حمایت گسترده کشورها از گزارش کمیته حقیقتیاب سازمان ملل
نمایندگان کشورهای مختلف در نشست گفتوگوی تعاملی با هیأت حقیقتیاب بینالمللی درباره ایران، نسبت به وضعیت حقوق بشر در حکومت ایران ابراز نگرانی کردند. محور اصلی سخنان آنان، سرکوب اعتراضات، بازداشتهای خودسرانه، شکنجه، اعترافات اجباری، اعدام، تبعیض علیه زنان و اقلیتها و ضرورت پاسخگویی عاملان نقض حقوق بشر بود.
هیأت حقیقتیاب؛ تأکید بر پیگرد عاملان نقض حقوق بشر
نماینده هیأت حقیقتیاب از کشورها خواست مسئولان نقضها را تحت پیگرد قرار دهند و از ظرفیتهایی مانند «صلاحیت قضایی جهانی» برای تحقیق درباره جنایات بینالمللی استفاده کنند. این هیأت همچنین بر حفظ مدارک، حمایت از قربانیان و بازماندگان، ایجاد مسیرهای بشردوستانه و حمایت مستمر از جامعه مدنی، بهویژه سازمانهای زنان و اقلیتها، تأکید کرد.
بیشتر بخوانید
۶۴زندان به کارزار سهشنبههای نه به اعدام پیوستند
نماینده اتحادیه اروپا ضمن حمایت از گزارش هیأت، از سرکوب اعتراضات با نیروی مرگبار، افزایش فشار داخلی، شکنجه و مجازات اعدام انتقاد کرد و خواستار توقف فوری اعدامها شد. اتحادیه اروپا همچنین درباره فشار بر زنان و دختران، وکلا، روزنامهنگاران، اقلیتها و مدافعان حقوق بشر ابراز نگرانی کرد.
اتریش؛ نگرانی از اعدام کردها و بلوچها
اتریش بر وضعیت اقلیتها، بهویژه کردها و بلوچها، و افزایش اعدامها تمرکز کرد و گفت این مجازات برای ایجاد ترس و سرکوب مخالفان به کار میرود. نماینده اتریش اعلام کرد از ماه مارس دستکم ۲۹ مرد در ارتباط با اعتراضات اعدام شدهاند و بیش از ۷۰ نفر دیگر، از جمله زنان و نوجوانان، در معرض خطر اعدام قرار دارند.
آلبانی افزایش سرکوب پس از اعتراضات دسامبر ۲۰۲۵ و رشد اعدامها، بهویژه در پروندههای مرتبط با امنیت ملی و اعتراضات، را محکوم کرد و خواستار توقف فوری اعدامها و برقراری موراتوریوم با هدف لغو کامل مجازات مرگ شد.
اوکراین از کشتار معترضان، از جمله کودکان، شکنجه، بازداشتهای دستهجمعی و خودسرانه و اعدام پس از محاکمههای ناعادلانه انتقاد کرد. نماینده این کشور خواستار توقف فوری اعدامها، آزادی بازداشتشدگان خودسرانه و پاسخگویی عاملان نقض حقوق بشر شد.
ایرلند و بریتانیا؛ محکومیت سرکوب گسترده
ایرلند جمهوری اسلامی را مسئول نقض حق حیات، منع شکنجه، دادرسی عادلانه و آزادی تجمع و بیان دانست و بر سرکوب زنان، اقلیتها و استفاده از اعدام بهعنوان ابزار سرکوب تأکید کرد. بریتانیا نیز استفاده از نیروی کشنده علیه معترضان، از جمله کودکان، شکنجه، قطع گسترده اینترنت و اعدام را محکوم کرد.
بلژیک، لوکزامبورگ و لیختناشتاین؛ اعتراض به اعدام و سرکوب
بلژیک خواستار توقف فوری اعدام معترضان و آزادی بازداشتشدگان خودسرانه شد. لوکزامبورگ ضمن حمایت از گزارش هیأت، استفاده از نیروی کشنده، بازداشت، شکنجه و اعدام در اعتراضات ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ را محکوم کرد. لیختناشتاین نیز استفاده نامتناسب از نیروی مرگبار، بازداشتهای دستهجمعی، قطع اینترنت و مجازات اعدام را مغایر با اصول حقوق بشر دانست.
هلند از ادامه تحقیقات هیأت حقیقتیاب برای پاسخگویی درباره نقضهای گسترده حقوق بشر حمایت کرد. استرالیا نیز اعدامها، بازداشتهای خودسرانه، شکنجه و اعترافات اجباری را محکوم کرد و بر فشار نامتناسب بر بهائیان، کردها و بلوچها و تبعیض علیه زنان تأکید کرد. استرالیا همچنین خواستار توقف فعالیتهای فراملی برای ارعاب مخالفان و روزنامهنگاران در خارج از ایران شد.
آلمان و ایتالیا؛ جنایت علیه بشریت و ضرورت پاسخگویی
آلمان یافتههای هیأت درباره جنایات علیه بشریت در جریان سرکوب اعتراضات را تکاندهنده دانست و خواستار پاسخگویی عاملان، آزادی بازداشتشدگان و پایان دادن به اعدام، شکنجه و ناپدیدسازی قهری شد. ایتالیا نیز نسبت به بازداشتهای گسترده، محدودیت آزادیهای بنیادین، خشونت علیه مدافعان حقوق بشر و افزایش اعدامها ابراز نگرانی کرد.
دانمارک؛ هشدار درباره استفاده از جنگ بهعنوان توجیه سرکوب
دانمارک به نمایندگی از کشورهای نوردیک ـ بالتیک، افزایش سرکوب و اعدامها، دادرسیهای ناقض اصول عادلانه، اعترافات اجباری و محدودیت دسترسی به وکیل را محکوم کرد و درباره مواردی که ممکن است در حد جنایت علیه بشریت باشد، خواستار بررسی مسیرهای عملی پاسخگویی شد.
فرانسه خواستار همکاری کامل ایران با هیأت حقیقتیاب، تحقیقات مستقل درباره بازداشتهای خودسرانه، شکنجه و اعترافات اجباری و پاسخگویی عاملان شد. کانادا نیز کشتار و استفاده غیرقانونی از زور علیه معترضان در ژانویه ۲۰۲۶، اعدامها، شکنجه، قطع اینترنت و سرکوب فراملی را محکوم و بر ضرورت پایان مصونیت از مجازات تأکید کرد.
نهادهای حقوق بشری؛ ابعاد گسترده سرکوب
نماینده لیگ تحقیقات حقوق بشر به گزارشهایی درباره کشتار در تمامی ۳۱ استان، اعدام دستکم ۵۸ نفر با اتهامات امنیتی از ابتدای ۲۰۲۶، بازداشت دهها هزار نفر و احتمال ناپدیدسازی قهری اشاره کرد. دیدبان حقوق بشر نیز از ادامه بازداشتهای دستهجمعی، شکنجه، محاکمههای ناعادلانه و اعدام معترضان خبر داد و گفت از ماه مارس بهطور متوسط هفتهای یک معترض اعدام شده است.
مجموع این اظهارات نشان میدهد که محور مشترک بخش بزرگی از سخنرانیها، محکومیت سرکوب، اعدام، شکنجه، بازداشت خودسرانه و تبعیض و تأکید بر ضرورت تحقیق، مستندسازی و پاسخگویی است. ادامه فعالیت هیأت حقیقتیاب و حمایت از قربانیان و جامعه مدنی، در این سخنرانیها بهعنوان ابزارهایی برای مقابله با نقض حقوق بشر و پایان دادن به مصونیت از مجازات مورد تأکید قرار گرفت.
لازم به یادآوری است که نماینده حکومت ایران از هرگونه پاسخگویی به گزارش هیات حقیقت یاب سازمان ملل در رابطه با نقض فاحش حقوق بشر طفره رفت و برای منحرف کردن جلسه محکومیت رژیم، موضوع جنگ خارجی را به میان کشید که شرکت کنندگان اساسا به آن توجهی نکردند.
منبع :
سایت سازمان ملل متحد ۲۹ شهریور ۱۴۰۵
