قطع گاز زمستانی؛ هشدار به مرغداران فراتر از استان‌های شمالی
هشدار قطع گاز دیگر به استان‌های شمالی محدود نیست. مرغداران در استان‌های دیگر نیز از دریافت هشدارهای جدی برای قطع گاز در آبان و آذر خبر می‌دهند. کارگزاران دولت سوخت جایگزین را توصیه می‌کنند، اما گازوئیل هزینه سنگینی دارد و تأمین آن پایدار نیست. این گزارش بر پایه خبرهای ۲۰ مهر ۱۴۰۵ تهیه شده است.
گسترش هشدار قطع گاز به استان‌های دیگر
پیش‌تر خبر محدودیت گاز بیشتر از استان‌های شمالی شنیده می‌شد. مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران گفته بود حدود ۳۳ درصد مرغداری‌های کشور در گیلان، مازندران و گلستان قرار دارند. مسئولان جهاد کشاورزی گیلان نیز واحدها را به آمادگی برای سوخت دوم فراخوانده‌اند.
اکنون نشانه‌های مشابهی در استان‌های دیگر دیده می‌شود. وزارت جهاد کشاورزی در نامه‌ای رسمی خواسته واحدهای مرغداری فاقد سوخت ذخیره شناسایی و به ادارات سوخت معرفی شوند. این نامه از آذربایجان غربی نقل شده و مشابه آن در برخی استان‌ها نیز مطرح است.
بر پایه همین نامه، پس از پایان مهر امکان تحویل سوخت ذخیره وجود نخواهد داشت. واحدهای اجداد، مرغ مادر گوشتی، نیمچه گوشتی و تخم‌گذار در جامعه هدف‌اند. در خراسان رضوی نیز مرغداران از هشدار برای ذخیره سوخت زمستانی سخن می‌گویند.
فشار گازوئیل بر مرغداران
کارگزاران حاکمیتی می‌گویند مرغداران باید به فکر سوخت جایگزین باشند. در توصیه‌های رسمی، گازوئیل مهم‌ترین گزینه است. اما یک مرغدار سبزواری قیمت سوخت جایگزین را لیتری ۴۱ هزار تومان نقل کرده است.
به گفته او، یک واحد ۵۰ هزار قطعه‌ای دست‌کم روزانه ۵۰۰ لیتر گازوئیل نیاز دارد. برای فصل سرد حدود ۶۰ هزار لیتر لازم می‌شود و او هزینه آن را نزدیک ۲ میلیارد تومان می‌داند. محاسبه ساده ۶۰ هزار لیتر در ۴۱ هزار تومان، حدود ۲.۵ میلیارد تومان می‌شود.
بیشتر بخوانید
شالیزارهای دره‌رود در اردبیل زیر آب؛ چرا برای مهار سیلاب پیش‌بینی و برنامه‌ریزی نشد؟
او از تعهدنامه‌ای نیز می‌گوید که هنگام صدور مجوز امضا می‌شود. به گفته او، این برگه مسئولیت تأمین نشدن سوخت زمستانی را بر دوش مرغدار می‌گذارد. سهمیه سوخت نیز بین یک تا ۱.۵ لیتر برای هر جوجه عنوان شده است.
تجهیزات و ناپایداری تأمین سوخت
بسیاری از مرغداران تجهیزات گازوئیلی خود را سال‌هاست جمع کرده‌اند. بازگرداندن این تجهیزات به مدار، زمان و هزینه می‌خواهد. بر پایه گزارش‌ها، برخی واحدها در سال‌های گذشته به دلیل قطعی گاز تولید خود را از دست داده‌اند. در گیلان نیز گفته شده داشتن مخزن یا گازوئیل به‌تنهایی کافی نیست.
تجهیزات باید قابلیت کار با سوخت دوم را داشته باشند. مخزن، مسیر انتقال، مشعل، سامانه گرمایش و برق اضطراری هم باید آماده باشد. یکی از مرغداران می‌گوید برای هر سالن به ۴ تا ۵ جت‌هیتر نیازمند است.
دما تا ۱۵ روزگی باید ۳۲ درجه باشد و سپس هر دو سه روز یک درجه کاهش می‌یابد. رئیس انجمن صنفی گوشت سفید سبزوار می‌گوید سوخت جایگزین کافی در اختیار مرغداران قرار نمی‌گیرد. مهلت محدود تحویل سوخت ذخیره بر همین نگرانی می‌افزاید.
زیان تولید پیش از فصل سرد
هزینه سوخت زمستانی بر مرغدارانی می‌افتد که اکنون هم زیان می‌دهند. مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی قیمت تمام‌شده هر کیلوگرم مرغ را حدود ۲۵۰ هزار تومان برآورد کرده است. قیمت فروش بازار ۱۵۰ تا ۱۷۰ هزار تومان و در برخی استان‌ها ۱۸۰ هزار تومان است.
او زیان روزانه بدنه تولید را ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیارد تومان می‌داند. مرغدار اهل سبزوار گفته است قیمت نهایی ۲۶۰ هزار تومان و خرید توسط واسطه‌ها ۱۶۰ هزار تومان است. بنابراین زیان هر کیلوگرم بین ۸۰ تا ۹۰ هزار تومان اعلام شده است. این وضع دوماهه است.
خوراک دام حدود ۷۳ درصد قیمت تمام‌شده را تشکیل می‌دهد. هزینه دارو و واکسن در یک دوره ۴۵ تا ۶۰ روزه ۱۰۰ درصد افزایش یافته است. نرخ ارز تالار دوم نیز در کمتر از یک هفته از ۱۶۰ هزار به ۱۷۲ هزار تومان رسیده است.
پیامد برای تولید و معیشت
زیان‌ها از هم‌اکنون تولید را کوچک کرده است. به گفته رئیس انجمن صنفی سبزوار، زیان‌ها از چندصد میلیون تومان به ارقام میلیاردی رسیده است. مرغدار سبزواری می‌گوید جوجه‌ریزی او از ۸۰ هزار به ۳۷ هزار قطعه رسیده است. او کارگران خود را از ۱۰ نفر به ۳ نفر کاهش داده و ۷ نفر بیکار شده‌اند.
به گفته او، یک واحد ۲۰ هزار قطعه‌ای برای هر دوره نزدیک ۹ میلیارد تومان سرمایه در گردش می‌خواهد. رئیس انجمن صنفی سبزوار از ورشکستگی یا خروج بسیاری از واحدها خبر می‌دهد. تولید ماهانه جوجه یک‌روزه کشور نیز حدود ۱۴۰ میلیون قطعه گزارش شده است. خرید ۳۳۵ هزار تومانی مرغ منجمد، به گفته مدیرعامل اتحادیه، پس از کسورات حدود ۲۱۰ تا ۲۱۵ هزار تومان می‌شود.
بازتاب بر بازار و سفره مردم
اکنون قیمت مرغ پایین است و قدرت خرید خانوارها کاهش یافته است. ظرفیت تولید سالانه بیش از ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تن، و نیاز کشور کمتر از ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تن برآورد شده است. مدیر جهاد کشاورزی سبزوار، افت قدرت خرید را دلیل تخلیه نشدن کامل بازار می‌داند.
با این حال، فعالان صنفی هشدار می‌دهند خروج واحدها عرضه را کم می‌کند. به گفته آنان، کاهش تولید در فصل سرما می‌تواند جهش قیمت مرغ را در ماه‌های آینده به همراه داشته باشد. مصرف‌کننده نهایی بیشترین آسیب را خواهد دید.
در گیلان اما گفته شده اثر محدودیت گاز بر قیمت مرغ قطعی نیست. اگر سوخت دوم به‌موقع تأمین شود، اثر بر تولید کمتر خواهد بود. این استان در سه ماه نخست ۱۴۰۵ بیش از ۷۰ هزار تن گوشت مرغ تولید کرده است. مرغداران گیلان پیش‌تر از دشواری تأمین سرمایه در گردش سخن گفته‌اند.
منابع
- ۱. هشدار به مرغداران درباره قطعی گاز در برخی مناطق و ذخیره سوخت، سایت طلا. ۱۹ مهر ۱۴۰۵
- ۲. گاز مرغداری‌های گیلان از اول مهر محدود می‌شود؛ سوخت دوم را جدی بگیرید؛ خطر وقفه در تولید مرغ، نبض قیمت. ۱ مهر ۱۴۰۵
- ۳. مرغ زیر قیمت تمام‌شده؛ مرغداران روزانه ۷۰۰ میلیارد تومان زیان می‌کنند، خبرگزاری دانشجو. ۱۲ مهر ۱۴۰۵
