مقاومت مردم اوکراین چه تجربه‌‌‌ای را زنده کرده است؟
آن چه در پی می‌آید قسمت دوم گفتگویی است که با دکتر عزیز فولادوند جامعه‌شناس و اسلام شناس ایرانی انجام شده است.
با توجه به نگاه نو و تازه ای که در دیدگاه ایشان در مورد مقوله مقاومت مطرح شده است، توجه شما را به ادامه این گفتگو جلب می کنیم:
مقاومت یک مقوله فلسفی است!
من سیاست را عرصه فراخی برای بررسی مقوله مقاومت نمی‌بینم.
سیاست عرصه بسیار تنگی است برای بررسی مقوله مقاومت. مقاومت یک مقوله فلسفی است. یک مقوله هستی شناسانه و وجود شناسانه است.
این را توضیح می‌دهم اگر مقاومت را این طوری بفهمیم، اگر نقطه عزیمت آن را این گزاره بگذاریم، اگر گرانیگاه بحث را این طوری بفهمیم، که باید هم همینطوری باشد، به باور من ما به یک‌باره با عنصر انسانی مواجهیم، با روانشناسی فردی مواجهیم.
در پی آن با موضوعاتی مثل مسئولیت، اختیار، آزادی و پویش، بالندگی، تصمیم برای تغییر جهان مواجه میشویم. بعد به مقولاتی مثل ایمان نزدیک میشویم. به هرحال ایمان موتور مقاومت است.
به چرخش ایمانی مواجه میشویم. با جنبش درونی فرد مواجه میشویم.
یعنی مقوله مقاومت ما را با یک بحث فلسفی درگیر می‌کند، با یک مقوله وجود شناسانه و هستی‌شناسانه دست به گریبان میشویم.
یعنی اگر ما این موضوع را بفهمیم، می‌بینیم که در زیر سلطه شر در ایران، بسیاری از مفاهیم دقیقا مثل اروپا له و لورده شده. اگر ژان پل سارتر می‌گوید که من مقاومت می‌کنم، پس هستم، می‌بینیم که این یک موضوع هستی شناسانه است.
انسان، هستی خودش را نه با مصرف بلکه با مقاومت رقم می‌زند. اگر در کرانه‌های دور تاریخ، یک رهبری مذهبی می‌گوید انما الحیات عقیده و جهاد، دارد همین موضوع اومانیستی و انسانگرایانه را منتقل می‌کند.
درباره؛ ارزش های مقاومت بیشتر بخوانید
بازسازی ارزشهای مبارزاتی
با همین نگاه هست که مقاومت ما در عرض این چهل سال گذشته حداقل از سال ۱۳۶۰ به این طرف با تأسی به این آموزه‌های انسان‌شناسانه و وجود شناسانه وارد یک نبرد سرنوشت ساز با ملایان شد و ارزشهای نوینی را در جامعه ما خلق کرد.
یا دوباره باز تولید کرد. یا اینکه این ارزش‌ها را دوباره زنده کرد. حالا تمامی مکاتب فلسفی و نظریات سیاسی به مقوله مقاومت پرداختند از فروید تا گرامشی، از کارل اشمیت تا فوکو به یک نوعی با مقوله مقاومت درگیر بودند. مقوله مقاومت و قدرت مقاومت اصولا در این دستگاههای فلسفی یک وظیفه اخلاقی است. یک فرمان اخلاقی است. یعنی انسان به محیط اطرافش حساسیت نشان می‌دهد و ندا می‌دهد. به این فرمان اخلاقی وارد می‌شود که این جهان را تغییر بدهد.
حالا تمامی تاکتیک‌ها و شیوه ها و سنت مبارزاتی که ما داشتیم از سنت طلاق و ازدواج بخواهیم اسم ببریم، تا ترک خانواده، تعریف جدید از عواطف خانوادگی، رها‌کردن لذت‌های شیرین زندگی برای به ارمغان آوردن همه لذایذ شیرین زندگی برای مردم و … تمامی این سنت‌های مبارزاتی که در مقاومت ما بسیار برجسته بود.
یا گذشت از جان و مال و خانواده و بچه‌ها. حالا می‌بینیم که این ارزش‌ها در مقابل چشمان ما دوباره در قاره اروپا دارد بازتولید می‌شود.
ولی به ما ایراد می‌گیرند که ما خشونت‌گرا هستیم! چرا ما وارد مقوله مقاومت با این تیزی با ملایان میشویم؟ چرا بانوان ما، چرا خواهران ما از عزیز‌ترین دلبستگان خود برای مقاومت گذشتند؟
دلسوزی برای فرزندان مجاهدین که الان هر کدام جوانان برومندی هستند که اینها به جبهه نبرد فرستاده شدند. اینها ایراداتی است که به مقاومت ما گرفته می‌شود.
درو کردن خرمن انقلاب؟
جالب این است که یکی از دوستان آلمانی من پاسخ زیبایی به من داد. البته پاسخ ایشان برای خود من آشنا بود. گفت: شما به خاطر اینکه اولا مسلمان هستید، ثانیا شما انقلابی هستید، می‌خواهید چیزی را تغییر بدهید.
ثالثا شما با ملایان درگیر هستید.
می‌خواهید یک چرخش بسیار بنیادین در جامعه خودتان ایجاد کنید.
از همه مهم‌تر شما می‌خواهید این چرخش را در ایران ایجاد بکنید. ایران قلب خاورمیانه است.
خاورمیانه از نظر ژئو پلتیک قلب جهان است. شما با موضوعی درگیر هستید که به خوشایند بسیاری نخواهد بود. مماشات‌گرانی که الان در مقابل مقاومت اوکراین تکریم می‌کنند، تعظیم می‌کنند و برای فشردن دست رهبر مقاومت اینها به اوکراین تشریف می‌برند، همین مماشات گران مقاومت ما را در خاورمیانه قفل کرده بودند.
ولی الان در مقابل چشمان بهت زده آنها در قلب اروپا مقاومتی مسلحانه در جریان است.
تمامی ارزشهای عصر روشنگری را که همه این مماشات گران بویژه کارتل‌های بین‌المللی به نابودی کشانده بودند، این ارزش‌ها دارد در اوکراین دوباره زنده می‌شود.
ما باید به این نقطه برگردیم. وظیفه ما این است. البته هیچوقت نمی‌توانیم ادعا کنیم که به یک‌باره می‌توانیم خرمن انقلاب را درو بکنیم و حق عدالت را از تاریخ بستانیم.
ولی آنچه که هست ما باید بر علیه قانون حاکم بشوریم و هر موقعیت و هر شکافی را به یک دریچه بزرگی تبدیل بکنیم که مسیحا از آن دریچه عبور بکنند.
این را می‌گویند لحظات وضعیت اضطراری.
پاسخ مجاهدین به این وضعیت اضطراری پاسخی بسیار روشن، قاطع و قانع کننده بوده. از قرآن عاریت می‌گیرم این پاسخ را: و اصْبِرْ عَلى ما يَقُولُونَ وَ اهْجُرْهُمْ هَجْراً جَمِيلًا
آیه بسیار زیبایی است. سوره المزمل آیه ده می‌گوید که و اصْبِرْ عَلى ما يَقُولُونَ صبر بکن حوصله بخرج بده نسبت به آن چیزی که برعلیه تو می‌گویند.
نسبت به آن تبلیغاتی که برعلیه تو می‌کنند نسبت به آن پروژه‌های شیطان سازی که بر علیه تو براه انداختند، ولی صبر تنها کافی نیست و هجرت بکن هجرت در زبان عربی معانی زیادی دارد.
دوری بکن! هجرت بکن کناره بگیر! چشم پوشی بکن دست رد بزن تبری بجوی، اینها کافی نیست.
ولی هجرتی زیبا و جمیل پر جلال و جبروت.
سوال این است که آیا هجرت مجاهدین، دوری گزیدن مجاهدین، نه گفتن مجاهدین به این رژیم، یک نه گفتن پر جلال و جبروت تا امروز نبوده که تاریخ ما را واقعا رقم زده این مقاومت پر شور را در واقع خلق کرده… ادامه دارد
