مرگ خاموش طبیعت در سایه بی‌توجهی تالاب زریوار مریوان، نگین آبی کردستان و یکی از ذخایر طبیعی ارزشمند ایران، این روزها شاهد فاجعه‌ای زیست‌محیطی است که مرگ دسته‌جمعی ماهیان آن را به نمادی از بی‌کفایتی و اهمال‌کاری حکومت ایران تبدیل کرده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که گرمای شدید، کاهش سطح آب، و کمبود اکسیژن، عامل اصلی تلفات ماهیان از نوع «کَراس» بوده است. با این حال، این عوامل طبیعی تنها بخشی از حقیقت را روایت می‌کنند. بی‌توجهی سیستماتیک، عدم مدیریت صحیح، و ناتوانی در پیشگیری از تخریب زیست‌بوم‌ها، ریشه‌های عمیق‌تری را نمایان می‌کند که حکومت ایران تلاش دارد با توجیهات سطحی پنهان کند.
توجیهات توخالی،سرپوش بر جنایات زیست‌محیطی
حکومت ولایت فقیه، به جای پذیرش مسئولیت در قبال نابودی تالاب‌ها، این فجایع را به تغییرات اقلیمی و عوامل فرعی نسبت می‌دهد. رئیس اداره محیط زیست مریوان، مهدی بالیده، با اشاره به گرما و کمبود اکسیژن، تلاش کرده است تا بار مسئولیت را از دوش نهادهای حکومتی بردارد. اما این توجیهات، نادیده گرفتن واقعیت‌هایی مانند عدم لایروبی، جمع‌آوری نکردن زباله‌ها، و جلوگیری از ورود فاضلاب به تالاب‌ها است. تالاب زریوار ، که سال‌هاست با خشکسالی، آلودگی، و کاهش جریان آب دست‌وپنجه نرم می‌کند، قربانی سیاست‌های غیرمسئولانه‌ای شده که به جای حفاظت، به تخریب دامن زده است. این رویکرد، بخشی از الگوی همیشگی حکومت ایران است که با یک توجیه برای هر خیانت، از عواقب اقدامات خود فرار می‌کند.
بی‌عملی در برابر تهدیدات ساختاری تالاب زریوار
گزارش ایلنا در تاریخ ۱۰تیرماه ۱۴۰۴نشان می‌دهد که تیمی از کارشناسان محیط زیست و دامپزشکی پس از مشاهده تلفات، دلیل را به شرایط طبیعی نسبت داده‌اند. اما این بررسی‌ها، عمق فاجعه را که ناشی از مدیریت ناکارآمد است، نادیده گرفته‌اند. ورود فاضلاب روستاهای اطراف، بهره‌برداری غیراصولی از منابع آبی، و عدم اجرای طرح‌های علمی برای احیای تالاب زریوار ، عواملی هستند که حکومت ترجیح می‌دهد به آن‌ها نپردازد.
در همین زمینه
مرگ تالاب‌های ایران چرا؟
تالاب زریوار، با ۱,۲۰۰هکتار نیزار و ۳,۴۰۰هکتار پناهگاه حیات وحش، نه تنها یک اکوسیستم شکننده، بلکه بخشی از هویت فرهنگی و معیشتی مردم منطقه است که اکنون در معرض نابودی کامل قرار دارد.عواقب غیرقابل‌جبران، از مرگ ماهیان تا نابودی اکوسیستم مرگ ماهیان «کَراس» تنها آغاز ماجرا می‌باشد. کاهش اکسیژن و شکوفایی جلبک‌ها، که به دلیل مدیریت ناکارآمد تشدید شده، زنجیره غذایی تالاب زریوار را مختل کرده و تهدیدی برای پرندگان مهاجر و دیگر گونه‌ها ایجاد کرده است. عملیات جمع‌آوری و دفن لاشه‌ها، هرچند ضروری، نمی‌تواند خسارت‌های واردشده به اکوسیستم را جبران کند. این بی‌توجهی، بخشی از روندی است که تالاب‌هایی مانند هورالعظیم و انزلی را نیز به سرنوشتی مشابه کشانده است. حکومت با نادیده گرفتن هشدارهای زیست‌محیطی، نه تنها طبیعت را نابود می‌کند، بلکه معیشت جوامع محلی را نیز به خطر انداخته است.
مردم ایران و بی‌اعتمادی به فریب‌کاری‌ها
مردم ایران، که سال‌ها است شاهد نابودی منابع طبیعی خود هستند، به توجیهات حکومت ایران بی‌توجه شده‌اند. این فاجعه، یکی از صدها نمونه از اهمال‌کاری‌هایی است که تحت حاکمیت ولایت فقیه رخ داده است. از خشک شدن دریاچه ارومیه تا مرگ تالاب‌های متعدد، هر بار حکومت با فرافکنی، تلاش کرده تا مسئولیت را از خود سلب کند. اما این بار هم، همانند دفعات پیش، مردم به این فریب‌کاری‌ها اعتماد نخواهند کرد و فشار برای پاسخگویی و اصلاح شرایط را افزایش خواهند داد.
مرگ ماهیان تالاب زریوار، زنگ خطری است که نشان می‌دهد اگر اقدامات فوری و علمی برای احیای تالاب‌ها انجام نشود، ایران با از دست دادن آخرین ذخایر طبیعی خود مواجه خواهد شد. حکومت ولایت فقیه، با ادامه سیاست‌های بی‌مسئولانه و توجیهات پوچ، تنها به تخریب بیشتر دامن می‌زند. زمان آن رسیده که نهادهای مستقل و مردم، با فشار بر حاکمیت، مانع از نابودی کامل محیط زیست شوند.
