توافق هسته ای در آستانه فروپاشی قرار گرفته است
با طولانی شدن فاصله دور ششم گفتگوهای هسته ای و دور جدید، وزیر خارجه آلمان علاوه بر مقامات سایر کشورها هشدار دارد احتمال از هم پاشیدن گفتگوهای هسته ای وجود دارد.
هایکو ماس؛ وزیر خارجه آلمان در روز ۸ مرداد اعلام کرد امکان احیای توافق اتمی با قدرت‌های جهانی بر سر برنامه هسته ای تا ابد وجود نخواهد داشت.
هایکو ماس همچنین از به تاخیر انداختن ادامه گفتگوهای هسته ای از سوی حکومت ایران ابراز ناخرسندی کرد.
ناخرسندی روزافزون از اقدامات حکومت ایران
هایکو ماس در مصاحبه‌ای با هفته نامه اشپیگل اعلام کرد با ناخرسندی روزافزون شاهد هستیم که حکومت ایران از یک سو ادامه مذاکرات هسته ای وین را به تاخیر می‌اندازد و از سوی دیگر همزمان بیشتر و بیشتر از عناصر اصلی توافق فاصله می‌گیرد.
هایکو ماس افزود ما می‌خواهیم به برجام برگردیم و قاطعانه بر این باور هستیم که این امر به سود همه طرف‌ها است اما این روشن است که این گزینه تا ابد در دسترس ما نخواهد بود.
بیش از ۴۰ روز از پایان دور ششم مذاکرات برجام و گفتگوهای هسته ای بر سر برنامه مناقشه برانگیز حکومت ایران می‌گذرد. اما در این مدت حکومت ایران نه تنها حاضر نشده به میز مذاکرات وین برگردد بلکه علاوه بر آن بر نقض فاحش موارد برجامی افزوده است امری که نگرانی‌ها در غرب را افزوده است.
به نظر می‌رسد قبل از روی کار آمدن دولت رئیسی در نیمه مرداد حکومت ایران قصدی برای بازگشت به گفتگوهای هسته‌ای ندارد هر چند بازگشت به گفتگوهای هسته ای بعد از آن هم با مشکلات بسیاری همراه است.
اظهارات غریب‌آبادی و اعلام چشم‌انداز تیره و تار برای ادامه گفتگوهای هسته ای
بنا بر اظهارات کاظم غریب‌آبادی نماینده دائم حکومت ایران در سازمان‌های بین‌المللی که از ابتدا در گفتگوهای هسته ای نیز شرکت داشته است. تاکنون آمریکا با برداشته شدن تحریم‌های ۵۰۰ شخصیت حقیقی و حقوقی، لغو تحریم‌های سپاه پاسداران، لغو تحریم‌های کاتسا موافقت نکرده است.
ایالات متحده آمریکا همچنین حاضر نشده قانون اجرایی تحریم تسلیحاتی متعارف حکومت ایران را لغو کند.
با این مخالفت‌ها چنانچه بعد از روی کار آمدن دولت رئیسی حکومت ایران بخواهد به گفتگوهای هسته ای بازگردد با چالش‌های بسیاری همراه خواهد بود.
چالش‌های پیش روی غرب
البته این چالش‌ها تنها مربوط به حکومت ایران نیست جامعه بین‌المللی و کشورهای غربی نیز با چالش‌هایی که منبع صدور آنها حکومت ایران است مواجه هستند.
حکومت ایران بسیار بیشتر از پیش به نقض فاحش مفاد برجام ۲۰۱۵ ادامه می‌دهد و در روند مذاکرات سه ماهه در بهار ۱۴۰۰ بر این نقض‌ها نیز افزوده است بی‌آنکه پاسخ درخوری از جانب جامعه بین‌المللی دریافت کند.
به عبارت دیگر حکومت ایران در حال برداشتن گا‌م‌های جدی به سوی برنامه هسته‌ای نظامی است که این امر نگرانی‌ها در غرب را افزایش داده است.
احتمال اعمال تحریم‌های جدید بر حکومت ایران
این نگرانی‌هاست که ایالات متحده را بر آن داشته تا سخن از اعمال فشارهای جدید از جمله تحریم‌ها بر حکومت ایران بگوید.
هیل؛ نشریه کنگره آمریکا نوشت «دولت جو بایدن در میان توقف مذاکرات هسته ای می‌خواهد فشارها بر ایران را برای پیوستن مجدد حکومت ایران به برجام افزایش دهد. اما محاسبات داخلی تهران به سختی قابل پیش‌بینی است چرا که ناآرامی‌های داخلی در ایران در حال افزایش است.»
از جمله گزینه‌هایی که بر روی میز ایالات متحده برای فشار بر روی حکومت ایران برای باز گرداندن این حکومت به گفتگوهای هسته ای قرار دارد می‌توان به اعمال تحریم‌های جدید علیه برنامه موشکی و پهبادی اشاره کرد که پیش از این خبرهای آن منتشر شده است.
تهدیدهای بلینکن و سخنگوی کاخ سفید
پیش از هایکو ماس وزیر خارجه آلمان؛ آنتونی بلینکن وزیر خارجه آمریکا نیز در مورد محدود بودن زمان برای گفتگوهای هسته ای خبر داده بود و اعلام کرده بود این فرصت تا به ابد نخواهد بود. [هشدارها به حکومت ایران و شکست مذاکرات برجام]
علاوه بر آنتونی بلینکن، کارین ژان پییر؛ سخنگوی کاخ سفید نیز وقتی در روز ۷ مرداد در برابر این سوال قرار گرفت که «با توجه به سخنان سران حکومت ایران که تا بعد از روی کار آمدن دولت جدید در این کشور حاضر نیستند به گفتگوهای هسته ای بازگردند شما تا چه زمانی حاضرید صبر کنید» پاسخ داده بود «پیشنهاد بازگشت متقابل به پیروی کامل از برجام به صورت نامحدود روی میز نخواهد بود».
پیش از آن نیز فرانسه هشدار مشابهی را نسبت به حکومت ایران صادر کرده بود. [هشدار فرانسه به تهران سر تعلل در از سرگیری مذاکرات اتمی]
نیویورک تایمز نیز در روز ۹ مرداد نوشت بایدن قول داده بود که توافق اتمی ایران را ابقاء کند اما حالا ریسک از ریل خارج شدن هست.
نیویورک تایمز به نقل از رابرت مالی نوشت یک تهدید وجود دارد که آنها با مطالبات غیرواقعی از آنچه می‌توانند در گفتگوهای هسته ای به دست آورند بازگردند.
برآیند اقدامات و اظهار نظرهای طرف‌های مختلف درگیر در برجام چشم‌انداز روشنی برای گفتگوهای هسته ای باقی نمی‌گذارد و باید در انتظار زمان نشست و دید در هفته‌های آتی سمت و سوی تحولات به کدام سو خواهد بود.
