۱۲ شهریور ۱۴۰۴ – در اقدامی کم‌سابقه، ۱۰۲ تن از برندگان جایزه نوبل از پنج قاره جهان نامه‌ای مشترک به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد نوشتند. آنان در این نامه، به‌صراحت اعدام‌های فزاینده، سرکوب سیستماتیک و نقض گسترده حقوق بشر در ایران را محکوم کرده و حمایت خود را از مقاومت سازمان‌یافته مردم ایران و برنامه ده‌ماده‌ای خانم مریم رجوی برای آینده این کشور اعلام کردند.
این نامه که بازتابی از نگرانی‌های عمیق جامعه علمی و نخبگان جهان نسبت به وضعیت ایران است، نشان می‌دهد که موج مخالفت با سیاست‌های سرکوبگرانه جمهوری اسلامی دیگر تنها به فعالان حقوق بشر و سازمان‌های مدنی محدود نمی‌شود، بلکه بخشی از وجدان علمی و اخلاقی جهان نیز صدای اعتراض خود را بلند کرده است.
محکومیت سرکوب و اعدام‌های فزاینده
برندگان نوبل در این نامه تاکید کرده‌اند که «استراتژی بقای رژیم ایران به حمایت از گروه‌های نیابتی و تلاش برای اعمال سلطه در سراسر منطقه متکی است.» به باور آنان، دستگاه حاکم نه‌تنها در داخل کشور با اعدام و سرکوب مردم را در خاموشی نگه می‌دارد، بلکه با گسترش دخالت‌های منطقه‌ای نیز به دنبال استمرار سلطه خود است.
در نامه آمده است: «فروپاشی نفوذ حزب‌الله و سقوط سریع دیکتاتوری سوریه، اهرم منطقه‌ای تهران را به‌طور قابل توجهی تضعیف کرده است.» این جمله نشان می‌دهد که بحران‌های منطقه‌ای نیز مشروعیت و توان جمهوری اسلامی را به شدت متزلزل کرده است.
خواست مردم ایران برای یک جمهوری دموکراتیک
امضاکنندگان این نامه تأکید کردند که مردم ایران در جریان قیام ۱۴۰۱ «به‌وضوح هم دیکتاتوری سلطنتی و هم حکومت دینی را رد کردند و خواستار یک جمهوری دموکراتیک شدند.» این موضع، رد صریح هرگونه بازگشت به گذشته و تأکید بر چشم‌انداز آینده‌ای مبتنی بر آزادی، دموکراسی و حاکمیت مردم است.
حمایت جهانی از طرح ۱۰ ماده‌ای مریم رجوی
برندگان نوبل در ادامه یادآور شدند که در ژوئن ۲۰۲۴، بیش از ۴۰۰۰ نماینده پارلمان‌های جهان از گرایش‌های متنوع سیاسی، به‌همراه ۱۳۰ رئیس‌جمهور سابق و ۸۰ برنده جایزه نوبل، طرح ۱۰ ماده‌ای خانم مریم رجوی را برای آینده ایران تأیید کردند. این طرح که نقشه راه مقاومت ایران برای یک ایران آزاد و دموکراتیک است، بر اصولی چون جدایی دین از دولت، برابری زن و مرد، لغو حکم اعدام، آزادی‌های اساسی، عدالت اجتماعی و روابط صلح‌آمیز با جهان استوار است.
در ماه‌های اخیر نیز موجی از حمایت‌ها از این طرح در سطح جهانی شکل گرفته است. «اکثر اعضای پارلمان‌های کشورهای مختلف جهان در دو ماه گذشته بیانیه‌های حمایتی مشابهی صادر کرده‌اند.» نامه ۱۰۲ برنده نوبل را باید ادامه طبیعی این روند دانست؛ روندی که نشان‌دهنده انزوای روزافزون حکومت ایران در صحنه بین‌المللی است.
در همین زمینه
۷۱تن از برندگان جایزه نوبل از مقاومت ایران حمایت کردند
هم‌صدایی نخبگان جهان با مردم ایران
در بخش دیگری از نامه آمده است: «ما برندگان جایزه نوبل به این هم‌صدایی بین‌المللی در حمایت از آرمان‌های دموکراتیک مردم ایران و برای پایان دادن به اعدام‌های بی‌رحمانه و سرکوب مردم در ایران می‌پیوندیم.»
این همراهی، معنایی فراتر از یک بیانیه سیاسی دارد. جایزه نوبل همواره نماد بالاترین دستاوردهای علمی، فرهنگی و صلح‌طلبانه بشر بوده است. پیوستن این افراد به کارزار جهانی علیه اعدام‌ها در ایران، بار اخلاقی و نمادین عظیمی دارد و می‌تواند فشار مضاعفی بر دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی وارد کند تا موضعی قاطع‌تر در برابر جمهوری اسلامی اتخاذ کنند.
مقاومت ایران؛ چشم‌انداز یک آینده دموکراتیک
امضاکنندگان این نامه در پایان تأکید کرده‌اند: «مقاومت ایران با پلتفرم دموکراتیک، نقشه راه مناسبی برای وحدت ملی، پایان دیکتاتوری مذهبی و انتقال حاکمیت به مردم ارائه می‌دهد که چشم‌انداز یک ایران دموکراتیک و صلح پایدار در خاورمیانه را ترسیم می‌کند.»
این سخنان، بار دیگر بر این واقعیت انگشت می‌گذارد که بحران ایران تنها یک معضل داخلی نیست، بلکه تأثیرات مستقیم بر امنیت منطقه‌ای و جهانی دارد. به همین دلیل، تغییر در ایران می‌تواند به نقطه عطفی برای صلح و ثبات در خاورمیانه بدل شود.
اهمیت تاریخی این نامه
نامه ۱۰۲ برنده نوبل، نه‌تنها بیانیه‌ای در دفاع از حقوق مردم ایران، بلکه سندی تاریخی است که هم‌زمان با اوج‌گیری موج اعدام‌ها و سرکوب‌ها در کشور منتشر شده است. این هم‌صدایی جهانی می‌تواند به الگویی برای همبستگی بیشتر میان نخبگان علمی، فرهنگی و سیاسی جهان در حمایت از آزادی و دموکراسی بدل شود.
اگرچه رژیم ایران می‌کوشد با سرکوب بی‌رحمانه مردم و ایجاد ترس، خود را در قدرت نگه‌دارد، اما چنین نامه‌هایی نشان می‌دهد که افکار عمومی جهانی دیگر حاضر به چشم‌پوشی از این جنایات نیست. پیام روشن است: مردم ایران تنها نیستند و صدای آنان در وجدان بیدار جهانی طنین‌انداز شده است.
