مذاکرات بین رژیم ایران و آمریکا در مورد پروژه اتمی رژیم ایران روزشنبه ۲۳فروردین ۱۴۰۳ آغاز و بعد از دو ساعت پایان یافت.
این نشست بین رژیم و ایالات متحده آمریکا که در پایتخت عمان برگزار شد، بار دیگر توجه رسانه‌ها و تحلیل‌گران را به روابط پرتنش دو کشور جلب کرد. این مذاکرات که در ابتدا به‌صورت غیرمستقیم آغاز شد، در نهایت با گفت‌وگوی مستقیم میان عباس عراقچی، وزیر خارجه خامنه ای، و استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، به پایان رسید. .نفس تن دادن رژیم ایران به این سبک گفتگو علامت ضعفی از طرف خامنه ای است که هر مذاکره‌ای را بی شرافتی توصیف کرده بود..
وزارت خارجه رژیم برای این‌که صورت خود را سرخ نگاه دارد فضای مذاکرات را «سازنده و مبتنی بر احترام متقابل» توصیف کرده و اعلام کرده است که محور گفت‌وگوها «رفع تحریم‌ها» و «برنامه هسته‌ای ایران» بوده است. به‌رغم ادامه اختلاف‌ها، دو طرف توافق کردند که گفت‌وگوها در هفته آینده از سر گرفته شود..
گفت‌وگوهای ابتدایی از طریق وزیر امور خارجه عمان منتقل شد و در پایان نیز رؤسای دو هیئت در حضور او دقایقی به‌صورت مستقیم تبادل نظر کردند..
با این حال، مسیر پیش‌رو برای حل‌وفصل نهایی اختلافات بسیار پرچالش خواهد بود. تجربه مذاکرات پیشین مانند برجام، سطح بالای بی‌اعتمادی میان دو طرف را آشکار کرده است. در شرایطی که رژیم ایران با فشارهای اقتصادی و داخلی دست‌وپنجه نرم می‌کند این مذاکرات می‌تواند آخرین تلاش‌های رژیم ایران تلقی شود.
فشار اقتصادی و عدم مشروعیت: دلایل تن دادن به مذاکره
بر اساس اظهارات احمد علوی، اقتصاددان و استاد دانشگاه، رژیم ایران در شرایطی وارد این مذاکرات شده که در ضعیف‌ترین موقعیت تاریخی خود قرار دارد. تنگناهای مالی، تورم افسارگسیخته، فرار سرمایه و کاهش مشروعیت داخلی از جمله دلایل عمده‌ای است که حاکمیت را وادار کرده برای نجات اقتصادی خود به‌سوی مذاکره متمایل شود.
نمایشی از مذاکره، واقعیتِ انزوا
گزارش‌ها حاکی از آن است که نمایندگان رژیم ایران و آمریکا در دو اتاق جداگانه نشسته و مواضع خود را از طریق وزیر خارجه عمان تبادل کرده‌اند؛ نشانه‌ای از بی‌اعتمادی متقابل. با وجود این، دو طرف در پایان مذاکرات در حضور وزیر خارجه عمان دقایقی با یکدیگر گفت‌وگو کردند. وزارت خارجه رژیم ایران تأیید کرده که این اولین دور مذاکرات بوده و ادامه آن به هفته آینده موکول شده است.
مردم چه می‌گویند؟
فضای عمومی جامعه ایران، آن‌گونه که در ویدیوها و پیام‌های ارسالی به رسانه‌ها بازتاب یافته، سرشار از خشم و بی‌اعتمادی است. شهروندانی از خود می‌پرسند: اگر بنا بر مذاکره بود، چرا طی ۴۵سال گذشته جامعه را سرکوب کردید؟ یکی از شهروندان با یادآوری ممنوعیت ورود واکسن آمریکایی توسط خامنه‌ای در دوران کرونا، رویکرد امروز رژیم را ریاکارانه دانسته است.
ابهام در روایت‌ها؛ مشکل همیشگی رژیم
روزنامه گاردین به یکی از موانع جدی در مسیر موفقیت مذاکرات اشاره کرده: اظهارات متناقض از سوی مقامات رژیم ایران و آمریکا درباره مستقیم یا غیرمستقیم بودن مذاکرات. این تناقض‌ها بار دیگر اعتماد بین‌المللی به رویکرد رژیم را زیر سؤال برده‌اند و شانس رسیدن به توافق را کاهش می‌دهند.
در همین زمینه
مذاکرات آمریکا- رژیم ایران؛ در مذاکرات عمان چه اتفاقی خواهد افتاد؟
پایان موقت یا سرآغاز؟
بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، کاروان استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، پس از حدود دو ساعت مذاکرات محل را ترک کرده است. رسانه‌های وابسته به سپاه نیز پایان یافتن گفت‌وگوها را تأیید کرده‌اند، با این حال هیچ‌کدام از طرفین به‌صورت رسمی اظهارنظر قطعی درباره پایان یا نتیجه جلسه نداشته‌اند.
جمع‌بندی:
درحالی‌که رژیم ایران تلاش دارد مذاکرات عمان را آغاز مسیری دیپلماتیک جلوه دهد، شواهد متعدد نشان می‌دهد که این گفت‌وگوها بیشتر از آن که حاصل اراده سیاسی برای حل بحران باشند، نتیجه اجبار اقتصادی و فشار افکار عمومی است. این مذاکرات به هرسمت پیش برود، چه به یک توافقی منجر شود که در آن خامنه‌ای زهر خورده باشد و چه به یک توافق برد برد منتهی شود هر دو از آن راضی باشند و چه به جرقه و جنگ بیانجامد در هر حال خامنه‌ای بعد از مذاکرات ضعیف‌تر است و چند قدم به سرنگونی نزدیک‌تر شده است.
