بی‌تردید سرنگونی رژیم ایران پدیده‌ای خودبخودی نخواهد بود و نیاز به عنصر تعیین کننده داخلی دارد. جنگ خارجی و نیروی خارجی هرگز عامل سرنگونی حکومت فاشیستی ولایت فقیه نخواهد شد. برای سرنگونی به نقش پیشتاز و آلترناتیو انقلابی و سازمان یافته باید توجه کرد که هم اکنون در همه شهرهای ایران در یک کارزار گسترده و سهمگین مسیر سرنگونی را هموار می‌کنند. از طرفی در شرایطی که تحولات سیاسی و اجتماعی در ایران شتاب گرفته، بررسی وضعیت حکومت ایران به یکی از محورهای اصلی تحلیلها تبدیل شده است. حکومت آخوندی فقط از قیام و اعتراضات اجتماعی وحشت دارد و با این «شاخص» به همه مشکلات و بحران و تضادهایی که دارد پاسخ می‌دهد.
گزارش‌های میدانی و داده‌های اقتصادی نشان می‌دهد که وضعیت حکومت ایران با مجموعه‌ای از بحران‌های همزمان روبه‌رو است. این بحران‌ها از اعتراضات تا فشارهای اقتصادی و تنش‌های بین‌المللی را در بر می‌گیرد. اماپاسخ حکومت ایران به شرایط سخت معیشتی و بحران‌های داخلی سرکوب گسترده شامل دستگیری‌های گسترده و اتهامات واهی و سرانجام اعدام و حلق آویز کردن جوانان برای ایجاد رعب و وحشت است. هدف حکومت ضد بشری ولایت فقیه از این میزان شدت سرکوب، مهار شرایط انفجاری جامعه، بازدارندگی حرکات اعتراضی و قیام مردم علیه وضعیت موجود می‌باشد که نتیجه این سیاست با شکست همراه خواهد شد.
در همین زمینه
بحران فروپاشی معیشت مردم و اقدامات امنیتی گسترده
وضعیت حکومت ایران بیش از هر زمان دیگری تحت تاثیر ترس فروپاشی معیشت مردم که ناشی از تورم مهارناشدنی و گرانی سرسام آور و همچنین ترس از اعتراضات اجتماعی و قیام قرار دارد. واقعیت های کنونی نشان می‌دهد که تمرکز اصلی حاکمیت بر کنترل و مهار جامعه است. اقدامات امنیتی، افزایش حضور نیروها در خیابان‌ها و تشدید فضای کنترلی در همین راستا ارزیابی می‌شود.
در واقع به رغم فضای جنگ و مذاکره در چندین لایه به صورت همزمان کار می‌کند تا مانع قیام شده یا آن را به عقب بیاندازد؛ اعدام مستمر و بی وقفه شورشگران دلاور و مجاهدین که نیروی اصلی سرنگونی هستند، ادامه تجمعات شبانه در خیابان، قطع دایمی اینترنت، ایجاد ارعاب برای سرکوب تحت عنوان همکاری با دشمن و… همه و همه برای تحقق همین هدف هستند. این اقدامات در مجموع به عنوان بخشی از راهبرد مهار اعتراضات ارزیابی می‌شود. رسانه دویچه وله در تاریخ ۲۹فروردین ۱۴۰۵در گزارشی تحت عنوان«واقعیت موازی حکومت؛ نمایش قدرت در خیابان در برزخ آتش‌بسی سست» می‌نویسد: «بنا بر گزارش‌های میدانی، حکومت در میانه کمرشکن‌ترین بحران اقتصادی تاریخ معاصر، بودجه‌های کلانی را صرف «مهندسی حضور» در خیابان‌ها کرده است. بر اساس مشاهدات عینی، در کلان‌شهرهایی چون تهران و مشهد، بسته‌های تشویقی بی‌سابقه‌ای برای شرکت‌کنندگان در نظر گرفته شده است؛ از پرداخت مبالغ ۵میلیون تومانی به ازای هر سرنشین خودروهای حامل پرچم حکومت ایران گرفته تا توزیع سوخت بنزین و اقلام غذایی».
وضعیت حکومت ایران در ساختار قدرت و اقتصاد
در حوزه ساختار قدرت، گزارش‌ها به افزایش نقش برخی چهره‌ها از جمله فرماندهان سپاه پاسداران در معادلات داخلی از جمله جانشینی مجتبی خامنه ای اشاره دارند. برخی منابع از حساسیت‌های درون حاکمیتی نسبت به این موضوع خبر می‌دهند. مجتبی خامنه‌ای به عنوان ولی فقیه در نظام جانیافتاده و عمود خیمه نظام لرزان و ناپایدار است به همین علت تهدید می‌کنند که باندهای نظام به مجتبی نزدیک نشده و او را زیر علامت سوال نبرند.
این تحولات بیانگر این واقعیت است که وضعیت حکومت از نظر انسجام داخلی نیز با چالش‌هایی مواجه توصیف می‌شود. رسانه دویچه وله به نقل از یک مقام سابق حکومتی این موضوع را قبلا برملا کرده بود و می‌نویسد: «سیزده سال است که اخبار این توطئه[جانشینی مجتبی] شنیده می‌شود. اگر به راستی در پی آن نیستند چرا یک بار چنین نیتی را تکذیب نمی‌کنند؟».
در بعد اقتصادی، داده‌ها نشان‌دهنده تشدید بحران‌ها در وضعیت حکومت ایران است. افزایش نرخ تورم، کاهش ارزش پول ملی و رشد بیکاری از مهم‌ترین شاخص‌هایی هستند که در گزارش‌ها مورد توجه قرار گرفته‌اند. برخی برآوردها حاکی از نزدیک شدن نرخ تورم به سطوح بی‌سابقه است. رسانه حکومتی عصر ایران در تاریخ ۱۱اردیبهشت ماه ۱۴۰۵در مورد نرخ تورم می‌نویسد: «بر اساس تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران، تورم نقطه‌به‌نقطه فروردین ۱۴۰۵ از ۷۳ درصد عبور کرده و سالانه آن به ۷۵درصد رسیده است. این ارقام، قدرت خرید کارگران را هدف گرفته است».
هم اکنون بسیاری از بخش‌های تولیدی تعطیل و هزاران کارگر بیکار شده‌اند. در این رابطه رسانه حکومتی عصر ایران درتاریخ ۱۱اردیبهشت ماه۱۴۰۵ می‌نویسد: « سیل بیکاری به خاطر وضعیت جنگی کشور شدت گرفته است. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از ثبت‌نام ۱۵۰هزار نفری کارگران برای بیمه بیکاری پس از جنگ ۴۰روزه خبر داده بود که این رقم اکنون به ۲۰۰هزار نفر رسیده است. گفته می‌شود در اردیبهشت‌ماه جاری، رکورد ثبت ۳۱۸هزار درخواست کار در یک روز در یکی از پلتفرم‌های کاریابی شکسته شده است».
بستن تنگه هرمز برای باج گیری و سپر دفاعی حکومت ایران
در حوزه بین‌المللی، وضعیت حکومت ایران تحت تأثیر تنش‌های فزاینده قرار دارد. موضوعاتی مانند بستن تنگه هرمز و پیامدهای آن در سطح جهانی بازتاب گسترده‌ای داشته است. تحلیلها نشان می‌دهد که چنین اقداماتی می‌تواند به افزایش فشارهای بین‌المللی منجر شود. از سوی دیگر، برخی گزارش‌ها به اثرات محدودیت‌های دریایی بر صادرات نفت و درآمدهای ارزی اشاره دارند که وضعیت حکومت ایران را پیچیده‌تر کرده است.
در بخش مدیریتی، نشانه‌هایی از اختلال در عملکرد نهادهای حکومتی نیز گزارش شده است. تعطیلی طولانی‌مدت برخی نهادها از جمله مجلس حکومت آخوندی و تمرکز دستگاه‌های مختلف بر مسائل امنیتی از جمله مواردی است که مطرح شده است. این وضعیت نشان‌دهنده تغییر اولویت‌ها در اداره کشور است.
آنچه از مجموع این داده‌ها برمی‌آید، تصویری از وضعیت حکومت ایران است که بر لبه بی‌ثباتی حرکت می‌کند. ساختاری که با سرکوب و فشار تلاش می‌کند زمان بخرد، اما در برابر انباشت بحران‌ها، چشم‌انداز پایداری ندارد و مسیر آن به سمت رویارویی نهایی با جامعه سوق داده می‌شود.
