اعتصاب سراسری رانندگان کامیون دارای گستردگی جغرافیایی بیشتر از قیام دی ۹۶ بود؛ این اعتصاب دارای تداوم و قدرت تأثیرگذاری بر سایر اصناف بود؛ در این اعتصاب با اعتصاب شکنها مقابله شد.
اعتصاب سراسری رانندگان کامیون روز پنجشنبه ۱۰ خرداد ۹۷ وارد دهمین روز خود شد. در این اعتصاب شاهد صحنههایی بودیم که آنرا از همهی اعتصابات گذشته متمامیز میکند. این تمایز حکایت از همبستگی سراسری این صنف دارد اما از سوی دیگر نشاندهندهی تغییر مرحله حرکتهای اعتراضی عمومیست که از جمله خود را در همبستگی این صنف نیز نشان میدهد.
قیام دی ۹۶
قیام دی ۹۶ در حالی آغاز شد و ادامه یافت که مُهر دو لایحهی اجتماعی بر روی آن خورد؛ نخست فرودستان و بیچیزان که در ابعاد ۱۴۲ شهر در سراسر کشور به میدان آمدند و دوم براندازان که با نفی هر دو جناح اصلاحطلب و اصولگرای نظام پایان ماجرای آنها را خبر دادند.
به عبارت دیگر قیام دی ۹۶ دارای نمای براندازانه با محتوای طبقاتی بود که خود را در دو خواست آزادی و برابری بارز میکرد. همین واقعیت؛ بدنهی کارشناسی نظام را به این نتیجه رساند که در مراحل بعدی قیام که از نظر آنها ادامهاش کاملا مفروض بود شاهد حضور گستردهتر فرودستان و لایههای زیرینتر جامعه خواهند بود؛ امری که به باور آنها شورشها و خیزشهای آتی را از کنترل نظام خارج خواهد کرد. [بهعنوان نمونه: قیام دیماه خطرناکتر از قیام ۸۸؛ جوانان و تهیدستان؛ اوضاعی که از کنترل نظام خارج خواهد شد]
چنین محتوایی که علیه سلطنت ولایت مطلقه فقیه به میدان آمده بود به طور طبیعی اقشار حامل خود را نیز به طور برجسته نمایش میداد؛ جوانان، زنان، بیکاران، کارگران، غارتشدگان؛ اقشاری که تنها نمایندگانش در قیام دی ۹۶ به صحنه آمدند و با اندکی افزایش در مشارکت در قیامهای آتی میتوانند دردسرهای بنیانکن برای نظام ایجاد کنند زیرا اینها اکثریت جامعه ایران را تشکیل میدهند و به اندازه کافی از دلایل براندازانه برای مقابله با نظام برخوردار هستند.
در ماههای پس از قیام دی ماه، قیام در اشکال و ابعاد متنوع ادامه پیدا کرد. روزی نبود که شاهد حرکتهای اعتراضی در نقاط مختلف کشور نباشیم اما چند حرکت بیش از سایرین توجهات را به خود جلب کردند.
سه حرکت اعتراضی برجسته
نخست ایستادگی دراویش گنابادی در خیابان پاسداران تهران که در دو مرحله در بهمن ماه رخ داد. آنها با وجود همهی تهدیدات و مخاطراتی که وجود داشت در برابر تجاوز نیروهای سپاه ایستادگی کردند و در نهایت سپاه تنها با سرکوب شدید توانست آنها را کنار بزند. هرچند بلافاصله تحلیلگران سپاه به میدان آمدند و برای آنکه اذهان نیروهایشان از تمرکز بر دشمن اصلی نظام خارج نشود اعلام کردند که مشکل با دراویش نبود بلکه صحنهگردان ماجرا مجاهدین بودند. [بهعنوان نمونه: دست مجاهدین خلق در درگیری خیابان پاسداران؛ مطرح شده در تحلیل مهدی محمدی]
دوم حرکت کشاورزان اصفهانی بود که از برجستگی خاصی برخوردار شد آنها اعتراضات خود را از اواخر بهمن ماه در پیرامون ورزنه و سایر مناطق شرقی استان اصفهان آغاز کردند. امتداد این اعتراضات به داخل شهر اصفهان نیز کشیده شد. انسجام و تداوم دو مشخصهی اصلی اعتراض کشاورزان بود اما حرکتی که آنها را به عنوان یکی از برجستهترین اعتراضات ماههای اخیر به ثبت داد حضور آنها در نماز جمعه اصفهان و پشت کردن به تریبون آن بود در حالی که شعار میدادند: «#رو_به_میهن_پشت_به_دشمن» [از سر در دانشگاه تهران تا #رو_به_میهن_پشت_به_دشمن]
سوم اعتراضات مردم کازرون بود که از فروردین ۹۷ دور جدید آن آغاز شد. اعتراضات براساس مخالفت مردم شهرستان با تقسیم آن آغاز شد؛ اعتراضاتی که بلافاصله مسیر رادیکالیسم را پیمود در حالی که همچنان اجتماعی و تودهای نیز باقی ماند. مردم کازرون با اشغال صحن نماز جمعه شهر شعار «وای به روزی که مسلح شویم» را سر دادند؛ [مردم کازرون در «نماز جمعه» میگویند: «وای به روزی که مسلح شویم»] شعاری که بی هیچ گفتوگو و تحلیل تنها یک پیام میتواند داشته باشد؛ مسالمت با این نظام سرانجام ندارد.
ایستادگی مردم کازرون در برابر تهاجم نیروهای سپاه در ۲۶ اردیبهشت و پس از آن دستکم سه شهید بر جای گذاشت؛ این ایستادگی به روشنی نشان داد که مردم کازرون تنها شعار نمیدهند. در تشییع شهدای کازرون شعار «مرگ بر یزید دوران» مخاطبی غیر از خامنهای نمیتوانست داشته باشد.
چنین روحیهای در ایستادگی مردم کازرون بود که مقامات نظام را بر آن داشت که اذعان کنند حرکت کازرون محصول کار مشترک مجاهدین و معتمدین محلی بوده است. [چه کسانی قیام کازرون را به راه انداختند؟]
ویژگیهای اعتصاب سراسری رانندگان کامیون
در چنین متن و مقدمهای است که با شروع خرداد شاهد حرکت سراسری رانندگان کامیون میباشیم؛ اعتصابی که تنها با اتکا به خواستهای صنفی آغاز شد اما از آنجایی که هیچ موضوعی در برابر سلطنت ولایت مطلقه فقیه نمیتواند دارای پیام سیاسی نباشد این حرکت نیز بیش از هرچیز پیام سیاسی و براندازانهی خود را برجسته کرد.
برپایی یک اعتصاب سراسری که تا همین روز یعنی ۱۰ خرداد ۹۷ دهمین روز خود را پشت سر گذاشته است پدیدهای کمنظیر است و به روشنی نشان میدهد که مرحلهی اعتراضات اجتماعی تغییر کرده است.
افزون بر تداوم این اعتصاب، دامنهی آن بسیار قابل توجه است و تقریبا بخشی از ایران نبود که شاهد پیوستن رانندگان کامیون به اعتصاب نباشد؛ ابعاد سراسری این اعتصاب حتی از ابعاد قیام سراسری دی ۹۶ نیز گستردهتر بود.
اعتصاب رانندگان کامیون به خاطر نقش بسیار کلیدی که در نقل و انتقال در درون کشور دارند سایر اصناف را نیز تحت تأثیر قرار داد و شاهد بودیم که در برخی نقاط رانندگان اتوبوس و رانندگان تاکسی نیز با آنها اعلام همبستگی و همراهی کردند.
نکتهی دیگری که برجستگی خاصی به اعتصاب رانندگان کامیون میداد مقابلهی آنها با افراد اعتصاب شکن بود. در همهی کشورهای دنیا هنگامی که اتحادیههای کارگری اعلام اعتصاب میکنند بعضا افرادی هستند که به دلایل مختلف با اعتصاب همراهی نمیکنند. کارگران همیشه روشهای مقتضی برای برخورد با این دسته که به عنوان «اعتصاب شکن» شناخته میشوند را در پیش میگیرند زیرا این دسته برخلاف منافع عمومی همصنفان خود با صاحبان قدرت و سرمایه سازش میکنند و معیشت و زندگی سایرین را در مخاطره قرار میدهند.
در ایران در فقدان اتحادیههای آزاد و مستقل کارگری؛ اعتصابات همواره از شکنندگی خاصی برخوردار بوده است به این صورت که با اخراج کارگران یا بیاعتنایی به آنها توسط اصحاب قدرت، صفوف آنها در معرض تزلزل قرار میگرفت. همچنین لشکر بیکاران و امکان جایگزین شدن کارگران توسط آنها همواره قدرت چانه زنی را از کارگران سلب میکرده است. همین امور مانع از آن میشد که در بسیاری موارد همهی کارگران یک صنف یا کارخانه یا کارگاه به اعتصاب بپیوندند.
این بار اما شاهد بودیم که رانندگان اعتصابی علاوه بر آنکه در برابر نظام ایستادند بلکه شکافها و فرصتطلبیها در درون صفوف خود را نیز نشانه گرفتند. آنها در برابر کسانی که به خاطر ترس یا تطمیع یا هر دلیل دیگر به سایر همصنفان خود پشت کرده و اعتصاب را شکسته بودند بیواکنش نمادند و به روشهای مقتضی دست به مقابله زدند.
اعتصاب سراسری رانندگان کامیون با ویژگیهایی که برای آن برشمرده شد در قدم نخست این پیام را به نظام سلطنت ولایت مطلقه فقیه میدهد که با سطح جدیدی از اعتصاب مواجه شده است که پیشتر تجربهی آنرا نداشته است.
اما پیام مهمتر این است که اعتصابات و اعتراضات بعدی از این هم برای نظام جدیدتر و سهمگینتر خواهند بود. و تازه اینها از نتایج سحر است…
در همین زمینه:







