پایانه مرزی سومار پس از قطعی سیستم؛ خسارت توقف بر دوش کیست؟
پایانه مرزی سومار در روزهای اخیر به‌دلیل اختلال در سامانه‌های گمرکی از فعالیت بازماند. این وقفه رانندگان، تجار و مسافران را در بلاتکلیفی نگه داشت. برای بسیاری از کاسبان و فعالان تجاری، مرز تنها منبع امرار معاش است. بر پایه گزارش‌های ۱۹ آبان ۱۴۰۵، ریشه مشکل قطعی فیبر نوری بود. چه کسی زیان دید و چه کسی پاسخگوست؟
ریشه اختلال در سامانه‌های گمرکی
بارش‌های اخیر ارتباط فیبر نوری را در محدوده‌ی دهستان ویژنان قطع کرد. این قطعی سامانه‌های گمرکی را از کار انداخت. رئیس گمرک سومار گفت مخابرات گیلانغرب و استان کرمانشاه مشکل را برطرف کرده‌اند.
بر پایه گزارش‌ها، فعالیت پایانه مرزی سومار حدود دو روز متوقف ماند. بیش از هزار کامیون صادراتی در صف خروج ایستادند. ساعت کاری گمرک از صبح سه‌شنبه آغاز شد و خروج تدریجی کامیون‌ها از سر گرفته شد.
رئیس گمرک بر اهمیت پایداری زیرساخت‌های ارتباطی برای استمرار فعالیت تجاری و گمرکی تأکید کرد. او همچنین گفت هیچ ابلاغیه رسمی درباره‌ی تعطیلی مرز دریافت نشده است. این توضیح به شایعات فضای مجازی پاسخ می‌داد.
معیشت کاسبان و رانندگان در گرو مرز
برای بسیاری از کاسبان، رانندگان و فعالان تجاری، درآمد روزانه به تردد در مرز وابسته است. وقتی سامانه از کار می‌افتد، چرخه کسب‌وکار هم می‌ایستد. فعالیت پایانه مرزی سومار برای این گروه‌ها فقط یک رفت‌وآمد اداری نیست، بلکه نان شب است.
بسیاری از افراد از ساعات اولیه‌ی صبح در مرز حضور داشتند. آنان ساعت‌ها در انتظار ماندند و از وضعیت تردد خود بی‌خبر بودند. سردرگمی مردم، رانندگان و تجار این بلاتکلیفی را عمیق‌تر کرد.
کالاهای صادراتی شامل اقلام فاسدشدنی و مصالح ساختمانی بود. تأخیر برای چنین محموله‌هایی فقط اتلاف وقت نیست و هزینه هم می‌آفریند. صف هزار کامیونی تصویری از شمار کسانی است که معیشتشان به این مسیر گره خورده است.
آمار توقف و حجم مبادلات
معاون امور اقتصادی استانداری کرمانشاه، حسن رستم‌زاد، پس از رفع اختلال اعلام کرد پایانه مرزی سومار با روال عادی فعالیت می‌کند. به گفته او، روزانه به‌طور میانگین ۳۵۰ کامیون کالای صادراتی به عراق منتقل می‌شود. این میانگین نقش پررنگ این مرز در صادرات به عراق را نشان می‌دهد.
مقایسه این رقم با بیش از هزار کامیون متوقف‌شده، ابعاد توقف را روشن می‌کند. این تعداد تقریباً برابر با تردد سه روز کامل است. صف طولانی یعنی تأخیر زنجیره‌ای در تحویل بار به مقصد.
بیشتر بخوانید
در گزارش‌های بررسی‌شده، برآوردی از میزان خسارت مالی توقف دیده نمی‌شود.
پاسخگویی درباره‌ی توقف پایانه مرزی سومار
چه کسی خسارت یک روز تأخیر را می‌پردازد؟ راننده و کاسب با هر روز معطلی درآمد خود را از دست می‌دهند. در گزارش‌های منتشرشده، نهادی برای پاسخگویی به این زیان معرفی نشده است.
زیرساخت ارتباطی گمرک با یک قطعی فیبر نوری فلج شد. اعداد «هزار کامیون» و «دو روز توقف» را خود مسئولان اعلام کرده‌اند. این اعداد نشان می‌دهند تجارت مرزی چقدر به یک شبکه وابسته است.
از سوی دیگر، رئیس اداره‌ی گذرگاه‌های مرزی عراق اعلام کرد گذرگاه چذابه از ساعت ۸ صبح سه‌شنبه ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۹ آبان ۱۴۰۵) بازگشایی می‌شود. گذرگاه مندلی (سومار) نیز از ساعت ۸ صبح جمعه ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۲ آبان ۱۴۰۵) موقتاً بسته خواهد شد. دلیل آن تعمیر و نگهداری پیش از فصل بارندگی است. زمان بازگشایی پایانه مرزی سومار هنوز اعلام نشده است. با وجود عدم اعلام خسارات وارده، اما می‌توان برآورد کرد که میلیاردها تومان خسارات به رانندگان و صاحبان کالا وارد و شده و حکومت در این بین هیچ اقدام حمایتی انجام نداده و تمامی خسارات بر دوش رانندگان و صاحبان کالا و دریافت‌کنندگان آن‌ها افتاده است!
منابع
- ۱. پایان اختلال در مرز سومار؛ کامیون‌ها دوباره راهی عراق شدند، آخرین خبر، ۱۹ آبان ۱۴۰۵
- ۲. فعالیت مرز سومار پس از ۲ روز وقفه از سر گرفته شد، تین‌نیوز، ۱۹ آبان ۱۴۰۵
- ۳. قطعی شبکه فیبرنوری مرز سومار بر اثر بارندگی‌های اخیر برطرف شد، خودرویاب ۲۴، ۱۹ آبان ۱۴۰۵
- ۴. مرز چذابه باز شد اما مرز سومار بسته شد، خبرآنلاین، ۱۹ آبان ۱۴۰۵
