گزارشی از نخستین روز محاکمه حمید نوری در دادگاه استکهلم
حمید نوری نخستین متهمی است که بعد از گذشت ۳۳ سال از جنایتش در سال ۶۷ وارد دادگاه استکهلم در یک کشور اروپایی شد. وقتی حمید نوری با دست بند و پابند وارد دادگاه استکهلم شد، برای صدها تن از بستگان اعدام شده ها و زندانیانی که جلوی دادگاه حضور داشتند و هزاران ایرانی که تصاویر دادگاه را دنبال می کردند، یک روز تاریخی بود.
بلافاصله این آرزوی دیرین در جلوی چشم هر دادخواهی شکل می گرفت که آیا ممکن است روزی دانه درشت‌هایی مثل خامنه ای و رئیسی و اژه ای و… هم روزی به دادگاه کشانده شوند.
حمید نوری در یک دادگاه اروپایی (دادگاه استکلهم) در جلوی دوربینها به محاکمه کشیده می شود و با داشتن وکیل و حمایت سیاسی. اما در شرایطی نا برابر او در تمام دهه ۶۰ و بخصوص در سال ۶۷ هزاران زندانی را بدون داشتن کوچکترین حقی در دفاع از خود و بدون دادگاه و وکیل راهی سالن های اعدام و تیرک های دار کرد.
حمید نوری و وکلایش چون مطمئن بودند امکان دفاع ندارند، از بیخ منکر وجود چنین شخصی شدند و مدعی شدند که اصلا حمید نوری که دارد محاکمه می شود در زندان گوهر دشت نبوده است. این درحالی است که صدها تن از زندانیانی که توسط او شکنجه و آزار دیده بودند و صدها خانواده اعدام شدگان به عنوان شاهد همانجا حضور داشتند. [تنها بازمانده سالن مرگ؛ گواهی تکان دهنده از قتل عام ۶۷+ کلیپ]
حضور صدها ایرانی در جلوی دادگاه استکهلم
همزمان باشروع دادگاه در روز سه شنبه ۱۹ مرداد، صدها تن از ایرانیان در جلوی دادگاه حضور یافته بودند. این ایرانیان که غالبا از هواداران مجاهدین خلق بودند با در دست داشتن عکس شهدای خود در سال ۶۷ و حمل پلاکاردها و پرچم‌هایی خواهان قاطعیت دادگاه و به محاکمه کشاندن کسانی امثال رئیسی شدند. در جمع این جمعیت حاضر چهره هایی از زندانیان از بند رسته که شاهدان همین دادگاه هستند و نیز برخی بستگان اعدام شدگان دیده می شدند.
در اولین روز محاکمه حمید نوری چه گذشت؟
دادگاه ساعت ۹ و نيم صبح سه شنبه ۱۹ مرداد با حضور ۶ قاضي و هيات دادستانها و ۴ وكيل مدافع شاكيان تشكيل شد. حميد نوري را در حاليكه دست بند و پابند داشت به دادگاه آوردند و در كنار وكلايش نشاندند.
در قسمت اول دادگاه استکهلم، دادستان كليات كيفرخواست را قرائت كرد و با اشاره به فتواي خميني برای قتل عام مجاهدین گفت: بر اساس اين فتوا هزاران زنداني سياسي اعدام شدند.
دادستان گفت: درگيري بين مجاهدين و رژيم را چه جزيي از يك درگيري بين المللي در زمان جنگ بدانيم و چه يك درگيري داخلي، قتل عام و آنچه بر سر زندانيان آمده است، نقض وخيم و آشكار كنوانسيون چهارم ژنو و جنايت جنگي محسوب ميشود، كه حميد نوري ملقب به عباسي يكي از عوامل اجرايي آن در پي فتواي خميني بوده است.
محاکمه حمید نوری به عنوان جنایتکار جنگی دردادگاه استکهلم
وكيل كنت لوييس يكي از وكلاي شاكيان در جلسه دادگاه خاطرنشان كرد طبق اسنادي كه به دادگاه ارائه كرده است، از جمله نظريه حقوقي مبسوط پورفسور اريك داويد، درگيري بين مجاهدين و رژيم ايران هر چند يك درگيري بين المللي نبوده، اما اعدام و قتل عام نقض آشكار كنوانسيون چهارم ژنو و جنايت جنگي است.
از سوي ديگر وكيل نوري اتهامات او را رد و انكار كرد و اعلام نمود كه اصلا حميد نوري در گوهردشت نبوده است!
متعاقباً دادستان به قرائت مشروح كيفرخواست پرداخت. وي ابتدا به تاريخچه ايران از جنبش مشروطه به اين سو اشاره کرد.
اشاره دادستان دادگاه استکهلم به سوابق امر
دادستان در ادامه اقدامات سركوبگرانه بخصوص عليه سازمان مجاهدين را تشریح کرد و ازجمله گفت رهبر مجاهدین مسعود رجوی به قانون اساسی حکومت رأی نداد. سایر گروههای اپوزیسیون از مسعود رجوی حمایت می کردند . حکومت می ترسید که او در انتخابات حمایت زيادي كسب كند. لذا مانع شرکت او در انتخابات شد. خمینی متعاقبا مجاهدين را تحت شديدترين حملات قرار داد و گفت این سازمان بزرگترین دشمن حکومت است.
دادستان دادگاه استکهلم همچنين به تظاهرات ۳۰خرداد ۱۳۶۰ در تهران پرداخت و گفت: نیم میلیون نفر در تظاهرات شرکت کردند. رژیم شمار زيادي از تظاهر کنندگان را در خیابان ها کشت و بسیاری را دستگیر و اعدام كرد. رژيم سپس اعدامهاي گسترده را شروع كرد و هزاران نفر را دستگیر و به زندانهای طویل المدت محکوم کرد. بسياري از آنها فقط در تظاهرات شرکت کرده بودندیا برای خانواده های زندانیان سیاسی پول جمع کرده بودند. بسیاری از کسانی که دستگیر و زندانی شده بودند در اين دادگاه شهادت خواهند داد.
موج سرکوب در ایران
دادستان افزود حزب توده با مجاهدین و بنی صدر مخالف بود. با این امید که سهمی از قدرت را داشته باشند. ولی در۱۹۸۳ رهبران اين حزب هم دستگير و حزب ممنوعه شد و برخي ازآنها توبه كردند.
وقتی خمینی قدرت را در ایران دست گرفت، سپاه پاسداران را ایجاد کرد که وظیفه آن حراست از رژيم در مقابله با گروههاي مخالف، امنیت و سرکوب داخلی و عملیات در خارج از کشور بود. سازمانهای دیگری هم زیر دست سپاه کار می کنند مثل بسیج که مخالفان را سرکوب کنند. اینها می خواهند مردم را موافق رژیم تربيت كنند. آنها در هر محله برای کنترل جامعه حضور دارند. این کمیته ها تشویق به لو دادن مخالفان می کردند.
دادستان دادگاه استکهلم سپس به تشريح سيستم قضاييه رژيم و احكام ضد انساني اين دستگاه پرداخت.
