جستاری در راز ماندگاری مجاهدین
در تاریخ مبارزات مردم جهان، لحظاتی هست که نه صرفاً به‌عنوان یک رویداد، بلکه به‌مثابه یک «آغاز» ثبت می‌شوند؛ آغازی که از دل تاریکی، روشنایی می‌جوشانند. آفرینش نسل مجاهد خلق همچون محمد تقوی، اکبر دانشورکار، پویا قبادی و بابک علیپور، از همین جنس‌اند؛ چشمه‌هایی تازه از نسلی که نشان داد راه مجاهد خلق، نه محدود به زمان است و نه وابسته به حضور تشکیلاتی در جغرافیای مشخص.
چهار دهه سرکوب، حذف، شیطان سازی، زندان و اعدام، نتوانسته است آن شعله‌ای را که روزی در جان یک نسل افروخته شد، خاموش کند. این چهار سربدار، گواه زنده‌ای هستند بر این حقیقت که «مجاهد خلق» پیش از آن‌که یک سازمان باشد، یک اندیشه، یک انتخاب و یک شیوه زیستن است. انتخابی که از دل آگاهی می‌گذرد و به فدا می‌رسد.
در پیام‌های به‌جا مانده از آنان، این انتخاب به‌روشنی موج می‌زند. شهید سربدار محمد تقوی در نامه‌اش به خانم مریم رجوی می نویسد: « هیچگاه در زندگی به این اندازه خرسند نبوده‌ام. تصور روز جشن بزرگ رهایی مردم ایران که بسیار بسیار نزدیک است، هر آن احساسی که با مرگ نسبت دارد را به پس می‌راند.» این کلمات، صرفاً یک شعار نیست؛ تجسم زیسته انسانی است که مرگ را نه پایان، بلکه تحقق عهدی می‌بیند که با خلق خود بسته است.(۱)
در همین زمینه
همچنانکه یار مجاهدش اکبر دانشورکار نیز در پیامی دیگر، از همین جنس تعهد سخن می‌گوید: « اکنون دارایی‌ام هم به پشتوانه ۶۰سال مبارزه، مقاومت و مجاهدت گره خورده است. این دارائی آن‌چنان ارزشمند است که آخرین داشته‌ام یعنی جانم را بی‌دریغ پیشکش می‌کنم.»(۲) در این بیان، وفاداری به خلق، به‌عنوان معیار نهایی ارزش‌گذاری زندگی، برجسته می‌شود؛ معیاری که در جهان پر از سازش و مصلحت، کمیاب اما تعیین‌کننده است.
پویا قبادی، از نسلی که بسیاری گمان می‌کردند در هیاهوی سرکوب و انقطاع تاریخی، دیگر نشانی از آرمان‌گرایی در آن باقی نمانده، با صدایی روشن اعلام می‌کند: « و امروز نوبت فداکاری ماست. امروز نوبت راهگشایی ما برای مردم است که یکصد سال در سودای رهایی از ستم تاجداران و عمامه‌داران بسا خون‌ها داده‌اند و خون دل‌ها خورده‌اند.»(۳) این جمله، پاسخی است به تمام روایت‌هایی که می‌کوشند این سطح از فدا را به عوامل بیرونی تقلیل دهند. اینجا، آگاهی و ایمان، دو ستون اصلی ایستادگی‌اند.
و بابک علیپور، با بیانی آرام اما قاطع، در نقشه مسیرش در آستانه اعدام می نویسد: عهد می‌بندم: « در تهاجم حداکثری به مقاومتم در زندان استمرار بخشم و سرخم نکنم و حاضر به یراق برای جنگ صد برابر در چند جبهه برای سرنگونی فاشیسم مذهبی حاکم بر ایران و برقراری جمهوری دموکراتیک نوین باشم»(۴) این نگاه، مرگ را از یک سرنوشت تحمیلی به یک «شهادت انتخاب‌شده» ارتقا می‌دهد؛ انتخابی که معنا را بر بقا ترجیح می‌دهد.
این چهار نام، در کنار هم، تصویری روشن از «چشمه‌های جدید» ارائه می‌دهند؛ چشمه‌هایی که نه در فضای باز و آزاد، بلکه در سخت‌ترین شرایط اختناق، از دل سنگ می‌جوشند. پرسش اساسی اینجاست: چه نیرویی می‌تواند در چنین شرایطی، انسان‌هایی با این سطح از صدق و فدا پرورش دهد؟
پاسخ را باید در همان تعریفی جست‌وجو کرد که بنیانگذاران این راه از «مبارزه» ارائه دادند. سعید محسن، از بنیانگذاران این جریان، مبارزه را نه صرفاً یک کنش سیاسی، بلکه یک «روند خودسازی» می‌دانست؛ روندی که در آن، انسان با عبور از خود، به دیگری و به خلق می‌رسد. او بر این باور بود که مبارزه، زمانی شورانگیز و ماندگار می‌شود که از عمق ایمان و صداقت تغذیه کند، نه از منافع زودگذر(۵)
این تعریف، امروز در وجود همین چهار شهید، به‌صورت عینی تجلی یافته است. آنان نشان دادند که حتی در غیاب یک حضور رسمی و سازمانی در داخل کشور، می‌توان آن «جوهره» را منتقل کرد؛ جوهره‌ای که نسل به نسل، از طریق اندیشه، تجربه و الهام، بازتولید می‌شود.
راز این تداوم، در «پاکبازی» نهفته است. پاکبازی، یعنی گذاشتن همه‌چیز در کف دست و رفتن به‌سوی هدفی که فراتر از منافع فردی است. در جهانی که بسیاری از ارزش‌ها در معرض معامله قرار گرفته‌اند، این سطح از فدا، نه‌تنها الهام‌بخش، بلکه راه‌گشا است. زیرا نشان می‌دهد که هنوز می‌توان بر سر آرمان ایستاد، هنوز می‌توان «نه» گفت، و هنوز می‌توان هزینه داد.
این همان نقطه‌ای است که راه را باز می‌کند. هر فدا، هر ایستادگی و هر «بوسه بر دار»، دیواری از ترس را فرو می‌ریزد و افقی تازه پیش روی دیگران می‌گشاید. محمد، اکبر، پویا و بابک، هر یک به‌تنهایی یک روایت‌اند؛ اما در کنار هم، یک مسیر را ترسیم می‌کنند- مسیر نسلی که می‌آید، می‌ایستد و ادامه می‌دهد.
چشمه‌های جدید، همیشه در سکوت آغاز می‌شوند؛ اما صدای جاری شدن‌شان، دیر یا زود، به رودخانه‌ای بدل می‌شود که هیچ سدی توان ایستادن در برابرش را ندارد.
پاورقی‌ها:
۱. نامه شهید محمد تقوی به خانم مریم رجوی درج شده در وب‌سایت رسمی سازمان مجاهدین خلق ایران.
۲. نقشه مسیر مجاهد خلق اکبر دانشورکار درج شده در وب سایت مجاهدین
۳.نقشه مسیر مجاهد خلق پویا قبادی درج شده در وب سایت مجاهدین
۴.نقشه مسیر مجاهد خلق بابک علیپور درج شده در وب سایت مجاهدین
۵.نقل‌قول از سعید محسن، بنیانگذار سازمان مجاهدین خلق ایران، برگرفته از آثار منتشر شده مجاهدین.
