ناهید، داستانی شگفت از سرزمین دادخواهان
همه چیز از اون روز شروع شد. همون روز که درست ساعت دوازده بود. رسیدم خونه و خواستم در رو پشت سرم ببندم. دیدم بنگاهی سر خیابون با خانمی پشت سر من اومدند و گفتند منزل کسی هست؟ برای دیدن طبقه دوم اومدیم.
تازه یاد دیشب افتادم. دیشب بعد از تماس من با مهرداد بابا دوباره نگاهم کرده بود. هر موقع که میفهمید با مهرداد حرفم شده زیر چشمی نگاهی میکرد و حرفی نمیزد. اما من طوری تربیت شده بودم که نیاز نداشته باشم بزرگترم ازم توضیحی بخواهد.
بیشتر بخوانید
قتل عام ۶۷ و جنبش دادخواهی
گفتم؛ میگه چرا هی امروز و فردا میکنید؟ چی بهش بگم؟ جهیزیهام جور نیست خب. بابا لبخندی زد و رفت دوتا چای ریخت. گفته بود تا پس فردا درست میشه. پدرم همیشه کارهاش غیر منتظره بود.
درست سر ساعت دوازده بود که اون خانم مسن با خوشرویی وارد شد. کمی میلنگید. بنگاهی گفته بود خانم یک نفرند و دوتا اتاق بالا رو میخواهند ببیند. پدر نگاهی کرد و یهو انگار برق گرفتش. اون خانم هم یک نگاه مدت دار به بابام کرد و لبخندی تلخ زد که من به حکم زن بودنم متوجه این نگاه شدم که خیلی هم خوشم نیومد. عکس مادر هنوز با نوار مشکی لب تاقچه خودنمایی میکرد. خب دیگه بابا همه کارهاش غیر منتظره است همیشه.
با بنگاهی بالا بودم که اون خانم زودتر اومد پایین و تا به خودم اومدم دیدم بابا هم نیست. از لب بهار خواب نگاه کردم و دیدم توی حیاط دو نفری دارند حرف میزنند. حتما راجع به قیمت اجاره دو اتاق بالا بود حرفاشون. اصلا بابا نباید برای تهیه پول جهیزیه من خودش رو در تنگنا قرار میداد. باید قبلش با من مشورت میکرد.
باد گرمی میوزید. تیرماه همیشه برام ماه عذاب آوری بوده حتا اگر خنک هم بشه، چون اسمش تیرماهه آدم احساس گرما میکنه. مادربزرگم به تیر میگفت ننه مرداد. بهش میگفتیم به مرداد چی میگی؟ میگفت به مرداد چیزی نمیشه گفت، چون ماه نوزایی و برکته. راست میگفت کلمه مرداد در خودش اسم زهر و مردگان و عدالت و فریاد رو داره بنظرم.
بالاخره ناهید خانم با همون اثاثیه اندکش مستقر شد و کمابیش با پدر صحبتهاش گل میانداخت. هر موقع من میاومدم خونه همدیگر و تنها میگذاشتند. حس خوبی نداشتم. بابا دیشب گفت یک چای به من بده زهرهجان. یهوو گفتم بگو ناهید خانم براتون بریزه. رفتم اتاق. بابا چیزی نگفت و فقط به عکس مادر خیره شد. اشک بود که لبهامو داغ میکرد.
مهرداد چای رو سر کشید. نگاهی کرد و گفت بگذار راحت باشند. خب انسان موجود پیچیدهای است. ما نمیتونیم دلایل حضور دیگری رو در برابر خودمون واکاوی کنیم. البته بدن واسط ما و جامعه است ولی…
پریدم وسط حرفش: این حرفای دانشگاهی رو نگهدار برای دخترهای دم دستت که بیشتر پیگیریات کنند و تو توی خلوت خودت به سفاهت شون بخندی. هاج و واج موند. نگاهم کرد. هیچی نگفت و من اومدم بیرون. حسابی به هم ریخته بودم. رفتم خونه. دیدم لای در حیاط باز مونده. البته سابقه داشت که در حیاط باز باشه. چون پدر من با همسایهها انگار خونه یکی بود. میاومدند توی حیاط شلنگ میبردند. کاسه همسایگی بابام با مردم کوچه داغ بود. جلوتر رفتم با تعجب دیدم ناهید خانم توی اتاق نشسته پیش پدرم و یک استکان چای جلوش بود. پدرم سیگار میکشید و ناهید خانم حرف میزد.
تا من رو دیدند گیج شدند. ناهید خانم به سختی نیم دوری زد دور خودش تا بتونه بلند بشه. بالای شصت سال داشت و تقریبا هم سن و سال بابا. با خشم نگاهشون کردم و گفتم مزاحم شدم . ناهید خانم گفت نه دخترم مزاحم؟ من مزاحم شدم. به بابا نگاه کردم، گفتم حداقل در رو میبستید. پدر سیگار روشن رو توی دستش له کرد. داشتم میرفتم که با صداش میخکوب شدم. بنشین! طوری گفت بنشین که ناهید خانم هم نشست. با همه مشکلاتی که درست کرده بود نمیدونم چرا گوشت تلخ نبود. شیرین بود این زن مرموز برام. تمثالی از شیر زخمی بود. خطرناکتر از شیرهای دیگه.
زهره پیش پات مهرداد زنگ زد گفت: خیلی به هم ریختهای. پس وظیفه دارم که برات روشن کنم موضوعاتی رو. دخترم دانشگاه رفتی اما نه پی دانش. آدمها رو میبینی اما نمیشناسی. درس خوندی اما تاریخ رو کنار گذاشتی. به اندازه و سن و سال آدم ها اول نگاهی بکن.
عصبی شدم که نشون بدهم حق با منه. گفتم مهرداد غلط کرد که حرفهای منو به شما گفت. نگاهم کرد و گفت: بحث رو عوض نکن! ناهید خانم گفت دخترم چیزی هست که شما نمیدونی. گفتم آن را که عیان است چه حاجت به بیان است. ناهید خانم با تغیری که تا حالا ندیده بودم با آرامشی توصیف ناپذیر گفت: و نباید بدونی به نفع خودته.
خدا منو مرگ میداد بهتر بود تا هی پیچ در پیچ مساله برام گنگ و گنگتر بشه.
بابا دستی برد روی موهای سپیدش که به سمت بالا روی هم خودنمایی میکردند. شاید من از جذابیت پدرم میترسیدم البته ناهید خانم هم با اینکه بالای شصت سال داشت، هنوز خوشگل بود.
بابا یا الان به من بگو چه خبره؟ یا حداقل میخواهی ازدواج کنی خب عیب نداره.
با این حرف من هر دوتاشون زدند زیر خنده. ناهید خانم طوری میخندید که چشماش پر اشک شد. گیجتر از این دیگه امکان نداشت بشم.
بابا گفت؛ دخترم بی خیال شو! این حرفها نیست. نمیخواهم تو چیزی بدونی به بابا اعتماد کن. فقط من باید یک سر برم اروپا با ناهید خانم.
نمیدونم آدم دیوانه چه شکلی میتونه باشه که معلوم باشه دیوونه است. دقیقا همون حالت رو داشتم. مخم سوت میکشید. ما برای تهیه مبلغ جهاز بالا طبقه رو اجاره داده بودیم به ناهید خانم. حالا پدرم میگفت با ایشون میخواهد بره اروپا بعدش هم میگه فکر بد نکن. قلبم تیر میکشید. نمیدونستم چیزی باید بگم؟
تازه یادم افتاد یک بار که بابا داشت با ناهید خانوم صحبت میکرد و من رسیدم گفت دیدم چطور تیراندازی میکردند اما نشد بالاخره کار رو به انجام برسونیم انگار….که حرفشو قطع کرده بود.
صبح بود که خداحافظی کردم و گفتم بابا من باید برم دانشکده کاری نداری؟ با همون لبخند و آرامش همیشگی گفت نه دخترم به سلامت. نقشه رو دوباره مرور کردم. در حیاط رو نیمه باز گذاشتم و رفتم تا سر خیابون و یک ربع بعد برگشتم و با احتیاط وارد حیاط شدم. بعله. ناهید خانوم توی اتاق بابا بود و داشتند یک سری کاغذ و ورقه رو با هم نگاه میکردند. خدایا کمکم کن سر دربیارم. جلوتر میرفتم منو میدیدند. اگه خودمو میرسوندم کنار اتاقک انباری کنار حیاط بهتر میشنیدم حرفاشونو. به هر زحمتی بود خودمو رسوندم.
بابا میگفت هر طوری هست کمک میکنم تا حق پای مال نشه. اینها مدارک محکمیه برای این که خون اون همه آدم پایمال نشه اگه خدا کمک کنه. برق از چشمام پرید. خون؟!! یعنی مساله قتل بود؟ داشتم یخ میزدم. چرا هی مساله پیچیدهتر میشه؟ این زن کیه؟ یهو طاقتم طاق شد بیاختیار رفتم پشت پنجره. ناهید خانوم منو زودتر دید. به طور کلی حواسش جمع بود و متوجه اطرافش بود.
بابا منو دید و برق از چشمش پرید. اما ناهید خانم اصلا تقلایی نکرد و همون لبخند رو کنار لبش داشت. من اسم لبخندش رو گذاشته بودم لبخند قدیمی. منو یاد سبکی از زندگی میانداخت که بلد نبودم تعریفش کنم. یک دفعه با مهرداد داشتم راجع بهش صحبت میکردم گفت میشه از لبخند آدمها به نحوه زندگی کردن شون پی برد. حتا خنده جنازهها.
با عصبانیت در رو باز کردم و گفتم میشه بس کنید و به من هم بگید چه خبره؟
پدرم غرید زهره از تو بعیده این رفتار.
گفتم چی بعیده بابا؟ اول فکر کردم قضیه ازدواجه. بعد فکر کردم سرقت مسلحانه است. حالا میبینم قتله. قتل پیگرد داره بابا. این خانوم کیه؟ من اصلا جهاز نمیخوام خانم بفرمایید! تشریف تون رو ببرید. خیر سرمون با پول پیش شما میخواستیم جهیزیه تهیه کنیم. الان میبینم با پول پیش شما طناب دار منتظرمونه.
ناهید خانوم خندید. پدرم هم بلند بلند خندید. داشتم دیوونه میشدم. این همه بیمنطقی را هیچ کجای دنیا یک جا نمیشد دید.
ناهید خانم نگاه عمیقی به من کرد و گفت: زهره خانوم! آروم باش یک دقیقه. به سوال من خوب فکر کن و بعد جواب بده. گفتم بفرمایید. داشتم میلرزیدم. ادامه داد میخواهی حقیقت رو بدونی یا میخواهی نظریات خودت رو به عنوان حقیقت تحمیل کنی؟
با صدایی جیغ مانند گفتم حقیقت رو بدونم.
لبخندی زد: اونوقت میتونی این حقیقت رو با خودت نگه داری؟ قبلش بگم که هیچ سرقت و خلاف و آدمکشی هم از سمت ما در کار نبوده و نیست و نخواهد بود. انگار اوکتاو صداش با محیط هماهنگ بود. منو آروم کرد. انگاری یک حالت مطیع پیدا کرده باشم گفتم مطمئن باشید. ناهید خانم پا شد و به پدرم گفت تنهاتون میگذارم. بقیهاش با خودت آقا مصطفی!
…
مهرداد عزیز! درست ساعت دوازده ظهره که برات مینویسم. امروز در پیشگاه حق تعالی خوشحالم که منتی بر من گذاشته شد و فهمیدم که خون هزاران جوان به دست جلادان و دژخیمانی که هنوز در چند قدمی ما در رفت و آمدند سالها پیش ریخته شد.
امروز در این دادگاه به همراه پدرم و ناهید خانم حضور دارم تا با تمام توانم بگویم که من آمدن ناهید خانم به اتاقمان را حمل بر بیحرمتی کردم. اما هرگز پای لنگان این زن بزرگوار را ندیدم که در سی خرداد شصت در خیابان گلولهای از بیرحمان دریافت میکند و پدرم که مسافرکشی ساده بوده با غیرت و انسانیت سعی میکند او را از مهلکه فراری دهد که هر دو به دام میافتند .
پدر قضیه را دریافت پول زیاد از مسافر عنوان میکند و میگوید که طمع دریافت کرایه کلان او را وسوسه کرده و آن دژخیمان بیرحم که میبینند او سیاسی نیست آزادش میکنند. پدر بعد از چند روز آزاد میشود. ناهید خانم اما نزدیک یازده سال در زندان میماند. او جای مدارکی مهم را به پدر میگوید و او مدارک را به محلی که باید میرساند تا جان عدهای را از مرگ حتمی نجات دهد.
خوشبختانه این مهم میسر میشود و جان عدهای از خطر اعدام نجات داده میشود. خوشبختانه یکی از این جانیان به دام دادگاه افتاده. کسی که بازجوی پدرم بوده و شکنجهگر ناهید خانم. الخیر فی ما وقع.
امروز پدر به عنوان شاهد آن ماجرا و برای شناسایی پاسداران خدای انتقام در این دادگاه حضور دارد و تمام هزینه سفر را ناهید خانم با فروش خانه پدری پرداخته است. او حتا حاضر بود علاوه بر منزلی که برای پدر تهیه کرده هزینه جهاز مرا و مخارج عروسیمان را بدهد.
ایشان برای این در آن مدت کوتاه در منزل ما ساکن شدند چون خانه پدری شان غیر قابل سکونت بود و قرار بود فوری به فروش برسد. میدونی چرا؟ چون بعد از دستگیری ناهید خانم پدرش که بیمار قلبی بوده سکته میکند و چون کسی نبوده از او نگهداری کند در آسایشگاه فوت میکند و منزل پدری شان خالی از سکنه بوده. اما واقعیت به نظرم این نیست. قلب ناهید خانم هرگز خالی از سکنه نبوده و نیست.
شاید خندهات بگیرد اما خودم از ناهید خانم برای بابا خواستگاری کردم و او باغیرت و دلاوری آنچنان به این درخواست نه گفت و از نه گفتن خود دفاع ایدئولوژیک کرد که من نیز برای در کنار تو ماندن دچار تردید شدم. او برای من تمثالی از شیر است و برازنده اوست که متولد ماه مرداده.
مهرداد عزیز! من دیگر نمیتوانم به کشور بازگردم. یعنی نمیخواهم. گذشته از این که جان ما در وطن عزیزمان ایران در خطر است با حضور این شیرزن من راه حقیقی را پیدا کردم. من به تصمیم پدر فقط احترام نگذاشتم بلکه سر سپردم. امیدوارم که درک کامل و منطقی از این صحبتها داشته باشی و بدانی که هنوز هستند جلادانی که در زندان ها فرزندان واقعی این کشور و خواهران و برادران ما را به جرم عدالت خواهی و پیام رهایی بشر نابود میکنند.
پدران و مادرانی را داغدار میکنند و فرزندان شان را در خوش بینانهترین حالت آواره خاک غربت. منزل پدری ناهید خانم نمونهای از خاک غریب این وطن است که سالیان سال مخروبه میماند و چراغی در آن روشن نمیشود.
از این بعد تا آزادی کشور از دست ستمگران تو را برادر خویش میدانم و منتظر پاسخ تو به این نامه هستم. پاسخی که میتواند تو را در کنار خواهران و برادران حقیقیات قرار دهد یا پاسخی که میتواند خط بطلانی باشد بر تمام آرمانها و آرزوها و یافتهها و دانشی که در کنار هم فراهم کردهایم.







