اخیراً در فضای مجازی، نقل‌قولی از حسینعلی شهریاری، رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس خامنه‌ای در مورد فروش کلیه منتشر شده که واکنش‌های گسترده‌ای را به‌دنبال داشته است. او در مصاحبه‌ای که در تاریخ ۲تیرماه ۱۳۹۹ با رسانه حکومتی شفانیوز انجام داده بود، با اشاره به‌فروش کلیه توسط افراد فقیر، آن را راهی برای تحول زندگی فقرا معرفی کرده بود.
در این مصاحبه، شهریاری عنوان کرده بود: «چه اشکالی دارد وقتی که فرد در فقر به‌سر می‌برد و با دریافت ۲۰ الی ۳۰میلیون زندگی‌اش متحول می‌شود، این کار را انجام دهد؟، این موضوع عوارض و مشکلات خاصی ندارد و انسان‌های زیادی هم با یک کلیه زندگی می‌کنند».
عادی‌سازی استثمار فقرا با پیشنهاد فروش کلیه و اعضای بدن
اظهارات شهریاری نشان‌دهنده رویکردی است که به‌جای ریشه‌یابی و حل مسئله فقر، به‌دنبال توجیه بهره‌کشی از آسیب‌پذیرترین اقشار جامعه است. پیشنهاد فروش کلیه و اعضای بدن به‌عنوان راه‌حل، نه‌تنها فقر را به‌عنوان یک واقعیت اجتناب‌ناپذیر می‌پذیرد، بلکه آن را به ابزاری برای سودجویی و تجارت غیرانسانی تبدیل می‌کند. این نگاه، فقرا را از انسان‌هایی دارای کرامت ذاتی به کالاهایی تقلیل می‌دهد که می‌توانند بخشی از وجود خود را برای بقا بفروشند. چنین رویکردی در تضاد کامل با اصول اخلاقی و حقوق بشری است که بر حفظ کرامت انسانی تأکید دارند.
نقض تعهدات حقوق بشری
از منظر حقوق بشر، تشویق به فروش کلیه و اعضای بدن به دلیل فقر، نقض آشکار اسناد بین‌المللی مانند اعلامیه جهانی حقوق بشر (ماده۲۵) است که حق هر فرد بر برخورداری از حداقل استانداردهای زندگی و تأمین اجتماعی را تضمین می‌کند. هم‌چنین، کنوانسیون منع قاچاق انسان و بهره‌کشی از اعضای بدن، که ایران نیز به آن متعهد است، هرگونه تجارت اعضای بدن را ممنوع کرده و آن را با اشکال مدرن برده‌داری مقایسه می‌کند. اظهارات شهریاری نه‌تنها با این تعهدات مغایرت دارد، بلکه می‌تواند به ترویج غیرمستقیم قاچاق اعضای بدن منجر شود، به‌ویژه در شرایطی که فقر اقتصادی افراد را به اتخاذ تصمیم‌های اجباری سوق می‌دهد.
بی‌توجهی به مسئولیت حکومت فاسد
یکی از وظایف اصلی هر دولت، تأمین رفاه اجتماعی و کاهش نابرابری‌هاست. اما سخنان این نماینده مجلس خامنه‌ای نشان می‌دهد که به‌جای ارائه راهکارهای ساختاری مانند ایجاد فرصت‌های شغلی، تقویت نظام تأمین اجتماعی، یا مبارزه با فساد اقتصادی، ترجیح داده می‌شود بار فقر بر دوش خود مردم از جمله فروش کلیه و اعضای بدن گذاشته شود. این رویکرد، نمایانگر ناکارآمدی و بی‌مسئولیتی ساختاری در نظام حاکم است که به‌جای حل مشکلات، به‌دنبال توجیه آن‌ها از طریق روش‌های غیرانسانی است.
ابعاد اجتماعی و فرهنگی
از منظر اجتماعی، چنین اظهاراتی می‌تواند به عادی‌سازی فرهنگ استثمار و بی‌ارزش شدن جان انسان‌ها منجر شود. وقتی یک نفر که نماینده مجلس خامنه‌ای است به‌صراحت فروش کلیه را بی‌ضرر و حتی مفید جلوه می‌دهد، این پیام را به جامعه منتقل می‌کند که فقر نه یک مشکل سیستمی، بلکه یک مسئله شخصی است که افراد باید خودشان با قربانی کردن بدنشان آن را حل کنند. این نگاه، حقوق انسانی را تضعیف کرده و فاصله طبقاتی را عمیق‌تر می‌کند.
در همین زمینه
دهه هشتادی‌ها به دنبال فروش تکه ای از بدن خود
سابقه و انگیزه‌های سیاسی شهریاری
حسینعلی شهریاری به‌عنوان یک چهره فاشیست و حامی سیاست‌های جنجالی مانند تقسیم استان سیستان و بلوچستان، پیش‌تر نیز به‌دلیل مواضع بحث‌برانگیز خود مورد انتقاد قرار گرفته است. این اظهارات می‌تواند نشان‌دهنده بی‌توجهی او به وضعیت محرومان، به‌ویژه در مناطقی مانند سیستان و بلوچستان باشد که با فقر شدید دست‌وپنجه نرم می‌کنند. این سخنان را تلاشی برای توجیه ناکامی‌های سیستمی در کاهش فقر در این مناطق تفسیر می‌کنند.
اظهارات شهریاری مصداق بارزی از رویکرد فاسد و غیرانسانی حاکمیت خامنه‌ای در مواجهه با مشکلات مردم است. در نظامی که نمایندگانش به‌جای ارائه راه‌حل‌های پایدار، فقرا را به فروش کلیه و اعضای بدنشان تشویق می‌کنند، نمی‌توان انتظار بهبود شرایط زندگی مردم را داشت. این سخنان نه‌تنها خشم عمومی را برانگیخته، بلکه نشان‌دهنده عمق بحران اخلاقی و مدیریتی در ساختار قدرت است که باید توسط مردم سرنگون شود تا آن‌ها مجبور نباشد برای رفع فقر به فروش کلیه و اعضای بدن بپردازند. از منظر حقوق بشری، چنین پیشنهادهایی نه‌تنها غیرقانونی و غیراخلاقی است، بلکه باید با پاسخگویی رسمی و برخورد قاطع مواجه شود تا از عادی‌سازی استثمار جلوگیری گردد.
