پیشرفت تکنولوژی برای تامین آب آشامیدنی در حال گسترش است. محققان دانشگاه امآیتی (MIT) دستگاه نمکزدایی قابل حملی طراحی کردهاند که میتواند با تبدیل آب دریا به آب آشامیدنی، چالش آبرسانی در مناطق دورافتاده و کممنابع را سادهتر کند. این دستگاه تنها ۱۰ کیلوگرم وزن دارد و بدون استفاده از فیلتر یا پمپ فشار قوی، با کمک نیروی الکتریکی قادر به تصفیه آب و حذف نمکها و ذرات آلوده است. این دستگاه کوچک و کممصرف، که تنها به انرژیای معادل شارژر موبایل نیاز دارد، حتی میتواند توسط یک پنل خورشیدی کوچک که بهآسانی قابل حمل است نیز تغذیه شود.
شیوه عملکرد و تکنولوژی بدون فیلتر دستگاه تهیه آب آشامیدنی
این دستگاه برای تهیه آب آشامیدنی با استفاده از تکنیکهای جدید نمکزدایی و تصفیه، شامل “پلاریزاسیون غلظت یون” (ICP)، که توسط گروه پژوهشی هان توسعه یافته، عمل میکند. در این روش، بهجای فیلتر کردن فیزیکی آب، میدان الکتریکی به غشاهای خاصی اعمال میشود تا ذرات باردار، از جمله نمکها، باکتریها و ویروسها، به جریان دوم آب منتقل و سپس تخلیه شوند. این دستگاه بهطور خاص بدون نیاز به پمپهای فشار بالا عمل میکند و انرژی بسیار کمتری مصرف میکند. برای تضمین کیفیت بیشتر، محققان از فرآیند مکمل “الکترودیالیز” نیز استفاده کردند که در آن، یونهای باقیمانده از آب بهطور کامل حذف میشوند و سطح تمیزی آب را ارتقاء میدهند.
در همین زمینه
مزیتها و قابلیتهای دستگاه
این سیستم نوین بدون نیاز به تعویض فیلترها، نیاز به نگهداری طولانیمدت و هزینههای اضافی را به میزان چشمگیری کاهش میدهد. طراحی فشرده و هوشمند این دستگاه امکان استفاده آسان برای افراد غیرمتخصص را فراهم میکند و کاربران تنها با فشار یک دکمه میتوانند فرایند نمکزدایی و تصفیه را آغاز کنند. دستگاه همچنین به اپلیکیشن گوشی هوشمندی متصل میشود که کاربر را از وضعیت شوری و مصرف انرژی دستگاه آگاه میکند. از ویژگیهای این دستگاه تهیه آب آشامیدنی، ارائه آبی با کیفیتی بالاتر از استانداردهای سازمان بهداشت جهانی (WHO) است که میتواند به راحتی در مناطق دورافتاده مانند جزایر، کشتیها، یا حتی در شرایط اضطراری و عملیات نظامی به کار گرفته شود.
آزمایشهای عملی و نتایج مثبت
پژوهشگران پس از آزمایشهای آزمایشگاهی موفق شدند دستگاه را در شرایط واقعی و در ساحل کارسون بوستون آزمایش کنند. در این آزمایش، دستگاه توانست در کمتر از ۳۰ دقیقه آب دریا را به آب آشامیدنی با کیفیت تبدیل کند که این آزمایش نخستین اجرای دستگاه در محیط بیرون بود و نتایج آن بسیار موفقیتآمیز ارزیابی شد. بهگفته محققان، این دستگاه قادر است مواد جامد معلق را تا ده برابر کمتر از حد مجاز بهداشتی کاهش دهد و آب تولید شده نیز استانداردهای سازمان بهداشت جهانی را پشت سر گذاشت.
این دستگاه در حال حاضر با سرعت تولید ۰.۳ لیتر در ساعت و مصرف انرژی ۲۰ واتساعت به ازای هر لیتر آب عمل میکند. با این وجود، محققان قصد دارند تا با بهبود فرآیندهای بهینهسازی انرژی، میزان تولید آب و بازدهی انرژی را افزایش دهند. دکتر یون، یکی از محققان، در نظر دارد تا این فناوری را از طریق یک استارتاپ تجاریسازی کند و در دسترس عموم قرار دهد.
چالشهای پیش رو و پتانسیل توسعه
با وجود موفقیتهای اولیه، این پروژه هنوز با چالشهایی مواجه است. بهگفته نیدال هلال، استاد مهندسی و مدیر مرکز تحقیقات آب دانشگاه نیویورک، اثرات رسوب مواد بر غشاها در صورت کدورت بالای آب ممکن است هزینههای انرژی و نگهداری را افزایش دهد. بنابراین، یافتن راهکارهایی برای استفاده از مواد ارزانتر و مقاومتر میتواند به کاهش هزینههای تولید و نگهداری دستگاه کمک کند. محققان امیدوارند بتوانند این دستگاه آب آشامیدنی را کارآمدتر و بادوامتر کنند تا برای استفاده طولانیمدت در شرایط مختلف جغرافیایی و اقلیمی مناسب باشد.
دستگاه نمکزدایی جدید MIT میتواند تحولی چشمگیر در تامین آب آشامیدنی سالم و پایدار برای مناطق دورافتاده و کممنابع ایجاد کند. فناوری بدون فیلتر و کارایی بالا در حذف آلودگیها، آن را به راهحلی مناسب برای بحران جهانی آب تبدیل کرده است. این پروژه با تامین بودجه از مراکز معتبر پژوهشی پیشرفت کرده است و همچنان جای توسعه و بهینهسازی دارد.







