از آغاز تاسیس دانشگاه در ایران، دانشجویان و دانشگاه نقش تاثیر گذاری در حیات سیاسی مردم ایران داشته‌اند. سران رژیم تلاش زیادی کردند که جنبش دانشجویی را سوزانده وخاکسترش را بر باد دهند ولی قیام۱۴۰۱ مشخص کرد که در جامعه ایران با سابقه ۱۲۰سال مبارزه با شاه و شیخ؛ هیچ عنصر مبارزاتی نه می‌میرد و نه خاکستر می‌شود و مجددا در سرفصلی می‌روید. چه گوارا گفته بود: «آن‌ها ما را دفن کردند تا بپوسیم ولی نمی‌دانستند که ما بذر بودیم و جوانه زدیم.»
در جریان قیام۱۴۰۱؛ دانشگاه که از خاکستر خودش برخاسته بود به کانون شورش علیه اختناق و دیکتاتوری حاکم تبدیل شد و نقش موتور را در این قیام برای همه مردم ایران ایفا کرد.
می‌دانیم که دانشگاه در زمان شاه در خط مقدم نبرد با شاه قرار داشت و شهدای زیادی را تقدیم کرد. دانشگاه در ۴۳سال گذشته در نبرد با شیخ نیز قریب به ۴۲درصد شهیدان یعنی بالاترین رقم شهدا را تقدیم راه آزادی کرد.
براساس مطالعات انجام شده از لیست منتشر شده ۲۰هزار شهید از ۱۲۰هزار شهید مقاومت ایران که در جریان مبارزه ۴۳ساله با رژیم به شهادت رسیده‌اند، ۲۳۰تن از این شهیدان، دارای درجه دکترا و یا استادی دانشگاه را داشته‌اند. ۷۳۴تن لیسانسیه علوم مختلف بوده‌اند، ۴۰۱۰تن فارغ‌التحصیل و ۳۵۱۰ دانشجوی دانشگاه‌های کشور یا خارج از کشور بوده‌اند. این رقم بسیاری بالایی است و نشان‌دهنده آن است که اقشار آگاه و تحصیل کرده ایران بیشترین سهم را در نبرد قهرآمیز مردم ایران علیه استبداد مذهبی داشته‌اند.
درجریان قیام ۱۴۰۱ نیز شمار زیادی از شهیدان از میان دانشجویان و فارغ‌التحصیلان و نیز دانش‌‌آموزان بودند. در این فهرست اسامی و مشخصات تعدادی از این شهیدان را می‌آوریم:
در همین زمینه
دانشجویان نسل شورش‌گر، اعتراضات گسترده در دانشگاه‌ها
اسامی شماری از دانشجویان شهید در جریان قیام۱۴۰۱
بهناز افشاری: ۲۳ساله ـ رتبه ۲۲کنکور سراسری ـ تاریخ و محل شهادت: تهران ۴آبان ۱۴۰۱.
امید زارع مویدی: ۱۹ساله ـ دانشجوی دانشگاه رشته تربیت‌بدنی باهنر شیراز ـ تاریخ و محل شهادت: شیراز۲۴آبان۱۴۰۱.
آیلار حقی :۲۳ساله ـ دانشجوی ورودی ۱۳۹۷ دانشگاه علوم پزشکی آزاد تبریز ـ تاریخ و محل شهادت: تبریز ۲۵آبان ۱۴۰۱.
حمیدرضا روحی: ۱۹ساله ـ دانشجوی عمران دانشگاه آزاد شهرقدس ـ تاریخ و محل شهادت: تهران ۲۶آبان ۱۴۰۱
نوید بادپا: ۲۳ساله ـ دانشجوی رشته پزشکی دانشگاه آزاد تهران دانشجوی رشته بیهوشی دانشگاه آزاد ورامین ـ تاریخ و محل شهادت روز دوم آبان ۱۴۰۱.
علیرضا کریمی: ۲۰ساله ـ اهل اسلام‌آبادغرب دانشجوی رشته میکروبیولوژی دانشگاه اراک ـ تاریخ و محل شهادت: اراک ۱۸آبان ۱۴۰۱
نسرین قادری : ۳۵ساله ـ اهل سقز ـ دانشجوی دوره دکتری فلسفه ـ تاریخ و محل شهادت: تهران ۱۳آبان ۱۴۰۱
نگین عبدالملکی: ۲۱ساله ـ اهل قروه کردستان ـ رشته مهندسی پزشکی ورودی۹۹ در دانشگاه صنعتی همدان تاریخ و محل شهادت: همدان۲۰مهر ۱۴۰۱
مهندس رضا اسماعیل‌زاده : دانشجوی دکترای دانشگاه صنعتی شریف، تاریخ و محل شهادت: تهران ۲۲مهر۱۴۰۱
ادریس غریب‌زاده: ۳۸ساله ـ اهل بندرعباس دانشجوی انصرافی ـ تاریخ و محل شهادت: بندرعباس ۲۶آبان۱۴۰۱
مرضیه دشمن زیاری: ۲۲ساله دانشجوی بوشهری اهل شهرستان دیلم که رشته مدیریت بازرگانی دانشگاه شیراز ـ تاریخ و محل شهادت: شیراز ۳آبان ۱۴۰۱
خون‌هایی که تا رسیدن به آزادی از جوشش نخواهد افتاد
محمد شه‌بخش :ساکن بیت آباد دانشجوی دانشگاه آزاد خاش ـ تاریخ و محل شهادت: خاش ۱۳آبان ۱۴۰۱
پرستو مرادخانی : ۲۰ساله ـ دانشجوی دانشگاه آزاد تهران شمال، ساکن گوهردشت تاریخ و محل شهادت: کرج ۱۲آبان ۱۴۰۱
مهرشاد شهیدی‌نژاد، : ۱۹ساله ـ دانشگاه علمی کاربردی رشته هتل‌داری امیرکبیر اراک ـ تاریخ و محل شهادت: اراک ۵آبان ۱۴۰۱
نسیم صدقی : ۲۳ساله ـ دانشجوی دانشگاه ارومیه از شاهین دژ ، تاریخ و محل شهادت: ارومیه ۹آبان ۱۴۰۱
محمدحسن ترکمان :۲۶ساله ـ دانشجوی آمل ـ تاریخ و محل شهادت: آمل ۳۰شهریور ۱۴۰۱
سینا ملایری: دانشجوی پزشکی و فرزند دکتر ملایری از پزشکان با سابقه اراک ـ تاریخ و محل شهادت: اراک ۳۰مهر ۱۴۰۱
به این ترتیب خون پاک شهیدان دانشجو با خون هزاران هموطن دیگر در هم آمیخت و نوید بخش آزادی ایران و رهایی از چنگال آخوندهای ضد بشر شد.
