعیت است که پزشکیان، در حقیقت، تنها یک مهره در بازی بزرگتر است که توسط ولی‌فقیه هدایت می‌شود.
کابینه‌ای که خامنه ای تشکیل داد!
بر اساس اظهارات رسمی جواد ظریف، وزیر خارجه پیشین و معاون راهبردی پزشکیان و تأکیدات خامنه ای، کاملاً روشن است که کابینه جدید به‌طور مستقیم تحت هدایت و نظارت ولی‌فقیه شکل گرفته است. ظریف که در ابتدا به‌نظر می‌رسید از ترکیب کابینه پزشکیان ناراضی است، به‌طور ناگهانی به سمت معاونت راهبردی بازگشت. این اقدام، به‌عنوان یک شعبده سیاسی، نشان‌دهنده سیاست‌های کنترلی خامنهای است که حتی به جزئی‌ترین مسایل نیز توجه دارد. ظریف به‌طور علنی در پیامی اعلام کرد که با دستور کتبی رئیس‌جمهور، به سمت خود ادامه خواهد داد، در حالی که کیهان خامنهای در یادداشتی تحت عنوان «چند پرده از بی‌صداقتی ظریف» به انتقاد از این تغییرات پرداخت.
بازی دوگانه خامنه ای و پزشکیان
اعلام کابینه جدید با ادعای استقلال پزشکیان و در عین حال تأکید خامنهای بر نظارت و تأیید کامل او، نهادهای دولتی را به نوعی متناقض و در تضاد با هم نشان داد. خامنه ای به‌طور رسمی از کابینه پزشکیان دفاع کرده و آن را «موفقیت بزرگ» نامید. در این میان، پزشکیان به‌طور علنی از نحوه انتخاب وزرا و هماهنگی‌های انجام‌شده با ولی‌فقیه صحبت کرد، که به‌نظر می‌رسد این اظهارات نه تنها گواهی بر تسلط خامنهای بر کابینه، بلکه نقشی استراتژیک در انحراف افکار عمومی از واقعیت‌های پشت پرده دارد.
کیهان، روزنامه وابسته به خامنهای، با تحلیل‌های خاص خود، سعی در پنهان‌سازی واقعیت‌های پشت پرده دارد. این روزنامه در یادداشت‌های خود به نقد وزیر امور خارجه و کابینه پرداخت و به‌طور ضمنی به مشروعیت‌زدایی از انتخاب‌های پزشکیان روی آورد. این روزنامه در یادداشت روز خود، به انتقاد از عراقچی، وزیر امور خارجه، پرداخته و او را به خاطر عدم صراحت در بیان وضعیت برجام مورد انتقاد قرار داد. این تحلیلها، در حقیقت، بخشی از تلاش‌های کیهان برای حفظ ظاهر و پوشاندن بحران‌ها و چالش‌ها در برابر واقعیت‌های سیاسی هستند.
پس از اظهارات جنجالی پزشکیان در مجلس، که به‌طور علنی به تسلط خامنه ای بر انتخاب‌های کابینه اشاره داشت، انتقادات شدیدی از سوی حامیان رژیم و رسانه‌های وابسته به آن مطرح شد. حسین شریعتمداری، نماینده خامنه ای در روزنامه کیهان، در یادداشتی به انتقاد از پزشکیان پرداخت و او را به عدم دقت در بیان واقعیت‌ها و به خطر انداختن جایگاه ولایت فقیه متهم کرد. این واکنش‌ها، به‌ویژه در شرایطی که خامنه ای به‌طور رسمی از کابینه حمایت کرده است، به‌طور واضح نشان‌دهنده تلاش‌های صورت‌گرفته برای پنهان‌سازی واقعیت‌های سیاسی است.
موضع‌گیری دو پهلوی خامنهای
خامنه ای در دیداری که روز ۲۷آگوست (۶شهریور ۱۴۰۳) با کابینه پزشکیان داشت در مورد اعضای کابینه گفت «بنده برخی از اعضای کابینه را براساس لیست پیشنهادی تأیید، برخی را تأکید و برخی را هم اظهارنظر نکردم»!
هم‌چنین خامنه ای با نگرانی در مورد وضعیت کشور خطاب به پزشکیان گفت: «نقض حکمرانی قابل قبول نیست. کشور در اختیار شما است و در قبال آن وظیفه و مأموریتی دارید و نباید اجازه دهید حکمرانی شما را نقض کنند»!
در همین زمینه
نتیجه‌گیری:
تشکیل کابینه جدید ایران تحت هدایت و نظارت کامل خامنه ای، نشان‌دهنده استمرار تسلط ولی‌فقیه بر کلیه مسایل و امور اصلی کشور است. اعضای کابینه، به‌طور مستقیم و یا با اشاره خامنه ای انجام شده و پزشکیان، به‌عنوان رئیس‌جمهور جدید، تنها در چارچوب این سیستم عمل می‌کند. انتقادات مطرح شده در رسانه‌ها و واکنش‌های سیاسی به این واقعیت‌ها، نشان‌دهنده فضای پیچیده و متناقض سیاست داخلی ایران است که در آن، خامنه ای با اعمال فشار و کنترل‌های خود، تلاش می‌کند تا به ثبات و انطباق مطلوب خود دست یابد.
این دست و پا زدن‌ها و تلاش‌ها ناشی از بحرانی است که خامنه ای با از دست دادن ابراهیم رئیسی به آن گرفتار شده است. چون رئیسی هیچ شکافی در بالای هرم قدرت و اجرای فرامین خامنه ای نداشت و خامنه ای بدون نگرانی خط خالص سازی و از دورخارج کردن کسانی که با ولایت فقیه کمترین زاویه را داشتند، به پیش می‌بُرد. اما در شرایط کنونی خامنه ای برای پیش بردن چنین خطی با مشکلات جدی مواجه است که برخی از این مشکلات بارز می‌شوند و برخی نیز به‌صورت آتش زیرخاکستر هستند تا روزیکه فوران کنند.
شکل گیری اعتراضات و اعتصاب‌های اقشار مختلف جامعه در یک‌ماه اخیر از جمله اعتراض‌ها و اعتصاب‌های پرستاران، اعتراض‌های کارکنان نفت و گاز در اهواز (استان خوزستان)، اعتراض‌های گندمکاران در بسیاری از شهرها و روستاها به‌دلیل خرید دسترنج کشاورزان زحمت‌کش با قیمت بسیار ارزان توسط دولت، اجتماعات و اعتراضات بازنشستگان در بسیاری از شهرها به‌دلیل کمی حقوق بازنشستگی و عدم کفایت آن برای حداقل معیشت و… ناشی از شکافی است که در هرم قدرت ایجاد شده است.
