شبرنگ به تاریخ؛ دو داستان از زندگانی کوروش
کوروش کبیر در فرهنگ ایران زمین به سمبل دادگری و جوانمردی و حقوق بشر شناخته شده است. بدون آنکه بخواهیم شرحی از زندگانی او بدهیم، دو داستان از زمان پادشاهی وی را در اینجا نقل می کنیم.
ثروتش پیش سربازانش بود
کرزوس پادشاه لید که از کوروش در جنگ شکست خورده بود، روزی به او گفت: چرا از غنیمت‌های جنگی چیزی را برای خود بر نمی داری و همه را به سربازانت می بخشی؟
وی پاسخ داد: اگر غنیمت های جنگی را نمی بخشیدیم الان دارایی من چقدر بود؟! کرزوس عددی را با معیار آن زمان گفت.
او سپس یکی از سربازانش را صدا زد و گفت: برو به مردم بگو که کوروش برای امری به مقداری پول وطلا نیاز دارد.
سرباز فرمان پادشاه را در میان جمعیت جار زد و سخنش را به گوش مردم رسانید.
درباره؛ کوروش بیشتر بخوانید
مردم هرچه درتوان داشتند برای وی فرستادند. وقتی مال‌های گرد آوری شده را حساب کردند، از آن چه که کرزوس محاسبه کرده بود بسیار بیشتر بود.
سپس روز به کرزوس کرد و گفت: ثروت من اینجاست. اگر آنها را پیش خود نگه می داشتم باید همیشه نگران آنها می بودم. زمانی که ثروت در اختیار توست ومردم از آن بی بهره‌اند، مثل این می‌ماند که تو نگهبان ثروت خود هستی!
کوروش کبیر یهودیان را آزاد کرد!
کوروش‌بزرگ در سال ۵۳۹ پیش از میلاد، قصد تسخیر بابل را کرد، وی مجبور بود با سپاهیان از دیوارها و سد های مرزی و جویبار های پهن و رود های پر آب بگذرد،
برای این کار با استفاده از نبوغ نظامی، دستور داد آب دجله و گیندس(دیاله) را به خندق‌های ژرفی که به فرمانش کنده بودندند بریزند. به این ترتیب سپاه کوروش از دجله عبور کرد و بابل را تسخیر کرد. دستور داد نبونید پادشاه ظالم آن دیار را به کرمان تبعید کنند. [کوروش کبیر بنیان‌گذار منشور حقوق بشر الگویی برای تاریخ]
مردم بابل انتظار داشتند که سپاهیان پارس معابدشان را ویران سازند و آن را به مخروبه ایی تبدیل کنند. کور در میان آنان حاضر شد، و در مقابل چشمان حیرت زده آنان، مردوک خدای خدایان بابل را به گرمی ستود، و فرمان آزادی مذهبی را در سراسر کشور بابل صادر کرد. این فرمان از جمله شامل یهودیانی می شد، که بختنصر همه چیزشان را گرفته بود، کشورشان را در شعله های آتش ویران کرده بود، و خودشان را به اسارت به بابل آورده بود.
پایان اسارت یهودیان پس از ۷۰ سال!
اندکی پس از ورود به بابل، کوروش به یهودیان اجازه داد تا پس از هفتاد سال زندگی در اسارت و بندگی به فلسطین برگردند. [اولین نگارنده منشور حقوق‌بشر]
همچنین کوروش به خزانه دار خود «مهرداد» دستور داد تا هر چه از ظروف طلا و نقره و اسباب و اثاث مذهبی، که در دوره بختنصر از معابد اورشلیم غارت شده، و در معبد های بابل باقی مانده است، را به یهودیان بازگرداند. او نیز همه آن اثاث را که مشتمل بر ۵هزار و چهارصد تکه بود، به آنان مسترد داشت. سپس کوروش از مردمانی که یهودیان در میان آنان می زیستند، خواست تا آذوقه و خواربار و مواد لازم برای سفر را برایشان فراهم آورند، و آنان نیز چنین کردند. باری! هزاران یهودی پس از صدور فرمان آزادیشان از جانب کوروش‌بزرگ، به سوی شهر و دیار خود روانه شدند، و با کمک ایرانیان موفق شدند، شهر خود را از نو بسازند، و حیات ملی خود را احیا کنند.
