تالاسمی و داروی ۱۰۰ میلیون تومانی، ۲ درد برای یک پیکر بیمار و رنجور و احتمال خودکشی
تالاسمی برای بیمار فقط یک بیماری مزمن نیست؛ درمان آن به برنامه‌ای مستمر و وابسته به دارو، مراقبت و پایش پزشکی نیاز دارد. اکنون گزارش تازه انجمن تالاسمی از عبور هزینه ماهانه درمان هر بیمار از ۱۰۰ میلیون تومان خبر می‌دهد. یونس عرب، مدیرعامل انجمن تالاسمی، گفته است بخش عمده این هزینه عملاً از جیب بیمار پرداخت می‌شود. این رقم، هزینه بیماری را از یک مسئله درمانی به یک فشار اقتصادی مستمر برای خانواده تبدیل کرده است.
افزایش هزینه در زنجیره دارو و درمان
بر اساس گزارشی که ۱۶ مهر ۱۴۰۵ منتشر شد، مدیرعامل انجمن تالاسمی افزایش هزینه درمان را با تغییرات ارزی و حذف ارز ترجیحی مرتبط دانسته است. طبق این گزارش، ارز ترجیحی دارو و تجهیزات پزشکی از آذرماه ۱۴۰۴ متوقف شده است. همچنین برای برخی اقلام دارویی، افزایش قیمت ۱۰ تا ۱۲ درصدی ناشی از تغییر نرخ ارز اعلام شده است.
موضوع فقط افزایش قیمت یک دارو نیست. درمان تالاسمی مجموعه‌ای از داروها، آزمایش‌ها، مراجعات تخصصی و مراقبت‌های مستمر را دربرمی‌گیرد. بیمار ممکن است به درمان‌های طولانی‌مدت برای کنترل عوارض بیماری نیاز داشته باشد. بنابراین افزایش قیمت در چند حلقه درمانی، هزینه نهایی خانواده را به‌صورت تجمعی بالا می‌برد.
در برخی اقلام، طبق اظهارات مدیرعامل انجمن تالاسمی، پرداخت از جیب بیمار پس از حذف ارز ترجیحی بیش از ۶۰۰ برابر افزایش یافته است. این عدد، شدت انتقال هزینه به مصرف‌کننده نهایی را نشان می‌دهد.
فشار ارزی بر قیمت دارو
یکی از مسیرهای اصلی افزایش هزینه، وابستگی بخشی از زنجیره دارو به ارز است. وقتی نرخ ارز مبنای تأمین یا واردات تغییر می‌کند، قیمت تمام‌شده مواد اولیه، دارو و تجهیزات نیز تحت فشار قرار می‌گیرد. مدیرعامل انجمن تالاسمی گفته است نرخ ارز مورد استفاده برای داروها از حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تومان در آذرماه ۱۴۰۴ به حدود ۲۷۰ هزار تومان رسیده است.
بیشتر بخوانید
مالباختگان زیر فشار معیشت و اضطراب؛ انتظار طولانی برای روشن شدن سرنوشت سرمایه‌ها
در چنین شرایطی، تأخیر بیمه‌ها در به‌روزرسانی پوشش می‌تواند فاصله میان قیمت واقعی دارو و سهم پرداختی بیمار را بیشتر کند. بیمه‌ها ماه‌ها برای اعمال قیمت‌های جدید در فهرست‌های خود زمان نیاز دارند.
هزینه درمان تالاسمی در برابر درآمد خانواده
هزینه بیش از ۱۰۰ میلیون تومان، برای بسیاری از خانوارها رقم بسیار بزرگی است. این هزینه حدود چهار برابر دستمزد ماهانه بسیاری از کارگران می‌باشد. این مقایسه نشان می‌دهد مسئله فقط افزایش هزینه پزشکی نیست. نسبت هزینه درمان به درآمد، شاخص مهم‌تری برای سنجش فشار اقتصادی است.
وقتی هزینه درمان سهم بزرگی از درآمد را جذب کند، سایر مخارج خانوار تحت فشار قرار می‌گیرند. خوراک، اجاره، آموزش، حمل‌ونقل و هزینه‌های ضروری دیگر در همان بودجه محدود قرار دارند. خانواده ممکن است ناچار شود میان پرداخت هزینه درمان و حفظ سطح مصرف سایر نیازها تعادل دشوارتری برقرار کند.
در خانواده‌های دارای بیمار مزمن، هزینه‌ها معمولاً یک‌باره نیستند. پرداخت‌ها ماهانه و تکرار شونده‌اند و همین ویژگی، فشار اقتصادی را ماندگار می‌کند. بنابراین یک هزینه ۱۰۰ میلیون تومانی فقط یک پرداخت بزرگ نیست؛ می‌تواند به تعهد مالی مستمر تبدیل شود. برخی رسانه‌ها از جمله سلامت‌نیوز اذعان کرده‌اند که در برخی مواقع، هزینه‌های سنگین و خارج از توان درمان یک بیماری، بیمار را به‌سوی خودکشی سوق داده است!
فشار اقتصادی بر روند زندگی بیمار
تالاسمی از بیماری‌هایی است که مدیریت آن به مراقبت مستمر نیاز دارد. بیمار علاوه بر هزینه دارو، ممکن است با هزینه آزمایش، ویزیت، رفت‌وآمد و بررسی‌های تخصصی نیز مواجه باشد.
افزایش پرداخت از جیب می‌تواند ساختار مالی خانواده را تغییر دهد. خانواده‌ای که درآمد محدودی دارد، بخش بیشتری از منابع خود را به درمان اختصاص می‌دهد. در این وضعیت، هر افزایش قیمت دارو مستقیماً از منابع قابل مصرف خانوار کم می‌کند.
از سوی دیگر، بی‌ثباتی قیمت‌ها امکان برنامه‌ریزی مالی را دشوار می‌کند. خانواده نمی‌داند هزینه درمان ماه بعد دقیقاً چه مقدار خواهد بود. این عدم‌قطعیت، فشار اقتصادی را از یک هزینه ثابت به یک ریسک مستمر تبدیل می‌کند.
بدهی بیمه‌ها و مشکل تأمین دارو
طبق گزارش منتشرشده، مدیرعامل انجمن تالاسمی گفته است بیش از ۱۰ ماه از مطالبات برخی داروخانه‌ها پرداخت نشده است. به گفته او، برخی داروخانه‌ها به دلیل حجم پرداخت‌های مبتنی بر نرخ ارز آزاد، امکان تأمین برخی داروها را ندارند.
این مسئله یک زنجیره مالی ایجاد می‌کند. داروخانه با افزایش هزینه تأمین روبه‌رو می‌شود و بیمه نیز با تأخیر پرداخت می‌کند. بیمار در انتهای این زنجیره، با دارویی گران‌تر و توان مالی محدودتر مواجه می‌شود.
در نتیجه، مسئله هزینه تالاسمی فقط به قیمت درج‌شده روی دارو محدود نیست. نرخ ارز، سیاست ارزی، قیمت تمام‌شده، پوشش بیمه و زمان پرداخت مطالبات، همگی در هزینه نهایی نقش دارند.
تقاطع رنج جسمانی و ناتوانی اقتصادی
برای بیمار تالاسمی، هزینه درمان از هزینه‌های اختیاری خانوار جداست. حذف یا کاهش مصرف یک کالای معمولی ممکن است قابل تصور باشد، اما داروی ضروری چنین ویژگی‌ای ندارد. همین تفاوت، افزایش قیمت دارو را از یک فشار مصرفی به یک فشار حیاتی تبدیل می‌کند.
گزارش‌ها همچنین از تشدید بحران هزینه دارو برای بیماران خاص خبر داده‌اند. هزینه بالای درمان تالاسمی، اثر هم‌زمان گرانی دارو، تغییرات ارزی و ضعف پوشش مالی را بر زندگی بیمار نشان می‌دهد.
در این شرایط، بیمار هم‌زمان با عوارض بیماری و پیامدهای اقتصادی آن روبه‌رو می‌شود. خانواده نیز باید هزینه درمان را در کنار تمام هزینه‌های جاری زندگی تأمین کند. عبور هزینه درمان از ۱۰۰ میلیون تومان، وزن اقتصادی بیماری را در بودجه خانوار به‌شکل محسوسی افزایش داده است.
منابع
- ۱. «هزینه داروی بیماران تالاسمی ماهانه به ۱۰۰ میلیون تومان رسید/ رشد ۶۰۰ برابری پرداخت از جیب» سلامت‌نیوز ۱۵ مهر ۱۴۰۵
- ۲. «اگر بی‌توجهی به دارو ادامه یابد، شاهد بحران‌های جبران‌ناپذیر از جمله خودکشی در بیماران خواهیم بود» سلامت‌نیوز ۱۴ مهر ۱۴۰۵
- ۳. «هزینه داروی بیماران تالاسمی ماهانه به ۱۰۰ میلیون تومان رسید» پایگاه خبری پزشکان و قانون، ۱۶ مهر ۱۴۰۵
- ۴. «بیماران خاص زیر فشار؛ هزینه درمان تالاسمی چهار برابر دستمزد ماهانه شد» ایندیپندنت فارسی، ۱۶ مهر ۱۴۰۵
- ۵. «هزینه داروی بیماران تالاسمی به ماهی ۱۰۰ میلیون تومان رسید!» دیدبان ایران، ۱۶ مهر ۱۴۰۵
