استبداد از ترس مردم و پراکندگی مخالفانش نیرو میگیرد. ممکن است میلیونها نفر از وضع موجود ناراضی باشند، اما تا زمانی که این نارضایتی به اعتماد، همکاری و هدف مشترک تبدیل نشود، حکومت میتواند هر بخش از جامعه را جداگانه زیر فشار بگذارد. پرسش اساسی این است: چگونه میتوان شجاعتهای پراکنده را به قدرتی ماندگار تبدیل کرد؟ اعتراضات مردم ایران بارها نشان داده است که اراده تغییر در جامعه زنده است. زنان، جوانان، دانشجویان، کارگران، معلمان و بازنشستگان، هر یک به شکلی در برابر بیعدالتی ایستادهاند. با این همه، چگونه میتوان فداکاری ها و هزینههای سنگین مبارزه را به دستاوردهایی تبدیل کرد که با فروکش کردن یک موج اعتراضی از میان نروند؟ پاسخ را باید در پیوند میان شجاعت، آگاهی و سازمانیافتگی جست و جو کرد. اعتراض، آغاز راه است اعتراض خود جوش میتواند سکوت را بشکند، ترس را عقب براند و به مردم نشان دهد که در خواسته هایشان تنها نیستند. این لحظه ها ارزشمندند؛ اما ادامه راه به پیوند، تقسیم مسئولیت و پیگیری نیاز دارد. حکومت سرکوبگر از ساختار، منابع، تقسیم کار و تجربه برخوردار است. در برابر چنین دستگاهی، شجاعت فردی زمانی اثر ماندگار پیدا میکند که تجربه ها منتقل شوند، گروه های اجتماعی با یکدیگر ارتباط داشته باشند و هدف های مشترک روشن باشند. بدون این پیوندها، هر موج تازه ناچار میشود بخشی از راه پیموده شده را دوباره طی کند. سرکوب می کوشد مردم را منزوی و فرسوده کند. سازمان یافتگی به آنان امکان میدهد از تجربه ها بیاموزند، از یکدیگر پشتیبانی کنند و خواسته هایشان را پیوسته دنبال کنند. هرچه مشارکت گسترده تر و مسئولیتها روشن تر باشد، توان یک جنبش برای تحمل فشار و ادامهٔ فعالیت نیز بیشتر میشود.
تشکیلات، حافظه و توان جمعی جامعه است
قدرت تشکیلات را باید در توان آن برای حفظ تجربه، پرورش نیرو، اصلاح اشتباه و تداوم همکاری سنجید. تجربهای که به دیگران منتقل نشود، ممکن است با کنار رفتن یک فرد از دست برود. مسئولیتی که تنها بر دوش یک نفر باشد، مجموعه را آسیب پذیر میکند. وقتی دانش، ابتکار و مسئولیت میان افراد بیشتری جریان داشته باشد، یک حرکت سازمان یافته بهتر می تواند در برابر فشار دوام بیاورد و مسیر خود را ادامه دهد. چنین حرکتی همچنین میتواند میان مطالبات بخش های مختلف جامعه پیوند برقرار کند. دستمزد عادلانه کارگر، آزادی دانشجو، برابری زن و حق برخورداری از زندگی شایسته، با شیوه اداره کشور و پاسخ گویی صاحبان قدرت ارتباط دارند. شناخت این پیوند، زمینه همبستگی را فراهم میکند؛ همبستگی ای که در آن، هیچ بخش جامعه در برابر بیعدالتی تنها نماند.
سازمانیافتگی باید با دموکراسی همراه باشد
بیشتر بخوانید
بحران بنزین؛ از بنبست اقتصادی تا آژیر قیام!
سازمانیافتگی بهخودیخود تضمین کننده آزادی نیست. ساختاری که پرسش را برنتابد، نقد را خیانت بداند و مسئولانش پاسخ گو نباشند، در معرض بازتولید همان مناسباتی قرار میگیرد که با آن مبارزه میکند. تشکیلاتی که برای آیندهای دموکراتیک تلاش میکند، باید از امروز حق رأی، امکان بیان اختلاف نظر، مشارکت در تصمیم گیری و برابری زنان را در عمل به رسمیت بشناسد. مسئولیت ها باید روشن باشند و راه نقد، ارزیابی و اصلاح باز بماند. انضباط زمانی به نیرویی پایدار تبدیل میشود که بر آگاهی، اعتماد و پذیرش مسئولیت استوار باشد. اعضا باید بتوانند در شکل گیری تصمیم ها نقش داشته باشند و دربارهٔ نتایج آن ها پرسش کنند. اعتبار یک نیروی سیاسی، هم به ایستادگیاش در برابر استبداد وابسته است و هم به شیوهای که قدرت را در درون خود پاسخ گو نگه میدارد.
جوانان؛ شریک تصمیم و سازنده آینده
جوانان به اندازه سهمی که در اعتراض و ایستادگی دارند، باید در تدوین برنامه، تصمیمگیری و ارزیابی عملکرد نیز نقش داشته باشند. اعتماد به نسل جوان، با سپردن مسئولیت واقعی و پذیرفتن حق انتخاب و نقد او معنا پیدا میکند. انجمن های مستقل، تشکل های صنفی، فعالیت های دانشجویی و همکاری های مدنی، عرصه هایی برای پرورش همین توان جمعیاند. افراد در این تجربه ها میآموزند چگونه یکدیگر را بشنوند، اختلاف ها را حل کنند، از حقوق دیگران دفاع کنند و پاسخ گوی تصمیم های خود باشند. این تجربه ها برای آیندهٔ ایران نیز ضروری اند. کنار رفتن یک حکومت، بهتنهایی مانع تمرکز دوبارهٔ قدرت نمیشود. جامعهای که تشکل های مستقل، تجربه مشارکت و توان دفاع جمعی از حقوق خود را داشته باشد، برای پاسداری از آزادی پس از تغییر آماده تر است. شجاعت مردم ایران بارها آشکار شده است. وظیفه امروز، گسترش پیوندهایی است که این شجاعت را حفظ کنند و به ارادهای مشترک برای تغییر تبدیل سازند. آینده آزاد ایران به توان مردم برای همکاری، سازمان یابی و مشارکت در تعیین سرنوشت خویش وابسته است. جرقه، تاریکی را میشکافد؛ اما روشن ماندن راه، به مردمی نیاز دارد که پیوندشان از لحظه اعتراض فراتر برود.








