سایت یورو آسیا آمریکا مصاحبه پیتر تاس خبرنگار این سایت به یک کولبر در داخل ایران را با عنوان « مصاحبه با یک کولبر؛ شرح زندگی یک کولبر» را انعکاس داده است. شایان ذکر این مصاحبه مدتی قبل صورت گرفته است. این سایت به تازگی به این مصاحبه و درج آن پرداخت.
مصاحبه با یک کولبر؛ شرح زندگی یک کولبر
کولبر اصطلاحی است که توسط مردم محلی مناطق کردنشین به افرادی گفته می‌شوند که برای کسب درآمد زندگی خود به حمل اجناسی مثل یخچال و کولر و بخاری و طایر و لوازم خانگی یا سیگار را روی دوش خود از مناطق صعب العبور مرزی به داخل شهرها و روستاهای مرزی انتقال می‌دهند. کولبران بیشتر در استان‌های غربی ایران بین کردستان عراق وایران مشغول به کار هستند. کولبران اکثراً مردان هستند.
ولی زنان و نوجوانان نیز به خاطر بیکاری و فقر از روی ناچاری و در قبال دستمزد ناچیز اقدام به حمل و ورود کالای مختلف خارجی از یک کشور به کشور دیگر می‌کنند. حتی نفراتی با مدارک دانشگاهی برای امرارمعاش به این کار روی می‌آورند. بیشتر آنها در حین گذر از مرز بدون اخطار قبلی هدف تیراندازی نیروهای مرزی سپاه پاسداران قرار می‌گیرند. و یا با افتادن از کوه و حتی سرمای شدید در فصل زمستان کشته می‌شوند. درآمد هر کولبر ماهیانه به‌طور متوسط ۱۰۰دلار گزارش شده‌است.
خبرنگار ما در کردستان می‌گوید: طی شش ماه نخست سال ۲۰۱۰ در مجموع ١٤۴کولبر در کردستان ایران کشته و زخمی شده‌اند. که ۱۱۴مورد بدلیل شلیک مستقیم پاسداران مرزی. ۲مورد بدلیل ضرب و شتم توسط نیروهای نظامی. ۴ مورد بدلیل سقوط از ارتفاع. ۲ مورد سقوط بداخل رودخانه. یک مورد انفجار مین بوده است. و ۲۱مورد سوانح دیگر بوده است.
بیشتر بخوانید
به یاد حماسه عبدالله لرستانی؛ شیرآهن کوه‌مرد قیام و نبرد
مصاحبه پیتر تاس با هیوا
خبرنگار ما در کردستان با یکی از این کولبران بنام هیوا ( Hiwa) مصاحبه‌ای داشت. او زندگی خود را این چنین توصیف کرد.
من اهل پیرانشهر هستم. بیکاری و مشقت زندگی از همان کودکی بر خانواده ما سایه افکند. و من وارث رنج و فقر پدرم هستم. با اینحال مادرم تلاش زیادی کرد که من مدرک تحصیلی بگیرم. و من توانستم لیسانس مکانیک بگیرم. و اکنون با دوستم که دکترای رشته نفت است با هم کولبری می‌کنیم.
از لحظات زندگی او و ریسک‌هایی که در کار کولبری وجود دارد پرسیدیم. او با زبان ساده و صریح لحظات پر ریسک و خطر شغل‌شان را اینطور توصیف می‌کند. وقتی میخواهی یک باری را از اینطرف مرز به آنطرف ببری همه لحظات ترس و نگرانی سراغت می‌آید. مثل، لحظات بیم و هراس از رفتن روی مین. لحظات شلیک پاسداران مرزی با دوشکا وکلاش. لحظات نگرانی از قطع پا. لحظات پرتاب از کوه. لحظات تیر خوردن. لحظات نومیدی و لحظات سرطان پدر و سرمای کشنده کوهستان و…
او می‌گوید پاسداران مرزی به ما شلیک می‌کنند. و اگر زنده ماندیم پول تیر را هم از ما می گیرند!. صاحب کالا هم می‌آید و کالایش را پس می‌گیرد.
مرگ پدر و گذران سخت زندگی
پدرم مْرد. و مادر مرا بزرگ کرد. اما…ما زندگی سختی را می‌گذرانیم. اینجا کار نیست و ما مجبوریم کولبری کنیم. من بچه بودم که پدرم سرطان گرفت و مْرد. مادرم مرا بسختی بزرگ کرد. به این امید که درس بخوانم و به جایی برسم وکمک کارش باشم. به یاد دارم شب‌ها مادرم به جای لالایی، با من صحبت می‌کرد و می‌گفت هوا سرده، طوفان و بارونه، فرزندم نخواب و چشم انتظارباش. امشب پدرت بر‌می‌گرده و یک چوب زیبا برایت می‌آورد… من همیشه در این رویا بودم که روزی پدرم برمی‌گردد. ولی واقعیت چیز دیگری بود.
از بد روزگار هرچه زحمت کشیدم درس خواندم و کار کردم ولی نهایتا سهم من در این دنیا فقط کولبری شد. ما ضعیفترین قشر جامعه دردنیا هستیم.
تلاش برای لقمه نان
هیوا در ادامه گفت: برای درآوردن یک لقمه نان باید از کوهه‌ای خشن و بلند و پر پرف عبور کنیم. خیلی وقت‌ها با بهمن روبرو می‌شویم. یک بار از کوه سقوط کردم و پایم شکست. تا به الان ۳ بار تو کمین مرزی افتادم. از پرتگاه سقوط کردم. یکبار به من شلیک شد. الان یک گلوله در دست دارم که هزینه درآوردن گلوله از دستم را ندارم بدهم. شب‌ها از دردش خوابم نمی‌برد. در مسیر با انفجار مین مواجه می‌شویم. خیلی از رفقایم فلج شدند. بعد هم فوت کردند.
نیروهای مرزی به ما یورش می‌برند و با دوشکا و کلاش شلیک کرده و اموال ما را مصادره می‌کنند. اگر اسب ویا الاغ داشته باشیم آنها را می‌کشند و بعد می‌سوزانند. اگر بتوانیم جان سالم بدر ببریم پول تیری که به ما زدند را می‌گیرند. صاحب بار هم پول بارش را از ما می‌گیرد. همیشه رفتنم برای کولبری دست خودم هست ولی برگشتم با خداست.
گشتن بدنبال شغلی بغیر از کولبری
خیلی دنبال کار دیگری غیر از کولبری گشتم ولی اینجا کاری غیر از کولبری نیست.
الان من خودم لیسانس مکانیک هستم و دوستم دکترای رشته نفت دارد. بقیه رفقا هم لیسانس و فوق‌لیسانس و دکترا هستند و همه کولبری می‌کنند.
درتابستان که هوا بهتر هست مسیر را ۱۰ساعته و درزمستان مسیر را ۳۰ساعته در برف و بوران طی می‌کنیم. این زندگی ماست.
شهر ما خیلی عقب مانده هست و خیلی از مناطق آن نه گاز دارد نه آب شهری و نه برق. با شمع زندگی را می‌گذرانند.
در کشوری سرشار از منابع طبیعی نفت و گاز و معادن و انبوه امکان شغلی، بسیاری از مردم محروم کردستان از زن و مرد، پیر و جوان به عنوان کولبر مشغول به کار هستند. آنها با مشقت بسیار مقداری کالا جا به جا می‌کنند. با درآمدی که صرفا معادل مقداری غذا برای زنده ماندن خود و خانواده‌شان است.
در حالیکه واردات کالا به ایران چه از راه‌های قانونی و چه غیرقانونی با هدف فروش چند برابری به مصرف‌کننده (مردم) و سود کلان برای وارد کننده در دست (دولت، سپاه و بستگانشان) است.
خون کولبران همچنان در ارتفاعات کردستان جاری است. کولبری شغل نیست غم نان است و مزدوران سپاه، نان و جان کولبران را نشانه می‌گیرند.
در پایان، می‌خواستم به شما بگویم که در تاریخ ۲۹نوامبر، نیروهای مرزی در شمال غربی ایران یک “کولبر کرد به اسم آیهان خدائی ۲۲ساله را ، هدف قرار دادند. و حال این پدر جوان در بیمارستان وخیم است.
همچنین در ۵ نوامبر۲۰۲۰ نیروهای امنیتی به سمت یک گروه کولبر در چالدران، شمال غربی ایران شلیک کردند و یک کولبر را کشتند. کولبرهای دیگر دستگیر شدند. سازمان Hengaw مرد کشته شده را پدر ۳۸ساله، حسن دلائی میلان، شناسایی کرد.
