پرویز قلیچخانی، کاپیتان پیشین و از چهرههای ماندگار فوتبال ایران، روز دوم خرداد۱۴۰۵ در سن ۸۱سالگی در یکی از بیمارستانهای پاریس درگذشت. او از برجستهترین فوتبالیستهای تاریخ ایران بود که علاوه بر افتخارآفرینی در عرصه ورزش، بهخاطر مواضع سیاسی و اجتماعیاش نیز شناخته میشد.
قلیچخانی فوتبال حرفهای خود را از تیم دارایی آغاز کرد و سپس در تیمهای تاج، پرسپولیس و پاس به میدان رفت. او سالها بازوبند کاپیتانی تیم ملی ایران را بر بازو داشت و همراه با تیم ملی، سه بار قهرمان جام ملتهای آسیا شد؛ افتخاری که نام او را در تاریخ فوتبال ایران ماندگار کرد. بسیاری او را یکی از کاملترین هافبکهای تاریخ فوتبال آسیا میدانند؛ بازیکنی که هم در تکنیک و بازیسازی و هم در رهبری داخل زمین جایگاه ویژهای داشت.
پرویز قلیچخانی تنها یک فوتبالیست نبود. او در دهه ۱۳۵۰ به فعالیتهای سیاسی روی آورد و بهدلیل مخالفت با حکومت پهلوی مدتی زندانی شد. در آستانه جام جهانی ۱۹۷۸ آرژانتین، در اعتراض به فضای اختناق سیاسی آن دوران، از همراهی تیم ملی خودداری کرد؛ اقدامی که بازتاب گستردهای داشت.
در همین زمینه
حبیب خبیری کاپیتان تیم ملی فوتبال ایران در چنین روزی تیرباران شد!
پس از انقلاب ۱۳۵۷ نیز قلیچخانی از منتقدان حکومت ولایت فقیه باقی ماند و در سالهای بعد، بهویژه در تبعید، بارها از آزادیهای سیاسی و حقوق زندانیان سیاسی دفاع کرد. او قتلعام زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ را محکوم میکرد و در مصاحبهها و نوشتههایش از ورزشکارانی که بهدلیل فعالیت سیاسی اعدام یا سرکوب شدند، از جمله حبیب خبیری و حمید عترتی، بهعنوان «قهرمانان سرفراز ورزش ایران» یاد میکرد.
قلیچخانی سالها در تبعید زندگی کرد و علاوه بر فعالیتهای سیاسی، نشریهای به نام «آرش» را منتشر میکرد که به مسائل فرهنگی، اجتماعی و سیاسی ایران میپرداخت و در میان روشنفکران و فعالان سیاسی ایرانی خارج از کشور شناختهشده بود.
او در سالهای پایانی عمر به بیماری آلزایمر مبتلا شد و پس از اقامت در آمریکا، برای ادامه درمان به فرانسه رفت. قلیچخانی پس از یک دوره طولانی بیماری و بستری بودن در بیمارستان، سرانجام در پاریس چشم از جهان فروبست.
درگذشت پرویز قلیچخانی، اسطوره فوتبال ایران و چهرهای شناختهشده در عرصه سیاسی و اجتماعی، برای بسیاری از ایرانیان یادآور نسلی از ورزشکاران است که فراتر از میدان فوتبال، در تحولات سیاسی و اجتماعی زمانه خود نیز نقشآفرین بودند.
