خوشه‌بندی فقر آمارهای تکان‌دهنده و اعتراف به بحران معیشتی
انتشار آمار تازه از سوی قالیباف درباره وضعیت معیشتی جامعه و فقر مطلق، بار دیگر ابعاد بحران اقتصادی را برجسته کرده است. قالیباف از تقسیم جامعه به هشت خوشه درآمدی سخن گفت. همچنین اعلام کرد حدود ۳۴ درصد جمعیت در فقر مطلق قرار دارند. این آمار تصویری نگران‌کننده از شرایط اجتماعی مردم ایران ارائه می‌دهد.
رسانه حکومتی رویداد ۲۴ در ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ به این موضوع پرداخت. گزارش یادشده تأکید کرد که وضعیت معیشتی به مرحله‌ای رسیده که انکار آن ممکن نیست. بر اساس این داده‌ها، بیش از سه دهک جمعیتی درگیر فقر مطلق هستند. این نسبت نشان می‌دهد که فقر سنگین دیگر یک پدیده حاشیه‌ای نیست.
خوشه‌بندی فقر مطلق و کوچک شدن طبقه برخوردار
قالیباف می‌گوید: «از خوشه اول به‌عنوان پایین‌ترین سطح درآمدی نام برد. این خوشه بیش از سه دهک را دربر می‌گیرد. در مقابل، خوشه هشتم تنها حدود ۴۰۰ هزار نفر را شامل می‌شود. این فاصله، شکاف عمیق طبقاتی را نشان می‌دهد». در چنین شرایطی، تمرکز ثروت در لایه‌ای محدود به بحثی جدی تبدیل شده است.
سفیر بلومفیلد؛ مجاهدین چرا تهدید وجودی برای رژیم ایران هستند؟!
گستردگی فقر در کشوری با منابع طبیعی فراوان، پرسش‌های جدی ایجاد می‌کند. اقتصاد ایران طی سال‌های اخیر با تورم مزمن روبه‌رو بوده است. کاهش ارزش پول ملی نیز فشار مضاعفی بر خانوارها وارد کرده است. در نتیجه، حتی دهک‌های میانی نیز در معرض سقوط به فقر مطلق قرار دارند.
نسخه افزایش حقوق و تردیدهای اقتصادی
قالیباف پیشنهاد افزایش دو بار در سال حقوق‌ها را مطرح کرد. او این اقدام را راهی برای جبران فشار معیشتی دانست. با این حال، برخی اقتصاددانان نسبت به پیامدهای چنین سیاستی هشدار می‌دهند. آنان معتقدند افزایش دستوری حقوق در بستر تورم بالا می‌تواند به رشد نقدینگی منجر شود.
در اقتصادی که با کسری بودجه مزمن مواجه است، رشد هزینه‌های جاری دولت چالش‌برانگیز است. اگر منابع پایدار برای این افزایش‌ها تعریف نشود، فشار تورمی تشدید می‌شود. در این صورت، فقر مطلق نه‌تنها کاهش نمی‌یابد، بلکه بازتولید می‌شود. تجربه سال‌های گذشته نیز نشان داده که رشد اسمی دستمزدها همگام با تورم حرکت نکرده است.
نظارت آماری یا پاسخگویی ساختاری؟
قالیباف در سخنان خود به عملکرد وزارت رفاه نیز اشاره کرد. او بر ضرورت هدفمند شدن یارانه‌ها تأکید داشت. با این حال، کارشناسان می‌گویند: «اصلاحات اقتصادی نیازمند هماهنگی در سیاست‌های پولی و مالی است. صرف خوشه‌بندی آماری نمی‌تواند مانع گسترش فقر مطلق شود».
آمارهای رسمی اکنون تصویری روشن از فشار معیشتی ارائه می‌دهند. افزایش هزینه خوراک، مسکن و درمان، سهم بزرگی از درآمد خانوار را می‌بلعد. در چنین فضایی، هر تصمیم اقتصادی آثار گسترده اجتماعی دارد. استمرار روند کنونی می‌تواند دامنه فقر مطلق را وسیع‌تر کند.
صحبت های رئیس مجلس خامنه ای نشان می‌دهد که بحران معیشت به سطح هشدار رسیده است. گستردگی فقر مطلق و کوچک شدن طبقه برخوردار، نشانه‌های یک چالش ساختاری هستند. آینده اقتصاد ایران به چگونگی مدیریت تورم و توزیع عادلانه منابع گره خورده است. مدیریتی که دست باندهای فاسد و تبهکار وابسته به نهاد‌های قدرت است هرگز توزیع عادلانه ای در کار نخواهد بود و این باعث خواهد شد که معیشت مردم هر روز در تنگنای بیشتری قرار دهد و این راه قیام‌های آتشین مردم را برای سرنگونی حکومت فاسد و تبهکار خامنه ای هموار خواهد کرد.
